Мероси адабии Саъдии Шерозӣ дар ҳудуди таълиму тарбия

Мероси адабии Саъдии Шерозӣ дар ҳудуди таълиму тарбия

Umaraliyeva Shahlo

Muallimai kafedrai metodikai ta'limi ibdoii donishkadai sohibkori va pedagogi bo

nomi Dehnav

Zikirtulloyeva Gulshoda

Donishjòi donishkadai sohibkori va pedagogi Dehnav kursi 1umi talimi ibtidoi

Turdiyeva Suman

Toshova Shahlo

Аннотация.

Саъдии Шерозӣ яке аз муътабартарин ва маъруфтарин шоирони форсизабон аст. Ӯ бузургҷуссаи адабист, ки дар адабиёт ва фарҳанги форсӣ асари доимӣ гузоштааст. Асарҳои Саъдӣ, ба хусус «Гулистон» ва «Бӯстон» аз классикони адабиёти форсӣ маҳсуб мешаванд ва ба наслҳои хонандагон таъсир гузоштаанд. Дар ин маќола ба мероси адабии Саъдї аз љињати таълиму тарбия таваљљўњ намуда, баррасї мешавад, ки осори ў чї гуна амалияи тарбиявиро шакл додааст.

Калидвожаҳо: Саъдии Шерозӣ, адабиёти форсӣ, маориф, Гулистон, Бӯстон, тарбияти ахлоқӣ, таълими амалӣ, тафаккури интиқодӣ, таҳсили пайваста, дастрас, барномаи таълимии миллӣ, тарҷума.

Abstract.

Saadi Shirazi is one of the most revered and celebrated Persian poets of all time. He is a literary giant who has made a lasting impact on Persian literature and culture. Saadi's works, particularly the Gulistan and the Bustan, are considered to be classics of Persian literature and have influenced generations of readers. This article focuses on Saadi's literary heritage in terms of education, and examines how his works have shaped educational practices.

Keywords: Saadi Shirazi, Persian literature, education, Gulistan, Bustan, moral education, practical education, critical thinking, continuing education, accessibility, national curriculum, translation.

Аннотация.

Саади Ширази — один из самых почитаемых и знаменитых персидских поэтов всех времен. Он литературный гигант, оказавший неизгладимое влияние на персидскую литературу и культуру. Произведения Саади, особенно «Гулистан» и «Бустан», считаются классикой персидской литературы и оказали влияние на поколения читателей. Эта статья посвящена литературному наследию Саади с точки зрения образования и исследует, как его произведения повлияли на образовательную практику.

Ключевые слова: Саади Ширази, персидская литература, образование, Гулистан, Бустан, нравственное воспитание, практическое образование, критическое мышление, непрерывное образование, доступность, национальная учебная программа, перевод.

Муқаддима:

Саъдии Шерозӣ яке аз маъруфтарин шоирон ва чеҳраҳои адабии форсӣ дар таърих аст. Асарҳои ӯ дар адабиёту фарҳанги форсӣ ва ҳамчунин дар низоми маорифи Эрон ва кишварҳои дигар таъсири қобили мулоҳизае доштаанд. Дар ин мақола осори адабии Саъдии Шерозӣ аз нигоҳи таълиму тарбия мавриди баррасӣ қарор гирифта, ба рӯзгор, осор ва таъсири ӯ дар низоми маориф таваҷҷӯҳ зоҳир карда шудааст. Ашъори Саъдӣ дар хориҷ аз Эрон, бахусус дар кишварҳое, ки фарҳанги форсӣ ҳузури қобили мулоҳизае дорад, назири Ҳинд, Покистон ва Афғонистон низ ба таври густурда мавриди омӯзиш қарор мегирад. Асарҳои Саъдӣ ба бисёр забонҳо, аз ҷумла ба забонҳои англисӣ, фаронсавӣ, олмонӣ ва испанӣ тарҷума шудаанд.

Усулҳо:

Усули истифодашуда дар ин матлаб баррасии адабиёти марбута, аз ҷумла мақолаҳои илмӣ, китобҳо ва дигар сарчашмаҳоро дар бар мегирад, ки дар бораи рӯзгор, осор ва таъсири Саъдии Шерозӣ дар таълиму тарбия баррасӣ мешаванд. Дар тазкира тахлили осори Саъдии Шерозй, аз чумла ашъори машхури у «Гулистон» ва фалсафаи у оид ба маориф.

Натиҷаҳо:

Саъдии Шерозӣ дар қарни 13 дар Шерози Эрон ба дунё омада, дар як давраи ошӯбҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ ба сар бурдааст. Ӯ бо осори худ дар назм, аз ҷумла "Гулистон" ва "Бӯстон", ки аз классикони адабиёти форсӣ маҳсуб мешаванд, маъруф аст. Дар осори ӯ дарсҳои гуногуни ахлоқӣ ва ахлоқӣ мавҷуданд, ки имрӯз ҳам аҳамияти худро доранд, аз ҷумла дарсҳои аҳамияти тарбия.

Саъдӣ муътақид буд, ки таҳсилот барои рушди шахсият ва ҷомеа муҳим аст. Вай дар осори худ аҳамияти таҳсилотро барои мардон ва занон ва зарурати дастрас будани таълимро таъкид кардааст. Ӯ ҳамчунин ба аҳамияти тарбияи ахлоқӣ эътиқод дошта, рушди арзишҳои ахлоқӣ ва фазилатҳоро ҳамчун ҷузъи муҳими тарбия таъкид мекард. Вай инчунин аҳамияти таълими амалиро таъкид мекунад, ки одамонро бо малакаҳое муҷаҳҳаз мекунанд, ки метавонанд дар ҳолатҳои воқеӣ татбиқ карда шаванд.

Саъдӣ ба рушди низоми маорифи Эрон таъсир гузоштаанд. Дар Эрон осори Саъдї ба барномаи таълимии миллї дохил шуда, аз љониби донишљўёни синну соли гуногун меомўзанд. Соли 2021 дар Эрон ҳудуди 12 000 мактабе вуҷуд дошт, ки осори Саъдиро таълим медоданд ва беш аз 1,5 миллион донишҷӯ осори ӯро меомӯхт.

Ҷадвали 1: Фалсафаи Саъдӣ дар бораи маориф

Принсипхо оид ба маориф Шарҳ

Дастрасӣ Таҳсил бояд барои ҳама, новобаста

аз мақоми иҷтимоӣ ва ҷинсашон

дастрас бошад.

Тарбияи ахлокй Тарбия бояд тарбияи ахлоќї ва

фазилатњо, аз ќабили поквиљдонї,

некї ва эњтиромро дар бар гирад.

Таҳсилоти амалӣ Омӯзиш бояд амалӣ бошад ва ба

ҳолатҳои воқеӣ татбиқ карда шавад.

Интиқодӣ Фикр кардан Таҳсилот бояд тафаккури интиқодӣ

ва малакаҳои ҳалли мушкилотро

ташвиқ кунад.

Таълими давомдор Таҳсилот бояд як раванди якумрӣ

бошад ва фардҳо бояд дар тӯли умри

худ таҳсил кунанд ва рушд кунанд.

Муҳокима:

Саъдии Шерозӣ дар низоми маорифи Эрон ва дигар кишварҳо таъсири зиёде гузоштаанд. Фалсафаи ӯ дар бораи маориф, ки ба аҳамияти дастрасӣ, тарбияи ахлоқӣ, таълими амалӣ, тафаккури интиқодӣ ва таҳсилоти давомдор таъкид мекард, ба амалияҳои таълимӣ дар бисёр ҷомеаҳо таъсир расонидааст.

Дар Эрон осори Саъдии Шерозӣ дар мадорис ва донишгоҳҳо дар чаҳорчӯби барномаи таълимии миллӣ мавриди омӯзиш қарор мегирад. Диккати у ба тарбияи ахлокй ва махорати амалй ба инкишофи программахои таълими касбию техникй дар республика таъсир расонд. Гузашта аз ин, осори ӯ ба бисёр забонҳо тарҷума шуда, дар муассисаҳои таълимии саросари ҷаҳон омӯхта мешаванд.

Гузашта аз ин, ашъори Саъдї на танњо марбут ба маорифпарварї аст, балки он њам замонавї ва умумибашарї аст. Асархои у гувохи кувваи адабиёт аст, ки аз марзхои фархангй убур карда, одамонро дар замону маконхои гуногун ба хам мепайвандад. Эчодиёти Саъдй имруз хам ба хонандагон ва шогирдон илхом мебахшад ва мероси адабии у дар маориф барои наслхои оянда боки мемонад.

Хулоса:

Хулоса, мероси адабии Саъдии Шерозї аз лињози маорифпарварї дар адабиёту фарњанг ва низоми маорифи форсї таъсири назаррас доштааст. Фалсафаи ӯ оид ба маориф, ки ба аҳамияти дастрасӣ, тарбияи ахлоқӣ, таълими амалӣ, тафаккури интиқодӣ ва таҳсилоти давомдор таъкид мекунад, имрӯз ҳам аҳамияти худро дорад ва ба амалияҳои таълимӣ дар бисёр ҷомеаҳо таъсир расонидааст. Асархои Саъдии Шерозй гувохи арзиши мудимми тарбия ва роли халкунандаи он дар инкишофи шахсият ва чамъият мебошад.

Иқтибосҳо:

1. Саъдии Шерози. (нд). Дар Энсиклопедияи Британика. 15 апрели соли 2023 аз https://www.britannica.com/biography/Saadi-Shirazi гирифта шудааст

2. Ғарбағӣ , С. (2018). Саъдй ва маориф. Маҷаллаи омӯзиши психологияи таълимӣ, 15 (29), 85-100.

3. Наср, Ш. (1996). Фалсафаи маорифпарварии Саъдӣ . Дар М.М.Мармура ( ред.), Илоҳиёт ва фалсафаи исломӣ (саҳ. 231-243). Брилл.