ResearcherUzTRIKOTAJ SANOATINING RAQOBATBARDOSHLILIK TAHLILI.
Mamatqulova S.F. - Temiz Davlat Universiteti magistranti. Norqobilov.N.N - Termiz Davlat Universiteti iqtisodiyot kafedrasi o‘qituvchisi i.f.f.d.
(Phd).
ANNOTATSIYA
Surxondaryo viloyati O‘zbekiston Respublikasining asosiy qishloq xo ‘jaligi hududlaridan biri hisoblanadi. Surxondaryoda boy mahalliy paxta xomashyosiga ega paxta sanoati rivojlangan viloyatlardan biridir. Paxta yetishtirish asosan, viloyatning Surxon-Sherobod vodiysining sug‘orma dehqonchilikka asoslangan yerlarida amalga oshiriladi. Yaqin yillargacha Surxondaryo viloyati iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligi yetakchilik qilgan. Hozirgi kunda esa yengil sanoat va oziq-ovqat sanoati ham jadal rivojlanmoqda. Ayniqsa paxta tozalash, uni qayta ishlashda viloyat yetakchi o‘rinlarni egallaydi. Shuningdek, viloyat qishloq xo‘jaligida ipakchilik tarmog‘i ham yaxshi rivojlangan.
Kalit so‘zlar: past ishlab chiqaruvchi, o‘rta ishlab chiqaruvchi, yuqori ishlab chiqaruvchi, klaster, qo‘shma korxona.
АНАЛИЗ КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТИ ТЕКСТИЛЬНОЙ И
ТРИКОТАЖНОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ УЗБЕКИСТАНА (НА
ПРИМЕРЕ ТЕКСТИЛЬНОЙ И ТРИКОТАЖНОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ
СУРХОНДАРЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ).
АННОТАЦИЯ
Сурхандарьинская область – один из основных сельскохозяйственных регионов Республики Узбекистан. Сурхандарьинская область – один из развитых регионов хлопковой промышленности с богатым местным хлопковым сырьем. Выращивание хлопка осуществляется преимущественно на землях орошаемого земледелия в Сурханско-Шерабадской долине области. До недавнего времени сельское хозяйство было лидером экономики Сурхандарьинской области. В настоящее время быстрыми темпами развиваются также легкая и пищевая промышленность. В частности, область занимает лидирующие позиции по очистке и переработке хлопка. Также в сельском хозяйстве региона хорошо развита шелковая промышленность.
Ключевые слова: низко производитель, средний производитель, высоко производитель, кластер, совместное предприятие.
COMPETITIVENESS ANALYSIS OF THE TEXTILE AND KNITTING
INDUSTRY OF UZBEKISTAN (THE EXAMPLE OF THE TEXTILE AND
KNITTING INDUSTRY OF SURKHONDARYO REGION).
ANNOTATION
Surkhandarya region is one of the main agricultural regions of the Republic of Uzbekistan. Surkhandarya is one of the developed regions of cotton industry with rich local cotton raw materials. Cotton cultivation is carried out mainly in the lands based on irrigated agriculture in the Surkhan-Sherabad valley of the region. Until recently, agriculture was the leader in the economy of Surkhandarya region. Nowadays, the light industry and food industry are also developing rapidly. In particular, the region occupies leading positions in cotton cleaning and processing. Also, the silk industry is well developed in the regional agriculture.
Key words: low producer, medium producer, high producer, cluster, joint venture.
Surxondaryo viloyati – O‘zbekiston Respublikasining janubi-sharqida SurxonSherobod vodiysida joylashgan. Surxondaryo janubidan Amudaryo bo‘ylab Afg‘oniston, shimoliy, shimoli-sharq va sharqdan Tojikiston, janubi-g‘arbdan Turkmaniston, shimoli-g‘arbdan Qashqadaryo viloyati bilan chegaradosh. Maydoni – 20,8 ming km.kv, markazi – Termiz shahri, tarkibida 8 ta shahar, 14 ta tuman, 114 ta shaharcha, 865 ta qishloq aholi punktlari mavjud. 2024-yil holatiga ko‘ra, viloyat 2877,0 ming aholisi bilan respublikada 8-o‘rinda turadi.
Surxondaryo viloyatining to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish ko‘rsatkichlarini O‘zbekiston respublikasining boshqa viloyatlari bilan solishtirib ko‘ramiz. (2.1-jadval)
2.1-jadval.
O'zbekiston Respublikasi viloyatlar kesimida to'qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish mlrd.so'mda1
2015- Qoraqalpog'is ton
304,7 375,9 578,3 751,9 1048,
1539,
1953,
2222,
3133, Andijon 1359,
6 967,2 1387,
2246,
2490,
3262,
5210,
6516,
7810, Buxoro 1149,
1073,
1089,
1574,
2458,
3122,
4372,
5234,
5895, Jizzax 502,5 517,0 688,2 989,3 1303,
1822,
2621,
3327,
3092, Qashqadaryo 1303,
1079,
1276,
2191,
2308,
2717,
4206,
5957,
6875, Navoiy 586,5 336,7 482,0 578,8 875,4 1087,
1397,
1564, Namangan 578,6 713,0 1232,
2132,
2465,
2495,
4031,
5324,
5360, Samarqand 1200,
1465,
1764,
2156,
2166,
3637,
4390,
5132,
5693, Surxondaryo 565,1 522,4 486,0 906,0 1316,
1949,
2481,
2606,
3788, Sirdaryo 619,4 699,7 574,5 850,7 810,3 1039,
1253,
2262,
2625, Toshkent 1247,
1491,
2057,
2822,
3470,
3529,
4434,
4656,
5906, Farg'ona 1768,
2194,
2646,
3674,
4426,
5519,
8035,
9295,
9968, Xorazm 639,7 699,6 1007,
1568,
1677,
2056,
3072,
3782,
4053, 1 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
1404,
1137,
1515,
2389,
2906,
2843,
4913,
4968,
5029,
2.1-jadvaldan ko‘rinib turibdiki, har bir viloyatda to‘qimachilik mahsulotlari ishlab chiqarish yildan-yilgan o‘sib borgan. Andijon, Buxoro, Qashqadaryo, Navoiy viloyatlari va Toshkent shahrida davr boshi 2015-yildan 2016-yilgacha pasayish holati kuzatilgan bo‘lsada 2017-yildan 2023-yilga qadar faqat o‘sish kuzatilgan. Surxondaryo viloyatida esa pasayish holati 2017-yilgacha davom etgan bo‘lib, 2018-yildan davr oxirigacha to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish miqdori o‘sib borgan.
2015-yilda to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish bo‘yicha Farg‘ona viloyati 1768,7 mlrd.so‘m bilan eng yuqori ko‘rsatkichni, Qoraqalpog‘iston Respublikasi esa 304,7 mlrd.so‘m bilan eng past ko‘rsatkichni qayd etgan. Suxondaryo viloyati esa 565,1 mlrd.so‘m bilan 12-o‘rinni egallagan (2.1-rasm).
2.1-rasm. O‘zbekiston respublikasining 2015-yil to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish viloyatlar kesimida.2
2.1-rasmdan ko‘rishimiz mumkinki, Andijon, Qashqadaryo, Toshkent, Samarqand, Buxoro viloyatlari va Toshkent shahri to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarishda Farg‘ona viloyatidan keyingi yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etgan. Xorazm, Sirdaryo, Navoiy, Namangan, Surxondaryo, Jizzax viloyatlarining to‘qimachilik 2 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
1768,7
1404,11359,61303,21247,51200,01149,0
639,7 619,4 586,5 578,6 565,1 502,5
304,7
800,0
1200,0
1400,0
1600,0
1800,0 mahsulotlarini ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari nisbatan bir-biriga yaqin, ya’ni 639,7- 502,5 mlrd.so‘m oralig‘ida bo‘lgan.
2023-yilda ham peshqadamlikni Farg‘ona viloyati 9968,2 mlrd.so‘m bilan egallagan bo‘lib, Navoiy viloyati esa1888,6 mlrd.so‘m bilan oxirgi o‘rinni yakunlagan. 2.2-rasmdan ko‘rinib turibdiki, Surxondaryo viloyati 2015-yilga nisbatan 2 pog‘ona ko‘tarilib, 10-o‘rinni egallagan.
2.2-rasm. O‘zbekiston respublikasining 2023-yil to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish viloyatlar kesimida.3
Endi esa, viloyatlarning butun davr mobaynida ishlab chiqargan to‘qimachilik chiqaruvchi viloyat kategoriyalarga ajratamiz (2.2-jadval).
2.2-jadval. chiqarilgan to'qimachilik mahsulotlarining o'rtacha miqdori bo'yicha kategoriyalanishi4
Farg'ona 5281,0 Andijon 3472,4 Jizzax 1651,5
Toshkent 3290,6 Surxondaryo 1624,7 3 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi. 4 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
9968,2
7810,7
6875,3
5906,35895,85693,25360,35029,1
4053,53788,3
3133,73092,22625,91888,6
10000,0
12000,0
Qashqadaryo 3101,7 Qoraqalpog'iston
Respublikasi 1323,1
Samarqand 3067,4 Sirdaryo 1192,9
shahri 3012,0 Navoiy 977,4
Buxoro 2885,5
Namangan 2703,6
Xorazm 2061,83
Kategoriyaga ajratishda viloyatning 9 yil davomida ya’ni 2015-2023-yillar davomida ishlab chiqargan to‘qimachilik mahsulotlarining o‘rtacha miqdoriga ahamiyat berildi. 9 yil davomida o‘rtacha 2000 mlrd.so‘mgacha mahsulot ishlab chiqargan viloyatlarni past ishlab chiqaruvchilarga, 2000-4000 mlrd.so‘mgacha bo‘lganlarni o‘rta ishlab chiqaruvchilarga, 4000 mlrd.so‘mdan yuqorilarni yuqori to‘qimachilik mahsulotlari o‘rtacha miqdori 1624,7 mlrd.so‘mni tashkil etganligi tufayli past ishlab chiqaruvchi kategoriyasiga kiritildi.
O‘zbekistonning kiyim ishlab chiqarish sohasini viloyatlar kesimida tahlil qiladigan bo‘lsak, har bir viloyatda davr boshidan davr oxiriga qadar o‘sish tendensiyalari kuzatilgan. Bazi viloyatlarda davr o‘rtalarida pasayish holatlari kuzatlishiga qarmasdan, davr oxiri 2023-yilda yuqori ko‘rsatkichlarni qayd etishgan.
2.3-jadval.
O'zbekiston Respublikasi viloyatlar kesimida kiyim ishlab chiqarish mlrd.so'mda5 Qoraqalpog'ist on
137,
8 144,7 89,9 130,2 122,5 146,0 132,9 138,2 193,6 Andijon 216,
1014,
1247,
1603,
1778,
2215,
3726,
5817,
7727, 5 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi. Buxoro 19,6 30,1 344,3 383,8 502,8 603,2 712,2 747,2 740,9 Jizzax 8,7 143,0 143,8 235,9 308,3 334,4 313,8 393,4 518,7 Qashqadaryo 139,
9 359,1 326,3 435,2 478,9 505,2 435,0 465,2 743,8 Navoiy 3,5 647,7 589,5 725,0 928,1 777,9 918,3 967,2 1218, Namangan 310,
5 452,6 580,8 821,8 1104,
1459,
1427,
1688,
2419, Samarqand 179,
0 186,0 224,9 341,7 271,3 597,1 657,6 697,1 795,3 Surxondaryo 104,
9 145,0 150,7 213,2 227,0 288,8 335,4 259,7 318,8 Sirdaryo 15,5 26,0 486,9 398,7 463,6 240,1 475,5 294,0 297,6 Toshkent 214,
7 256,7 441,5 595,8 1099,
1476,
2635,
3491, Farg'ona 59,0 82,4 481,6 551,7 631,1 782,4 1146,
1302,
1986, Xorazm 12,6 13,8 36,1 59,1 21,5 63,3 95,0 103,7 141,3
434,
4 916,8 984,5 1224,
1169,
0 927,1 1328,
1755,
1885,
2015-yilda kiyim ishlab chiqarishda Toshkent shahri 434,4 mlrd so‘m bilan birinchi o‘rinni egallagan bo‘lsa, Navoiy viloyati 3,5 mlrd.so‘m bilan eng ohirgi o‘rinni band etgan. Surxondaryo viloyati esa, 104,9 mlrd.so‘m miqdorida kiyim ishlab chiqarish bilan 8-o‘rinda turibdi (2.3-rasm).
2.3-rasm. O‘zbekiston respublikasining 2015-yil kiyim ishlab chiqarish viloyatlar kesimida.6
2023-yilga kelib esa, yetakchilikni Andijon viloyati 7727,0 mlrd.so‘m kiyim ishlab chiqarish bilan egalladi. Eng past ko‘rsatkichni Xorazm viloyati 141,3 mlrd.so‘mni qayd etdi. Surxondaryo viloyati esa davr boshiga nisbatan 3 pog‘ona pastlab, 318,8 mlrd.so‘m bialn 11-o‘rinni egalladi (2.4-rasm). 6 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
434,4
310,5
216,7 214,7 179,0 139,9 137,8 104,9
59,0 19,6 15,5 12,6 8,7 3,5
350,0
450,0
7727,0
3491,1
2419,1
1986,91885,2
1218,9795,3 743,8 740,9 518,7 318,8 297,6 193,6 141,3
3000,0
5000,0
7000,0
9000,0
2.4-rasm. O‘zbekiston respublikasining 2023-yil kiyim ishlab chiqarish viloyatlar kesimida.7
Endi esa yana viloyatlarning butun davr mobaynida ishlab chiqargan kiyim chiqaruvchi viloyat kategoriyalarga ajratamiz (2.4-jadval).
2.4-jadval. chiqarilgan kiyim mahsulotlarining o'rtacha miqdori bo'yicha kategoriyalanishi8
Andijon 2816,3 Toshkent 1344,4 Farg'ona 780,4
shahri 1180,5 Navoiy 752,9
Namangan 1140,6 Buxoro 453,8
Samarqand 438,9
Qashqadaryo 432,1
Sirdaryo 299,8
Jizzax 277,6
Surxondaryo 227,0
Respublikasi 137,3
Xorazm 60,7 2023-yillar davomida ishlab chiqargan kiyim mahsulotlarining o‘rtacha miqdoriga ahamiyat berildi. 9 yil davomida o‘rtacha 1000 mlrd.so‘mgacha mahsulot ishlab chiqargan viloyatlarni past ishlab chiqaruvchilarga, 1000-2000 mlrd.so‘mgacha bo‘lganlarni o‘rta ishlab chiqaruvchilarga, 2000 mlrd.so‘mdan yuqorilarni yuqori kiyim mahsulotlari o‘rtacha miqdori 227,0 mlrd.so‘mni tashkil etganligi tufayli past ishlab chiqaruvchi kategoriyasiga kiritildi. 7 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi. 8 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
Respublikamizning teri ishlab chiqarish tarmog‘ini tahlil qiladigan bo‘lsak, qolgan 2 ta tarmoqqa nisbatan ancha past ko‘rsatkichlarga ega. Deyarli barcha viloyatlarda dvr boshi 2015-yildan davr oxiri 2023-yilga qadar o‘sish sur’atlri kuzatilgan. Navoiy viloyatini oladigan bo‘lsak, 2015-yilda juda kichik ko‘rsatkich 0,1 mlrd.so‘m miqdorida teri mahsulotlari ishlab chiqargan bo‘lsa, 2023-yilga kelib, bu summa bir necha 100 barovar ko‘paygan ya’ni 47,9 mlrd.so‘m bo‘lgan.
2.5-jadval.
O'zbekiston Respublikasi viloyatlar kesimida teri mahsulotini ishlab chiqarish mlrd.so'mda9 Qoraqalpog'isto n Respublikasi 0,2 0,2 0,2 0,3 1,4 1,8 2,1 2,8 3,1 Andijon 245,2 351,3 380,3 406,8 495,5 583,3 570,9 661,6 703,1 Buxoro 4,0 5,0 5,8 7,3 7,7 8,6 28,2 18,5 32,0 Jizzax 3,3 115,1 200,7 72,5 2,1 2,2 1,4 1,8 2,5 Qashqadaryo 27,6 3,1 33,5 68,8 55,6 50,5 41,9 45,3 40,0 Navoiy 0,1 3,0 59,6 17,3 34,1 42,9 43,6 41,3 47,9 Namangan 80,8 122,3 153,8 169,6 200,0 162,9 239,1 225,4 272,9 Samarqand 82,5 87,0 103,7 154,2 149,8 198,1 276,1 263,4 289,6 Surxondaryo 0,6 1,6 1,2 1,0 1,0 0,4 0,9 0,4 1,4 Sirdaryo 67,2 65,6 139,7 268,4 108,0 95,3 249,8 238,1 362,2 Toshkent 29,3 37,8 51,4 58,2 63,2 65,7 63,5 140,1 158,8 Farg'ona 79,3 101,2 137,3 206,5 242,5 272,1 412,4 393,2 647,4 Xorazm 4,1 4,5 7,4 6,6 5,7 6,0 8,7 17,7 17,1 Toshkent shahri 168,6 107,4 164,6 210,3 227,5 116,8 145,3 170,9 216,7
Andijon viloyati davr boshi 2015-yilda viloyatlar o‘rtasida eng yuqori ko‘rsatkichni 245,2 mlrd.so‘mni tashkil etgan, bo‘lsa, eng past ko‘rsatkichni Navoiy viloyati 0,1mlrd.so‘mni qayd etgan. Surxondaryo viloyati ham eng so‘nggi pog‘onalardan 12-o‘rinda 0,6 mlrd.so‘mni qayd etgan (2.5-rasm). 9 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
2.5-rasm. O‘zbekiston respublikasining 2015-yil teri mahsulotlari ishlab chiqarish viloyatlar kesimida.10
2023-yilga kelib, yana eng yuqori natijani Andijon viloyati 703,1 mlrd.so‘m bilan qayd etgan. Eng past natijani viloyatimiz Surxondaryo viloyati 1,4 mlrd.so‘mni tashkil etgan (2.6-rasm).
2.6-rasm. O‘zbekiston respublikasining 2023-yil teri mahsulotlari ishlab chiqarish viloyatlar kesimida.11 10 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi. 11 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi.
245,2
168,6
82,5 80,8 79,3 67,2
29,3 27,6
4,1 4,0 3,3 0,6 0,2 0,1
700,0
800,0 703,1647,4
362,2
289,6272,9216,7158,8
47,9 40,0 32,0 17,1 3,1 2,5 1,4
Yengil sanoatning ushbu tarmog‘ini ham yana viloyatlarning butun davr mobaynida ishlab chiqargan teri mahsulotlari o‘rtacha miqdori bo‘yicha yuqori, o‘rta va past darajadagi ishlab chiqaruvchi viloyat kategoriyalarga ajratamiz (2.6-jadval).
2.6-jadval. chiqarilgan teri mahsulotlarining o'rtacha miqdori bo'yicha kategoriyalanishi12
Andijon 488,6 Namangan 180,8 Toshkent 74,2
Farg'ona 276,9 Samarqand 178,2 Jizzax 44,6
Sirdaryo 177,1 Qashqadaryo 40,7
shahri 169,8 Navoiy 32,2
Buxoro 13,0
Xorazm 8,6
Respublikasi 1,3
Surxondaryo 1,0 2023-yillar davomida ishlab chiqargan teri mahsulotlarining o‘rtacha miqdoriga ahamiyat berildi. 9 yil davomida o‘rtacha 100 mlrd.so‘mgacha mahsulot ishlab chiqargan viloyatlarni past ishlab chiqaruvchilarga, 100-200 mlrd.so‘mgacha bo‘lganlarni o‘rta ishlab chiqaruvchilarga, 200 mlrd.so‘mdan yuqorilarni yuqori ishlab chiqaruvchilarga ajratdik. Surxondaryo viloyati 9 yil davomida ishlab chiqargan to‘qimachilik mahsulotlari o‘rtacha miqdori 1,0 mlrd.so‘mni tashkil etganligi tufayli past ishlab chiqaruvchi kategoriyasiga kiritildi.
Yuqoridagi tahlillardan ko‘rinib turibdiki, Surxondaryo viloyati to‘qimachilik, kiyim va teri mahsulotlarini ishlab chiqarishda respublikaning boshqa viloyatlariga qaraganda past ishlab chiqaruvchi toifasiga kirdi. Bu esa viloyatda ushbu sanoat sohasining yetarli darajada rivojlanmaganigidan darak beradi. Ammo 2.1-2.3-2.5- jadvallarga nazar tashlaydigan bo‘lsak, Surxondaryoda to‘qimachilik, kiyim va teri 12 www.stat.uz sayti ma’lumotlari asosida muallif tomonidan Microsoft Excel dasturida tayyorlandi. mahsulotlari ishlab chiqarish yildan-yilga o‘sish tendensiyasini qayd etgan. Bunga so‘nngi yillarda yangi ochilgan korxonalarning samarali faoliyati sabab bo‘lyabdi. Xususan, 2018-yilda Surxondaryo viloyati Termiz tumanida O‘zbekiston-Angliya qo‘shma korxonasi “AMUDAR TEXTILE’’ MCHJ ishga tushirildi. Korxona 13 million 500 ming AQSH.dollari qiymatidagi zamonaviy uskunlar bilan jihozlangan bo‘lib, paxta xomashyosidan ip-kalava ishlab chiqarishga mo‘ljallangan. Korxonada 700 kishi mehnat qilib, yiiga 7 ming tonna ip-kalava ishlab chiqarishga rejalashtirilgan.
2019-yilda esa, Surxondaryo viloyati Sherobod tumanida “Sherobod Textile Invest” MCHJ faoliyatini boshladi. Ushbu korxonada 700 kishi mehnat qilib, yiliga 15 ming tonna ip-kalava ishlab chiqaradi.
Shuningdek, Surxondaryo viloyatimizda hozirgi kunda quyidagi paxta to‘qimachilik ishlab chiqarish klasterlari ish faoliyatini olib bormoqda: “Angor Surxon g‘ururi” MCHJ, “Surxondaryo Agroxizmat” MCHJ, “Termiz Jayxun Cluster” MCHJ, “Surxon Sifat Tekstil” MCHJ, “Shoshmaxkashshob” MCHJ. Ushbu klsterlar paxta xomshyosidan to to‘qimachilik mahsulotlarini ishlb chiqarishgacha bo‘lgan jarayonlarni o‘z ichiga oladi. Vohamizdagi “Suhonteks” MCHJ QK, “Amudar textile” MCHJ QK, “Mo‘min tekstil” MCHJ, “ Nortex style” MCHJ XK, “ Zamin angor cluster” MCHJ, “Dream cotton textile” MCHJ kabi kalava ip ishlab chiqarish korxonalari faoliyat yuritmoqda. Surxondaryo viloyatimizda ishlab chiqarilayotgan kalava iplar Rossiya, Belorussiya, Turkiya kabi davlatlarga eksport qilinmoqda. Tayyor trikotaj mahsulotlari ishlab chiqarib, uni eksport qilyotgan quyidagi korxonalar faoliyat olib bormoqda: “Angor Surxon g‘ururi” MCHJ, “Shoshmaxkashshob” MCHJ, “Dream silk” MCHJ, “Sewberry” MCHJ.13
2.6-rasmdan ma’lumki, Surxondaryo viloyati 2023-yilda teri ishlab chiqarishda viloyatlar o‘rtasida eng past ko‘rsatkichni qayd etga. Shuningdek, 2.6-jadvalda ham ko‘rishimiz mumkinki, Surxondaryo viloyati past ishlab chiqaruvchi kategoriyada ham eng oxirgi o‘rinni egallagan. Buning sababi, viloyatda terini qayta ishlash korxonlarining mavjud emasligida edi.
Ammo 2023-yil noyabr oyida Surxondaryo viloyatining Angor tumanida chorva mollari terisini qayta ishlovchi “Top Quality Brand” MCHJ klaster korxonasi ishga tushirildi. Korxonaning umumiy qiymati 23 mln.AQSH.dollariga teng bo‘lib, Italiya va 13 Nurali Safarov “Vohamizda to‘qimachilik” www.surxontongi.uz Turkiya texnologiyasi bilan jihozlangan va 450 ta ish o‘rniga ega. Korxona to‘liq ishga tushgach, yiliga 450 ming juft har xil turdagi erkaklar, bolalar va sport poyabzallari, 250 ming dona charm-attorlik mahsulotlari, 5 ming tonna jelatin va kollagen ishlab chiqaradi. Korxona “LWG” – “Charm-ishchi guruhi”ning (atrof-muhit va insoniyatga zararsiz ishlab chiqarish ) “Gold” xalqaro sertifikatiga ega. Bu esa korxonaning Yevropa bozoriga mahsulotlarini bevosita eksport qilish va xorijiy brend zanjirlariga qo‘shilish imkoniyatini beradi. Korxona Ozarbayjon, Turkiya, Rossiya, Italiya, Hindiston, Germaniya, Portugaliya kabi davlatlarga 45 mln.AQSH dollari miqdorida mahsulo eksport qilinishi kutilmoqda. Bu yerda “Mersedes-Bens”, “DEU”, “Audi” va “Toyota” avtomobillari o‘rindiqlari uchun tayor charm yetkazib berish ham rejalashtirilgan.14
Viloyatda bu kabi forxonalarning faoliyat yuritishi bevosita to‘qimachilik va kiyim mahsulotlari ishlab chiqarilishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va ularning sonini oshishi viloyatimizning kelajakda “yuqori ishlab chiqaruvchi” kategoriyasidan o‘rin olishiga yordam beradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. www.stat.uz
2. Nurali Safarov “Vohamizda to‘qimachilik” www.surxontongi.uz
3. www.axborot.com 14 www.axborot.com
본문은 PDF에서 자동으로 추출되었으며 부정확할 수 있습니다.