KIRISH: bugungi globallashuv jarayonida yosh avlodni maโnaviy yetuk, axloqan barkamol shaxs sifatida tarbiyalash dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, maktabgacha yosh davri bolaning shaxs sifatida shakllanishida muhim bosqich boโlib, bu davrda berilgan tarbiya uning kelajakdagi xulq-atvori va dunyoqarashiga bevosita taโsir koโrsatadi. Maktabgacha yoshdagi bolalarda axloqiy sifatlarni shakllantirishda ertaklar alohida ahamiyat kasb etadi. Ertaklar orqali bolalar yaxshilik va yomonlikni ajratishni, halollik, mehr-oqibat, doโstlik, adolat kabi insoniy fazilatlarni anglay boshlaydilar. Ayniqsa, xalq ogโzaki ijodiga mansub ertaklar milliy qadriyatlar va urf-odatlarni bolalar ongiga singdirishda muhim vosita hisoblanadi.Ertaklarning obrazli, sodda va tushunarli tili bolalarda qiziqish uygโotadi hamda ularning tasavvurini boyitadi. Shu sababli ertaklardan pedagogik vosita sifatida foydalanish maktabgacha taโlim tizimida samarali metodlardan biri hisoblanadi. MAQSAD: mazkur tadqiqotning asosiy maqsadi โ maktabgacha yoshdagi bolalarda ertaklar vositasida axloqiy tarbiya berishning pedagogik imkoniyatlarini oโrganish va uning samaradorligini aniqlashdan iborat. Shuningdek, quyidagi vazifalar ham belgilab olindi: ertaklarning bolalar axloqiy tarbiyasidagi oโrnini aniqlash; maktabgacha yoshdagi bolalarga mos ertak turlarini tahlil qilish; ertaklar orqali ijobiy axloqiy sifatlarni shakllantirish yoโllarini koโrsatish; amaliy mashgโulotlar orqali ertaklardan foydalanish samaradorligini baholash. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqot jarayonida quyidagi material va metodlardan foydalanildi: Materiallar: oโzbek xalq ertaklari (โZumrad va Qimmatโ, โBoy bilan kambagโalโ, โTulki bilan turnaโ va boshqalar); zamonaviy bolalar adabiyoti namunalaridan ertaklar; maktabgacha taโlim dasturlari va metodik qoโllanmalar; tarbiyachilar uchun metodik tavsiyalar. Metodlar: Adabiy tahlil โ maktabgacha yoshdagi bolalar uchun moโljallangan ertaklar va pedagogik adabiyotlarni oโrganish. Kuzatuv โ bolalarning ertak tinglashdagi faoliyati va javoblarini kuzatish. Suhbat va savol - javob โ ertak tinglashdan soโng bolalarga qahramonlar va voqealar haqida savollar berish. Sahnalashtirish usuli โ bolalarning ertak qahramonlari rolini ijro etish orqali axloqiy tushunchalarni oโzlashtirishini baholash. Tadqiqot 5โ6 yoshdagi bolalar guruhida oโtkazildi. Har bir metoddan olingan maโlumotlar bolalarning axloqiy tushunchalarini shakllanish darajasini baholash uchun ishlatildi. NATIJA VA MUHOKAMA: tadqiqot jarayonida maktabgacha yoshdagi bolalarda ertaklar orqali axloqiy tarbiya berish samarali pedagogik vosita ekanligi aniqlandi. Tajriba-sinov mashgโulotlari davomida bolalarga muntazam ravishda ertaklar oโqib berildi, ularning mazmuni suhbat va savol-javob orqali mustahkamlandi hamda rolli oโyinlar orqali sahnalashtirildi. Natijalar shuni koโrsatdiki, ertaklar bilan ishlash jarayonida bolalarda quyidagi ijobiy oโzgarishlar kuzatildi: yaxshilik va yomonlikni farqlash qobiliyati shakllandi; doโstlik, mehr-oqibat, halollik kabi axloqiy tushunchalar mustahkamlandi; jamoada oโzini tutish va boshqalar bilan muloqot qilish koโnikmalari rivojlandi; mustaqil fikrlash va voqealarga baho berish qobiliyati oshdi. Muhokama jarayonida aniqlanishicha, ertaklarning obrazli va taโsirchan ifodasi bolalarning hissiy dunyosiga kuchli taโsir koโrsatadi. Ayniqsa, ijobiy qahramonlar faoliyati bolalar uchun namuna vazifasini bajaradi. Shu bilan birga, ertaklarni faqat oโqib berish emas, balki ularni tahlil qilish, sahnalashtirish va hayotiy vaziyatlar bilan bogโlash orqali tarbiyaviy samaradorlik yanada oshishi isbotlandi. Biroq ayrim hollarda ertak mazmunining bolalar yoshiga mos kelmasligi yoki notoโgโri tanlanishi kutilgan natijani bermasligi ham kuzatildi. Shuning uchun ertaklarni tanlashda pedagogik yondashuv muhim ahamiyat kasb etadi. XULOSA: maktabgacha yoshdagi bolalarda ertaklar orqali axloqiy tarbiya berish samarali va muhim pedagogik vosita hisoblanadi. Ertaklar bolalarning nafaqat tafakkurini, balki ularning axloqiy fazilatlarini ham rivojlantirishga xizmat qiladi. Ertaklardan toโgโri va maqsadga muvofiq foydalanish orqali bolalarda ijobiy xulq-atvor, ijtimoiy moslashuv, maโnaviy qadriyatlarga hurmat kabi sifatlarni shakllantirish mumkin. Shu sababli maktabgacha taโlim muassasalarida ertaklardan tizimli va metodik asosda foydalanish tavsiya etiladi. Kelgusida ushbu yoโnalishda innovatsion pedagogik texnologiyalarni qoโllash orqali ertaklarning tarbiyaviy imkoniyatlarini yanada kengaytirish muhim ahamiyat kasb etadi.
INTRODUCTION: in the context of modern globalization, educating the younger generation as spiritually mature and morally developed individuals is one of the most urgent issues. Preschool age is a particularly important stage in the formation of a childโs personality, as the upbringing received during this period directly influences their future behavior and worldview. Fairy tales play a significant role in shaping moral qualities in preschool children. Through them, children begin to distinguish between good and evil and understand such human values as honesty, kindness, friendship, and justice. Folk tales, in particular, serve as an important tool for instilling national traditions and cultural values in childrenโs consciousness. The vivid, simple, and accessible language of fairy tales arouses childrenโs interest and enriches their imagination. Therefore, the use of fairy tales as a pedagogical tool is considered one of the effective methods in preschool education. AIM: the main objective of this study is to explore the pedagogical potential of using fairy tales in the moral education of preschool children and to determine their effectiveness. The following tasks were also defined: to identify the role of fairy tales in childrenโs moral education; to analyze types of fairy tales suitable for preschool children; to determine ways of developing positive moral qualities through fairy tales; to evaluate the effectiveness of using fairy tales in practical activities. MATERIALS AND METHODS: the following materials and methods were used in the study. Materials: Uzbek folk tales (โZumrad and Qimmat,โ โThe Rich Man and the Poor Man,โ โThe Fox and the Crane,โ etc.); samples of modern childrenโs literature; preschool education curricula and methodological manuals; methodological guidelines for educators. Methods:Literature analysis โ studying fairy tales and pedagogical literature intended for preschool children; Observation โ monitoring childrenโs behavior and responses while listening to fairy tales; Conversation and Q&A โ discussing characters and events after storytelling; Dramatization method โ assessing childrenโs understanding of moral concepts through role-playing fairy tale characters. The study was conducted with a group of children aged 5โ6. The collected data were used to evaluate the level of formation of moral concepts in children. RESULTS AND DISCUSSION: the study revealed that fairy tales are an effective pedagogical tool for moral education in preschool children. During the experimental sessions, fairy tales were regularly read to children, their content was reinforced through discussions and Q&A, and dramatized through role-playing activities. The results showed the following positive changes: the ability to distinguish between good and evil was developed; moral values such as friendship, kindness, and honesty were strengthened; communication skills and behavior in group settings improved; the ability for independent thinking and evaluation of events increased. The discussion showed that the expressive and imaginative nature of fairy tales has a strong impact on childrenโs emotional world. Positive characters serve as role models for children. It was also proven that not only reading fairy tales but also analyzing, dramatizing, and linking them to real-life situations significantly enhances their educational effectiveness. However, it was observed that selecting inappropriate fairy tales that do not match the childrenโs age may reduce effectiveness. Therefore, a pedagogically sound selection of fairy tales is essential. CONCLUSION: in conclusion, the use of fairy tales in the moral education of preschool children is an effective and significant pedagogical tool. Fairy tales contribute not only to the development of childrenโs thinking but also to their moral qualities. The proper and purposeful use of fairy tales helps to develop positive behavior, social adaptation, and respect for spiritual values in children. Therefore, it is recommended to systematically use fairy tales in preschool educational institutions based on methodological principles. In the future, the application of innovative pedagogical technologies will be important for further expanding the educational potential of fairy tales.