KIRISH: ushbu tadqiqot ishida XIX asr Buxoro adabiy muhitida faoliyat yuritgan Abdurahmon Tamkin Buxoriyning lirik merosi tahlil qilinadi. Unda shoir ijodida yetakchi oโrin tutgan gโazal, ruboiy, fard va muammo janrlarining badiiy-estetik xususiyatlari, mazmun-mohiyati hamda ularning tasavvufiy-falsafiy talqini yoritilgan. MAQSAD: Tamkin ruboiylarida ilgari surilgan umuminsoniy gโoyalar, fardlaridagi didaktik mazmun va muammo janrining oโziga xos badiiy talqini ilmiy asosda ochib beriladi. Maqolada shoir ijodining anโana va yangilik uygโunligidagi oโrni hamda uning bugungi maโnaviy-maโrifiy tarbiyadagi ahamiyati asoslab berishga harakat qilinadi. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqot mavzusini yoritishda biografik, tavsiflash, tarixiy-qiyosiy, kontekstual, analitik tahlil usullaridan hamda falsafiy va madaniy adabiyotlar tahlili, qiyosiy-tahliliy yondashuv, tizimli umumlashtirish hamda madaniyatlararo tahlil metodlaridan foydalanildi foydalanildi. Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti kutubxonasi qoโlyozmalar fondiga murojaat qilindi. MUHOKAMA VA NATIJALAR: koโp asrlardan buyon anโanaga aylanib qolgan zullisonaynlik hodisasining Buxoroda sobiq shoโro hukumati davrida tanazzulga yuz tutishi xalqning oโz tarixiy meโrosidan bebahra qolishiga olib keldi. Natijada, sharq sheโriyati ayniqsa, fors-tojik adabiyoting eng koโp tarqalgan lirik turlari: gโazal, ruboiy, masnaviy kabilarning oโz egalariga yetib bormaslik holatlari yuzaga keldi. Buโikki tilda ijod qilgan Abdurahmon Tamkin ijodi uchun ham xos boโldi. Biz bugun shoirning goโzal ijodini, ibratli gโoyalarini xalqimizga yetkazib berishdek ishni amalga oshirishga jazm etdik. Zero, mamlakatimiz ravnaqi uchun nafaqat shaklan balki, ruhan, qalban, fikran sogโlom avlodni tarbiyalashdek ulugโvor ishda Abdurahmon Tamkin ijodiyoti munosib oโrin tuta oladi. Faqat uni oโquvchiga yetkaza bilishimiz kerak. XULOSA: Abdurahmon Tamkin oโtmishdan qolgan madaniy meros zamonaviy muammolarni hal qilishda muhim rol oโynashini oโz davridayoq chuqur idrok eta olgan ijodkorlardan biri edi. U oโtmishning ulugโ shoirlari taโlimoti va anโanalari asosida inson qudrati va qadriyatini tushunishga daโvat qildi va oโz davri hokimu hoziqlarini shunga chaqirdi. Shoir mumtoz adabiyotimiz anโanalarini muvaffaqiyatli davom ettirdi. Zamondosh shoirlardan farqli ravishda ayrim lirik janlarda ham barakali ijod qildi. Jumladan, koโplab chuqur maโnoli ruboiylar yozganligi fikrimizning dalilidir.
INTRODUCTION: this article analyzes the lyrical heritage of Abdurahmon Tamkin Bukhari, who was active in the literary environment of Bukhara in the 19th century. It highlights the artistic and aesthetic features, content, and essence of such genres as ghazal, rubai, fard, and muammo, which occupy a central place in the poetโs ัะฒะพััะตััะฒะพ, as well as their Sufi-philosophical interpretation. OBJECTIVE: to provide a scientific interpretation of the universal ideas expressed in Tamkinโs rubai, the didactic content of his fards, and the unique artistic interpretation of the muammo genre. The article also seeks to define the role of the poetโs ัะฒะพััะตััะฒะพ in the harmony of tradition and innovation, and to substantiate its significance in modern spiritual and moral education. MATERIALS AND METHODS: the study employs biographical, descriptive, historical-comparative, contextual, and analytical methods, along with the analysis of philosophical and cultural literature, a comparative-analytical approach, systematic generalization, and intercultural analysis. Manuscripts from the collection of the Abu Rayhan Beruni Institute of Oriental Studies were also consulted. DISCUSSION AND RESULTS: the phenomenon of bilingualism, which had long been a tradition, declined in Bukhara during the former Soviet period, leading to a disconnection of the people from their historical heritage. As a result, many widely ัะฐัะฟัะพัััะฐะฝัะฝะฝัะต lyrical genres of Eastern poetryโespecially in Persian-Tajik literature, such as ghazal, rubai, and masnaviโfailed to reach their audience. This was also characteristic of the ัะฒะพััะตััะฒะพ of Abdurahmon Tamkin, who wrote in two languages. Today, we aim to bring the poetโs rich ัะฒะพััะตัะบะพะต ะฝะฐัะปะตะดะธะต and instructive ideas to the public. Indeed, his works can play a significant role in educating a spiritually, morally, and intellectually mature generation. The key task is to effectively present them to the reader. CONCLUSION: Abdurahmon Tamkin was one of the thinkers who deeply realized the importance of cultural heritage in addressing contemporary issues. Based on the teachings and traditions of great classical poets, he called for an understanding of human dignity and potential, addressing both rulers and society of his time. The poet successfully continued the traditions of classical literature and, unlike many of his contemporaries, ะฟะปะพะดะพัะฒะพัะฝะพ contributed to several lyrical genres. In particular, his numerous profound rubai serve as clear evidence of this.