БАҲОЛАШ
Султонов Равшан Комилжонович
Термиз иқтисодиёт ва сервис унверститути,Тиббиёт кафедраси катта
ўқитувчиси, PhD
Хушбоқов Шоҳруҳ Улуғбек ўғли
Термиз иқтисодиёт ва сервис унверститути, Тиббиёт Факултети Даволаш иши
24-15 гуруҳ талабаси
Аннотатсия: Ушбу мақолада аёлларда бачодон касалликларини эрта ташхишлаш ва асоратларини олдини олишга қаратилган булиб, лекин бачадон бўйни касалликлари гинекологияда долзарб муаммо бўлиб қолмоқда ва аёл жинсий органлари касалликлари ичида юқори кўрсаткични ташкил қилади. Tadqiqot Сурҳондарё вилоят перинатал маркази ҳамда Термиз шаҳар №2 ва №3 оилавий поликлиникага 2022-2024 йилларда мурожат қилган аёлларни устида олиб борилди. Тадқиқот натижасида бачадон ичи чандиқланиш касалликлари репродуктив ёшдаги аёллар ичида (27,1%), қишлоқда яшовчи аёлларда эса (64,1% ), тиббий кўрикда бачадон бўйни эрозияларни эрта кольпоспик ташхислашда (29,3%) аникланган.
Kalit so‘zlar: Бачадон бўйни касалликлари, эрозия, ретроспектив таҳлил, камқонлик, эндометриоз, кольпоскопия.
EVALUATION OF EARLY DIAGNOSIS OF ASHERMAN SYNDROME
Annotation: This article is aimed at early diagnosis of uterine diseases in women and prevention of their complications, but cervical diseases remain an urgent problem in gynecology and constitute a high indicator among diseases of the female genital organs. The study was conducted on women who applied to the Surkhandarya regional perinatal center and family polyclinics No. 2 and No. 3 of the city of Termez in 2022-2024. As a result of the study, intrauterine scarring diseases were detected among women of reproductive age (27.1%), among women living in rural areas (64.1%), and during early colpospic diagnosis of cervical erosion during a medical examination (29.3%).
Keywords: Cervical diseases, erosion, retrospective analysis, anemia, endometriosis, colposcopy.
ОЦЕНКА РАННЕЙ ДИАГНОСТИКИ СИНДРОМА АШЕРМАНА
Аннотация: Целью данной статьи является ранняя диагностика заболеваний матки у женщин и профилактика их осложнений, однако заболевания шейки матки остаются актуальной проблемой в гинекологии и занимают высокий показатель среди заболеваний женских половых органов. Исследование проводилось среди женщин, обратившихся в Сурхандарьинский областной перинатальный центр и семейные поликлиники №2 и №3 города Термез в 2022-2024 годах. В результате исследования заболевания, связанные с внутриматочным рубцом, были выявлены среди женщин репродуктивного возраста (27,1%), среди женщин, проживающих в сельской местности (64,1%), а также при ранней кольпоспической диагностике эрозии шейки матки при медицинском осмотре (29,3%).
Ключевые слова: Заболевания шейки матки, эрозия, ретроспективный анализ, анемия, эндометриоз, кольпоскопия.
Муаммонинг долзарблиги: Ҳозирги вақтда бачадон бўйни касалликлари муаммоси гинекологияда муҳим ўрин эгаллайди. Бачадон бўйни касалликлари диагностикада ва даволашдаги кўплаб ютуқларга қарамасдан, бу касалликлар умумий гинекологик касалликлар орасида долзарб муаммоларидан бири бўлиб қолмоқда[1,2,5]. Ёш аёллар ўртасида бачадон бўйни касалликларининг жадал ўсиши, касалликларнинг кечки босқичида аниқланиши, кўрув пайтида цервикал каналниг юқори ⅔ қисмида кўрувнинг ноқулайлиги янги замонавий диагностика усулларни амалиётга киритишни тақозо қилади [4,7].
Айниқса бачадон ичи чандиқланиш (Ашерман синдроми) касаллиги ҳам гинекологияда инфекцион, травматик ва нейрогуморал омиллар та`сири билан боғлиқ. Ашерман синдромида энг кенг тарқалган келиб чиқиш омили бачадон ички эндометрий қаватининг олдинги механик шикастланиши хисобидан пайдо бўлади.
Эндометрийнинг шикастланиши ҳомиладорликни жароҳлик йўли билан тўҳтатиш, бачадондан қон кетиш ёки бачадон ички қавати эндометрий полиплар пайтида бачадон бўшлиғини ташхислашда куретажида, бачадон бўшлиғи оператцияларида (миомаэктомия, бачадон бўйни пластикасида, бачадон бўйни конизацияси) да юзага келиши мумкин.
Бугунги кунда болалар ўлими даражаси 1000 та тирик туғилган болаларда 15,6% тўғри келишига қарамасдан болалар туғилиши кўрсаткичи жуда паст, яъни 9,1% ташкил қилмоқда. [8, 9]
Кўпчилик тадқиқотлар шуни тасдиқладики, бачадон рак олди ва рак касалликларининг ривожланишида бачадон бўйни анатомо – физиологик бутунлигининг бузилишига олиб келувчи сабаблар (асоратланган туғруқлар, абортлар, жарроҳлик аралашувлари) алоҳида ўрин тутади. Бунда бачадон бўйни шикастланишлари 5,6% дан 30% гача учраб туради [2,6].
Шундай қилиб, бачадон бўйни касалликлари гинекологияда долзарб муаммо бўлиб қолмоқда ва аёл жинсий органлари касалликлари ичида юқори кўрсаткични ташкил қилади.
Тадқиқот мақсади: Бачадон ичи чандиқланиш (Ашерман синдроми) касаллиги билан касалланган аёлларни эрта ташхислаш текширувини баҳолашдан иборат.
Текширув материал ва усуллари: Текширув Сурҳондарё вилоят перинатал маркази ҳамда Термиз шаҳар №2 ва №3 оилавий поликлиникага 2022-2024 йилларда мурожат қилган аёлларни устида олиб борилди.
Ретроспектив таҳлил гуруҳ таркибига турли хил бачадон ичи патологияси аниқланган 184 нафар аёл олиниб, текширувдаги аёлларни анамнезтик анкета очиб, касаллик давомийлиги ҳамда, бактериологик, цитологик ва кольпоскопик текширувдан ўтган беморлар текширилган.
Анамнез йиғишда қуйидаги белгилар эътиборга олинган:
Болалик ва ўсмирлик даврида ўтказилган касалликлар;
Менархе (биринчи ҳайз)нинг бошланиши;
Ҳайз циклининг патологик ўзгаришлари;
Ҳаёт тарзи ва зарарли одатларнинг борлиги;
Бошидан ўтказган гинекологик касалликлар;
Ҳомиладорлик ва туғруқ натижалари;
Анамнезда бачадон ичи чандиқланиш касалликлари ривожланиш ҳавфи бор беморларни аниқлаб берди. Ретроспектив гуруҳдаги аёлларнинг ёш бўйича таснифи № 1. жадвалда келтирилган.
Ёш (М±м)
18-
21-25 26-30 31-35 36 ва ундан
юқори
19,1
±0,3
22,8±0,3 27,3±0,2 32,7±0,3 40,4±2,6
Яш
аш
жойи
Ёш
18-20 21-25 26-30 31-35
36 ва
ундан
юқори
А
бс
% А
бс
% А
бс
% А
бс
% А
бс
%
Ша ҳар n=66
6 3
,3
0,8
,4
6 3
,3
Қи шлоқ n=118
,5
5,2
8,5
8,5
,4
Жадвалдан кўриниб турибдики, ретроспектив гуруҳдаги аёллар 184 тани ташкил этади. Улардан 66 таси шаҳар аҳолиси 35,9% ва 118 таси қишлоқ аҳолисида яшовчи аёллар бўлиб у 64,1% ини ташкил этади. Ёш жиҳатдан: аёлларнинг 26 ёшдан 30 ёшгача ретроспектив гуруҳда (27,3±0,2) улуши 31,1% ни (29 та аёл), 21 дан 25 ёшгача (22,8±0,3) бўлган аёллар (24 та) 26% ни ташкил қилди.
Тадқиқот натижалари: Тадқиқотлар натижаси шуни кўрсатдики, 132 нафар аёл (71,7%) аёллар уй бекаси, 48 нафар аёл (26,1%) ишлайди ва 4 нафар аёл талаба (2,2%). Тадқиқотимиздаги аёлларни қариндошлигини ўрганганимизда: 14 нафар аёлда қариндошлик ва 18 нафар аёлда узоқ қариндошлик никоҳи мавжуд.
Экстрагенитал касалликлар структурасида кўп учрайдиган касалликлар болаликдаги ва ўсмирликдаги камқонлик сабабдир. Бу кўрсаткич ретроспектив гуруҳда 55,4% ни (51 та аёл) ташкил қилди. Қалқонсимон без касаллиги патологияси эпидемик зоналарда кенг тарқалган бўлиб, у бу гуруҳдаги аёлларни 40,3% ида (37 та аёл) учради.
№ Гинекологик касалликлар Ретроспектив
(n=184)
Абс %
1 Бачадон миомаси 14 7,7
2 Чаноқ аъзоларининг яллиғланиш
касалликлари
72 39,1
3 Анамнезида бепуштлик 26 14,4
4 Ҳайз цикли патологияси 42 22,8
5 Эндометриоз 14 7,6
6 Бачадон бўйни гипертрофияси ва
деформацияси
10 5,4
7 Анамнезида абортлар 96 52,2
Тадқиқот натижасида текширувмиздаги ретроспектив гуруҳдаги аёлларда тахминан ҳар учтадан битта аёлда кичик чаноқ аъзоларининг яллиғланиш касаллиги кузатилган.
Текширув натижасида тадқиқотимиздаги барча аёлларни 70 нафар (38%) аёлларда бачадон бўйни касалликлари катта миқдорда аниқланди.
Эрозия ва псевдоэрозия бачадон бўйни касалликлари орасида учраши бўйича иккинчи ўринда турибди. У учраши бўйича гуруҳдаги аёлларни 29,3% ни яъни 54 нафар аёлда учради.
Хулоса: Шундай қилиб, бачадон ичи чандиқланиш касалликларини эрта аниқлаш ва ташҳислашнинг энг самарали усуллари бўлиб батафсил йиғилган анамнез, кольпоскопия ва бачадон УТТ текшириш усуллари ҳисобланади. Демак, бачадон ичи чандиқланиш касалликлари репродуктив ёшдаги аёллар ичида ( 27,1%), қишлоқда яшовчилар (64,1% ), тиббий кўрикда бачадон бўйни эрозияларни эрта кольпоспик ташхислашда (29,3%) аникланган. Тиббий кўрикларни мунтазам ташкил қилиш, яллиғланиш касалликларни патогенетик даволаш, бачадон ичи чандиқланиш ва рак олди касалликларни эрта аниқлаш ва профилактика ўтказиш репродуктив касалланишни олдини олади.
Фойдаланилган адабиётлар:
1. Ашурова Н.Г., Наврузова Н.О. Доклиническая диагностика заболеваний шейки матки // Новости дерматовенерологии и репродуктивного здоровья. 2017. № 3 4(I). С. 29 - 30.
2. Ашурова Н.Г., Рахматуллаева М.М., Наврузова Н.О. Роль кольпоскопии в ранней диагностике шейки матки// Альманах молодой науки. 2018 № 4. С. 21-23.
3. Гренкова Ю.М. Современные подходы к хирургическому лечению женщин репродуктивного и постменопаузального возраста с заболеваниями шейки матки // Российский вестник акушера- гинеколога. 2012. №1 Том 12. С. 60-63.
4. Ихтиярова Г.А., Наврузова Н.О., Каримова Г.К. Современные диагностические методы для раннего выявления заболеваний шейки матки // Доктор ахборотномаси. 2019. № 4. С. 78-80.
5. Леваков С.А., Кедрова А.Г., Кожурина Е.В., Челнокова Н.Н. Современная кольпоскопия – неотъемлемый компонент диагностики фоновых и предраковых заболеваний шейки матки // Российский вестник акушера- гинеколога. 2012. №2 Том 12. С. 85-89.
6 Наврузова Н.О., Ихтиярова Г.А., Каримова Г.К., Наврузова У.О., Шукуров И.Б., Аманова Х.И. Современные диагностические методы для раннего выявления заболеваний шейки матки// Доктор ахборотномаси, 2019. №4. С. 77-82.
7. Наврузова Н.О., Каримова Г.К., Ихтиярова Г.А. Современные подходы к диагностике патологии шейки матки // Тиббиёт ва спорт, 2020. № 1. С. 74-77.
8. Султонов.Р.К, Содиқова.З.Ш, Бобоёров.С.У. Dynamics of fat cels of the bronchial tree mucosa in postnatal ontogenesis. // Central Asian Journal of Medical and Natural Science (CAJMNS) –Toshkent. Volume 2 № 4, 2021. С. 182-184.
9. Sultanov, Ravshan Komiljanov, et al. “Dynamics of development of tissue structures of the trachea and bronchial wall in the period of six months of childhood.” European journal of modern medicine and practice 2.4 (2022): 24-29.
본문은 PDF에서 자동으로 추출되었으며 부정확할 수 있습니다.