Shahar arxitekturasini bionika usuli yordamida loyihlash.
Davlatov Diyor Dilshodovich
Termiz muhandislik va texnologiya instituti
Arxitektura (turlaribo’yicha) 3-kurs talabasi
Anotatsiya: Inson qadimdan o’zining arxitektura – qurilish faoliyatida ongli va intuitiv ravishda jonli tabiatga murojaat etgan va tabiat uning turli muammolarini hal qilishda yordam bergan. “ Bionika” atamasi yunoncha – bios so’zidan kelib chiqqan bo’lib, “hayot” degan ma’noni anglatad. “Nika” so’zi elektronikadan olingan bo’lib, ilm-fan sohasida yangi atama sifatida yo’nalish ochdi. Maqolaning asosiy mazmuni bionika nimani anglatishi bu fanning kelib chiqishi va hozirgi kunda qo’llanishiga oid ma’lumotlarni berishdan iborat.
Kalit so’zlar: Tabiat, bionika, bino, inshoot, qurilish.
Bionika – bu tabiatdagi strukturalar, jarayonlar va tizimlardan ilhomlanib, yangi materiallar va texnologiyalarni yaratish orqali muammolarni hal qilish usulidir. Shaharlar arxitekturasini loyihalashda bionikaning o'rni juda muhimdir, chunki bu yondashuv tabiiy tizimlarning samaradorligini va estetik go'zalligini inobatga oladi. Quyida bionikaning shahar arxitekturasiga ta'siri haqida ba'zi jihatlarni keltirib o'taman:
1. Energiya samaradorligi: Bionik dizayn ko'pincha energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan. Masalan, o'simliklarning fotosintez jarayonidan ilhomlanib yaratilgan binolar quyosh energiyasidan maksimal darajada foydalanishi mumkin.
2. Tabiat bilan integratsiya: Bionika yordamida arxitektorlar shaharlar va tabiiy muhit o'rtasidagi chegaralarni yumshatishga muvaffaq bo'lishadi. Bu esa yashil joylar, bog'lar va suv havzalari kabi tabiiy elementlarni shahar infratuzilmasiga qo'shishga imkon yaratadi.
3. Materiallardan foydalanish: Bionik dizayn orqali yangi materiallar ishlab chiqilishi mumkin. Masalan, tabiiy materiallardan ilhomlanib yaratilgan bio-ijodiy strukturalar, binolarning mustahkamligi va uzoq muddatli xizmatini ta'minlaydi.
4. Ijtimoiy interaktsiya: Bionik yondashuv ijtimoiy muammolarni hal qilishda ham yordam beradi. Tabiatdagi ijtimoiy tizimlarni o'rganish orqali arxitektorlar jamoa uchun qulay bo'lgan joylarni yaratishda yangicha yondashuvlarni qo'llashlari mumkin.
5. Klimatik sharoitlarga moslashish: Tabiatda mavjud bo'lgan moslashuvchanlik mexanizmlaridan foydalangan holda binolarni loyihalash orqali ularni turli iqlim sharoitlariga moslashtirish mumkin.
6. Estetika va dizayn: Bionik elementlardan foydalanish binolarga o'ziga xos estetika berishi mumkin, bu esa shaharlarning vizual ko'rinishini yaxshilaydi.
Xulosa qilib aytganda, bionika shahar arxitekturasida innovatsiyalar kiritishga yordam beradigan kuchli vosita hisoblanadi. Bu nafaqat ekologik barqarorlikni ta'minlashga, balki insonlarning hayoti sifatini oshirishga ham qaratilgan yondashuvdir.
Arxitekturaviy bionika ikkiyoqlama (tabiat+arxitektura) bo‘lgani uchun amalda ikki ob’yekt – tabiat va arxitektura modellashtiriladi. Shuning uchun modelli tajriba natijalari ham tabiiy, ham arxitekturaviy ob’yektlarga ekstrapolyatsiyalanadi. Tabiatga ekstrapolyatsiya qilish bir tomondan, tirik tabiatning arxitekturaviybionik jihatdan anglanishini rivojlantirish, boshqa tomondan esa biologlar uchun ularning arxitektorlar bilan muloqot olib borishlariga to‘g‘ri keladi. Ekstrapolyatsiyaning nazariy asoslanishlari – bu istalgan modelli tajribaning mohiyatini yoritishdagi zaruriy tarkibiy qismdir. Modellashtirishdagi fizik modelning biologik modelga munosabati, ikkinchi tomondan esa fizik modelning belgilangan ob’yektga – arxitekturaga munosabatidir.
Fizik modellashtirishning nazariy asosi bo‘lib, o‘xshashlik nazariyasi bo‘lishi kerak. Arxitekturaviy shakllarni konstruksiyalash bilan bog‘langan bu vaziyatda mexanik harakatga mansub bo‘lgan o‘xshashlik nazariyasi ko‘zda tutiladi. O‘xshashlik nazariyasi ta’rifiga shunday tizimlarning sifat jihatdan bir xilligi haqidagi cheklash shartlari kiritiladi: “Fizik jarayonlar bir-birlariga o‘xshash bo‘lishlari uchun ular sifat jihatdan bir xilda bo‘lishlarining, ularning bir xil nomdagi belgilovchi mezonlari esa bir xil qiymatga ega bo‘lishlari zarur va shuning o‘zi yetarlidir”. Mana shunday nazariyaning amaldagi asoschisi bo‘lib Galiley ko‘rsatiladi. Uning asosiy g‘oyasi mexanik tizimlarning geometrik munosabatlari va fizik xossalarining yaxlitligini tasdiqlashda bo‘lib, bu arxitekturaviy-konstruktiv modellashtirishda va italiyalik injener P.L.Nervi tomonidan o‘rnatilgan “shakl bo‘yicha qarshilik qiluvchanlik” tamoyilini hayotgan joriy etishda o‘ta qimmatlidir. Arxitekturaviy-bionik modellashtirishda nafaqat fizik xossalar, balki ham mexanik harakat bilan, shaklni va uning estetik xossalarini anglash-katta ahamiyatga ega bo‘ladi. Masalan, biz daraxt bargi yoki gul bargining kichik o‘lchamlariga o‘rganganmiz, arxitekturada esa ular birdaniga yuzlab oraliq yopmalari vositasida o‘ta ulkan ko‘rinishga ega bo‘lib qoladi. Shuning uchun tabiiy ob’yektlarni modellashtirish amaliyoti barcha vaziyatlarda mexanik hodisalarning nisabatan cheklangan doirasidan chetga chiqadi va o‘xshashlikning ancha abstrakt (mavhum) nazariyasi shakllariga - o‘tadi. Izomorfizm va undan ancha umumiyroq bo‘lgan gomomorfizm tushunchalarini aynan bir xillik emas, balki o‘xshashlik munosabatlarini ko‘zda tutuvchi analoglarning shaklga keltirilgan, aniqlashtirilgan turlari sifatida olib qarash mumkin.
Izomorfizm mana shunday tizimlarning yagona belgili (ikki tomonlamalik) o‘zaro aloqadorliklarning mosligini bildiradi, garchi bu yerda izomorfizm tushunchasi nisbiy bo‘lsa-da, u tahlil davomida ajratib olingan elementlar va aloqalar uchungina qat’iy bo‘ladi. Gomomorfizm esa izomorfizmga nisbatan taqqoslaganda ancha kamroq o‘xshashlik vaziyatlarini bildiradi. Agar fotografiya va uning negativi – bu izomorfizmning yaxshigina namunasi bo‘lsa, u holda joy va uning geografik xaritasi gomomorfizm namunasi sanaladi. Biroq, izomorfizm ham, gomomorfizm ham narsalarning bir turdagi aloqalariga asoslanadi. Izomorfizm asosi bo‘lib tabiat turli sohalarining – mexanik, elektrik, termodinamik, issiqlik va shu xildagi qonunlari matematik shakllarining aynan o‘xshashligi sanaladi. Biroq, arxitekturada tirik narsalarning modellarini shaklga keltirishga doir matematik ifodalardan foydalanish arxitekturada o‘zining ob’yektiv qonuniyatlari sohasi bilan cheklanadi. Shu bilan birga yoddan chiqarmaslik ham kerakki, estetik munosabatlarning asosida hayotning ob’yektiv qonuniyatlari yotadi, shuning uchun naturaviy ob’yektlar ko‘lamidan fizik modellar ko‘lamiga, keyin esa arxitekturaviy ob’yektlarga o‘tishda matematik modellardan foydalanish arxitekturaviy bionikaning barcha sohalarida o‘ta samaralidir.
Matematik metodlardan foydalanish bilan tirik tabiat va arxitekturaning ancha ahamiyatli, funksional jarayonlarini modellashtirish mumkin.Bu yerda umumiy asos bo‘lib energetik jarayonlar sanalishi mumkin. Arxitekturaviy bionikada modellashtirishning bionik tajriba bosqichida shuningdek, tirik tabiatning funksional, fe’l-atvor jarayonlarini yaratish mumkin. Modellashtirishning har ikkala yo‘nalishlari ham dialektik jihatdan qarama-qarshi bo‘lsada, baribir o‘z o‘rniga ega bo‘ladigan funksiya va tuzilmaning o‘zaro aloqalariga asoslanadi. Natijada mana shunday o‘zaro harakat tirik originalni ekstrapolyatsiya qilish va uning shaklini yaratish imkonini yaratadi, ya’ni, modelda turli darajadagi ishonchlilik bilan tirik organizm fe’l-atvorining mumkin bo‘lgan variantlarini aniqlashga imkon beradi. Tabiiyki, bunda maksimal darajadagi ishonchlilikka intilishi lozim, aks holda butun arxitekturaviy-bionik modellashtirishning ma’nosi yo‘qoladi va arxitekturaviy-bionik tadqiqotlarning maqsadga muvofiqligi haqidagi masalani dolzarb ravishda qo‘yayotgan sub’ektiv omil ustivorlikka ega bo‘lib oladi. Bularning barchasi salbiy xulosalarni olish ehtimolini va uning foydasini hisobdan chiqarmaydi. Funksiyalar va tuzilmaning o‘zaro aloqadorligiga dialektik nuqtai-nazar ham tajribaviy, ham natijaviy modellashtirishda modellashtirilayotgan jarayonlarni bashoratlash imkoniyatiga keng yo‘l ochadi.
Xulosa. Xulosa qilib aytadigan bo’lsak arxitekturaning va atrofimizdagi barcha narsa va hodisalarning tabiat bilan aloqadorligi mavjud. Arxitekturaning tabiat bilan uyg’unlashuvi esa binolarning ko’rinishida ijobiylik va noodatiylikni o’zida aks ettiradi.
Foydalanilgan adabyotlar:
Jumagulovich, M. A. (2022). Scientific And Theoretical Interpretation Of The Concept Of Tax Potential. Journal of Positive School Psychology, 1311-1319.
Musagaliev, A. J., & Shodiev, B. T. (2022). Priority directions of effective use of pasture land in the Republic of Uzbekistan. International. J Discov Innov Appl Sci
Мусагалиев, А. Ж., & Ганиев, Ы. С. (2022). Состояние транспортной инфраструктуры и пути развития перевозки минерально-сырьевых ресурсов в Республике Каракалпакстан. Научно-аналитический журнал «НАУКА И ПРАКТИКА» Российского экономического университета им. ГВ Плеханова, 14(2), 96-102.
Мусагалиев, А. Ж. (2019). Местные условия по эффективному формированию доходов бюджета Республики Каракалпакстан. Социальноэкономическое управление: теория и практика, (1), 38-40.
Jumagulovich, M. A. (2018). Current economic conditions of formation of budget revenues in the republic of Karakalpakstan. International Journal of Research in Social Sciences, 8(9), 332-340.
Мусагалиев, А. Ж. (2010). Финансово-экономические вопросы в регионах Южного Приаралья. Молодой ученый, (8-2), 26-28.
Jumagulovich, M. A., Ibragimovich, A. M., Demirkaya, H., & Rafael, C. (2024). Procedure for Implementing Tax Control in Tax Risk Management and Tax Audits. Partners Universal International Innovation Journal, 2(1), 76-83.
Jumagulovich, M. A., & Askarovna, M. S. (2024, January). AHOLI
BANDLIGINI TA’MINLASHDA HUNARMANDCHILIKNI
RIVOJLANTIRISHNING IQTISODIY AHAMIYATI. In " Conference on Universal Science Research 2023" (Vol. 2, No. 1, pp. 55-58).
Jumagulovich, M. A., Tulkinovich, S. B., Medetbaevich, S. A., Madaminova, S. A., & Jienbaevich, M. B. (2024). Forecast Guidelines for Investments in The Republic of KARAKALPAKSTAN. International Journal of Religion, 5(2), 493-501. науки «Юго-Осетинский научно-исследовательский институт им. ЗН Ванеева при Президенте Республики Южная Осетия», (1), 25-29.
Musagaliev, A., Gretchenko, A., Gagarina, G., Gorokhova, I., & Gretchenko, A. (2024). Sustainable development of human potential–is a strategic priority for ensuring national security of Country. In E3S Web of Conferences (Vol. 547, p. 01004). EDP Sciences.
Musagaliev, A., & Jusupova, A. (2024). ENTREPRENEURSHIP
DEVELOPMENT ECONOMIC BASIS FOR PROVIDING EMPLOYMENT. Modern
Science and Research, 3(5), 1299-1303.
Jumagulovich, M. A. (2024). Issues of Improving the Implementation of Tax Control when Managing Tax Risks and Tax Audits. European Business & Management, 10(1), 16-21.
Musagaliev, A. J., & Ganiev, Y. S. The Experience of Foreign Countries in Improving the Fiscal Mechanism for Stimulating Economic Growth in the Region. International Journal of Academic Multidisciplinary Research (IJAMR), ISSN, 2643-9670. науки «Юго-Осетинский научно-исследовательский институт им. ЗН Ванеева при Президенте Республики Южная Осетия», (1), 25-29.
Soatova, S. (2024). CONTEMPORARY APPROACHES TO LEADERSHIP OF
STUDENT LEADERS IN HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS. Modern Science
and Research, 3(1), 1431-1438.
Soatova, S. (2024). INNOVATIVE APPROACHES TO DEVELOPING
LEADERSHIP QUALITIES IN STUDENTS: THE EXPERIENCE OF
SUCCESSFUL UNIVERSITIES. Science and innovation, 3(B1), 79-82.
Soatova, S., Nosirbekova, Y., & Suyunova, D. (2023). THE ROLE AND
IMPORTANCE OF PARENTS AND TECHNOLOGY IN THE DEVELOPMENT OF
A CHILD. Modern Science and Research, 2(12), 1193-1197.
СОАТОВА, Ш. (2023). РОЛЬ ЖЕНЩИН В УПРАВЛЕНИИ
ПЕРСОНАЛОМ. Международный центр научного партнерства" Новая Наука"(ИП Ивановская ИИ) КОНФЕРЕНЦИЯ: СТУДЕНТ ГОДА 2023 Петрозаводск, 06 декабря 2023 года Организаторы: Международный центр научного партнерства" Новая Наука".
Soatova, S. (2023). HUMAN RESOURCE MANAGEMENT IN
EDUCATIONAL ORGANIZATIONS: KEY ASPECTS AND
CHALLENGES. Science and innovation, 2(B11), 333-336.
Soatova, S. (2023). STUDENT SELF-GOVERNMENT AS A FACTOR IN THE
DEVELOPMENT OF STUDENT LEADERSHIP QUALITIES. Science and
innovation, 2(B9), 340-345.
Соатова, Ш. А. (2023). КОММУНИКАТИВНАЯ КОМПЕТЕНТНОСТЬ
ЛИДЕРА В УПРАВЛЕНИИ: КЛЮЧ К УСПЕШНОМУ РУКОВОДСТВУ. Science
and innovation, 2(Special Issue 7), 525-527.
Umarov, F. U. (2018). INNOVATION-INVESTMENT IMPORTANT
FACTOR IN ACTIVITY. Economics and Innovative Technologies, 2018(1), 21.
Умаров, Ф. У. Ў. (2016). Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш орқали хорижий инвестициялар оқимини жадаллаштириш (Хитой амалиёти). Экономика и финансы (Узбекистан), (8), 16-24.
Умаров, Ф. У. Ў. (2014). Қулай инвестицион муҳит инновацион тадбиркорликни ривожлантиришнинг муҳим омили сифатида. Экономика и финансы (Узбекистан), (8), 28-33.
Ibragimova, G. (2023). Ta’lim muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy ishlarni takomillashtirish mexanizmlari. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali, 1(1).
Ибрагимова, Г. Н. (2023). СОВРЕМЕННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И МЕТОДЫ В
ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 14(7), 21-24.
Nematovna, I. G., Abdumutalovich, A. A., & Kabilovna, A. G. (2022). Some Aspects Of The Organization And Management Of The Education System In Uzbekistan. Journal of Pharmaceutical Negative Results, 1525-1528.
Nematovna, I. G., Erkinovna, G. M., Holmatova, M. M., & Nodarovna, K. M. (2020). Preparation of preschool future specialists for innovation professionalism. Journal of Critical Reviews, 7(2), 252-253.
Ibragimova, G. N. (2019). PEDAGOGICAL AND PSYCHOLOGICAL
PECULIARITIES OF TRAINING FUTURE SPECIALISTS OF PRIMARY
EDUCATION TO INNOVATIVE PROFESSIONAL PERFORMANCE. Science and
Education, 2, 4-7.
Nematovna, I. G. (2019). IMPROVING THE WAYS OF PROFESSIONAL
SKILLS OF FUTURE PRESCHOOL EDUCATORS. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol, 7(12).
Ibragimova, G. N. (2019). IMPROVEMENT OF QUALITY OF PRE-SCHOOL
EDUCATIONAL INSTITUTIONS. Scientific Bulletin of Namangan State University, 1(12), 293-298.
Ibragimova, G. N. (2018). Preparing Future Preschool Education Teachers to Innovative Activity. Eastern European Scientific Journal, (6).
Ибрагимова, Г. Н. (2018). Современный урок как средство развития коммуникативных умений и навыков учащихся. Наука и образование сегодня, (1 (24)), 61-62.
Nematovna, I. G. (2015). INNOVATIVE APPROACHES IN FORMATION OF
CREATIVE THINKING OF STUDENTS. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol, 3(1).
Nematovna, I. G. (2015). Methods and technologies of the development of students’ creative abilities. Образование через всю жизнь: непрерывное образование в интересах устойчивого развития, 2(13 (eng)), 269-271.
Ibragimova, G. N. (2013). Focus of future teachers on innovative activities. Образование через всю жизнь: непрерывное образование в интересах устойчивого развития, 11(2 (eng)), 73-74.
Ибрагимова, Г. Н. (2015). Особенности интерактивных методов и технологий обучения. Педагогическое образование и наука, (6), 114-115.
Ibragimova, G. N. (2015). Features of interactive methods and technologies of training. Pedagogical education and science, (6), 114-116.
Пўлатхўжаева, М. Р. (2024). КЎП ТАРМОҚЛИ МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМ
ТАШКИЛОТИНИНГ ЭШИТИШДА НУҚСОНИ БЎЛГАН БОЛАЛАР ОИЛАСИ
БИЛАН ХАМКОРЛИГИ. INTELLECTUAL EDUCATION TECHNOLOGICAL
SOLUTIONS AND INNOVATIVE DIGITAL TOOLS, 3(28), 84-87.
Rustamovna, P. M. (2024). BEMOR BOLALARNING HAYOTGA
MOSLASHUVIDA OTA-ONA VA YAQIN QARINDOSHLAR
MUNOSABATLARNING OʻRNI. European Journal of Interdisciplinary Research and Development, 25, 57-59.
Пўлатхўжаева, М. Р. (2024). ЭШИТИШДА НУҚСОНИ БЎЛГАН
БОЛАЛАР ЭШИТИШНИ ТИКЛАШДАГИ ИННАВАЦИОН СИСТЕМА. Science
and innovation, 3(Special Issue 16), 477-480.
Pulatkhodjaeva, M. R. (2023). COOPERATION OF A MULTI-NETWORK
SCHOOL EDUCATIONAL ORGANIZATION WITH FAMILIES OF CHILDREN
WITH HEARING IMPAIRMENT. American Journal Of Social Sciences And Humanity Research, 3(10), 55-59.
Po‘Latkhodjaeva, M. R. (2022). Effective Ways of Rehabilitation Work with Children with Cochlear Implants. Spectrum Journal of Innovation, Reforms and Development, 9, 479-481.
Пўлатхўжаева, М. Р. (2021). БОЛАЛИК ДАВРИДА УЧРАЙДИГАН БОШ
МИЯ ЖАРОҲАТЛАРИ ВА УНИНГ АСОРАТЛАРИ. Academic research in educational sciences, 2(10), 1124-1128.
Мусагалиев, А. Ж. (2020). ББК: 65.05 М-89.
Мусагалиев, А. Ж., & Туреев, А. А. (2020). ОЦЕНКА ЭФФЕКТИВНОСТИ
НОВЫХ НАЛОГОВЫХ МЕХАНИЗМОВ НА ОПЕРАЦИОННУЮ
ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ ХОЗЯЙСТВУЮЩИХ СУБЪЕКТОВ. Социально-
экономическое управление: теория и практика, (3), 10-16.
Мусагалиев, А. Ж., & Туреев, А. А. (2020). Некоторые аспекты повышения эффективности механизмов налогообложения юридических лиц. Научноаналитический журнал Наука и практика Российского экономического университета им. ГВ Плеханова, 12(3), 97-106.
Мусагалиев, А., & Туреев, А. (2019). Нынешнее состояние и пути совершенствования эффективного формирования доходов бюджета Республики Каракалпакстан. In Проблемы и вызовы экономики региона в условиях глобализации (pp. 148-151).
Мусагалиев, А. Ж. (2019). Некоторые вопросы по эффективному формированию доходов местных бюджетов Республики Узбекистан.
Мусагалиев, А. Ж. (2018). Минтақа маҳаллий бюджети даромадларини шакллантиришда ресурс солиқларининг роли. Экономика и финансы (Узбекистан), (2), 26-35.
TURLARI. IJTIMOIY FANLARDA INNOVASIYA ONLAYN ILMIY
JURNALI, 4(4), 49-51.
Eshkoraev, S. (2024). DEPENDENCE OF ELEMENTS IN CHEMISTRY ON
ISLAMIC RELIGION. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(7), 100-116.
Toshaliyeva, S. T., & Eshqulova, D. A. (2024). Tadbirkorlikni davlat tomonidan tartibga solish va qo ‘llab-quvvatlash shart-sharoitlari.
Toshaliyeva, S. (2024). Using the Arima model to forecast the share of railways in the industry. In E3S Web of Conferences (Vol. 531, p. 02024). EDP Sciences.
Toshalieva, S. (2023). Forecasting the prospects for the development of regional small business. In E3S Web of Conferences (Vol. 449, p. 03003). EDP Sciences.
Toshaliyeva, S. T. (2023). KICHIK TADBIRKORLIK SUB’EKTLARI
OB’EKTIV ZARURLIGINI ASOSLASH. " Экономика и туризм" международный научно-инновационной журнал, 5(13).
Тошалиева, С. Т. КИЧИК ТАДБИРКОРЛИК СУБЪЕКТЛАРИ
САЛОҲИЯТИНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ИҚТИСОДИЙ-СТАТИСТИК
ТАҲЛИЛИ.
Тошалиева, С. Т. КИЧИК ТАДБИРКОРЛИК СУБЪЕКТЛАРИ
САЛОҲИЯТИНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ИҚТИСОДИЙ-СТАТИСТИК
ТАҲЛИЛИ.
Juraqulova, A. X., & Dusyarova, L. (2019). DEVELOPMENT OF LOGICAL
THINKING IN THE LESSONS OF MATHEMATICS. In WORLD SCIENCE
PROBLEMS AND INNOVATIONS (pp. 184-186).
Равшанова, Д. (2024). INNOVATSION YONDASHUV ASOSIDA
TALABALARDA KREATIV KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING
USLUBIY ASOSLARI. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 1052- 1057.
Mamadayupova, V. S. (2015). Application of information technologies in the course of training in the foreign language. European Journal of Education and Applied Psychology, (1), 6-8.
Shonazarovna, M. V. (2019). Some ways of learning foreign language at an early age. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol, 7(10).
Мамадаюпова, В. Ш. (2020). ҚИЙНОҚҚА ҚАРШИ КУРАШИШ–ИНСОН
ҲУҚУҚЛАРИНИ ТАЪМИНЛАШНИНГ МУҲИМ ОМИЛИ. ЖУРНАЛ
ПРАВОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ, (SPECIAL 5).
Мамадаюпова, В. Ш. (2015). Применение информационных технологий в процессе обучения иностранному языку. European journal of education and applied psychology, (1), 6-8.
Mokhichekhra Shaymardanova, Kholtura Mirzakulov, Gavkhar Melikulova, Sakhomiddin. Khodjamkulov, Abror Nomozov, Oybek Toshmamatov. Studying of The Process of Obtaining Monocalcium Phosphate based on Extraction Phosphoric Acid from Phosphorites of Central Kyzylkum. Baghdad Sci.J [Internet]. [cited 2024 Jun. 27];22(1). https://bsj.uobaghdad.edu.iq/index.php/BSJ/article/view/9836.
Yulchieva M G., Turaev Kh.Kh, Nomozov A.K. Tovoshareva I.E. Studying synthesis of a chelate-forming sorbent based on urea-formaldehyde and diphenylcarbazone. Indian Journal of Chemistry. Vol. 63, June 2024, pp. 579-585. DOI: 10.56042/ijc.v63i6.9006
Mamadayupova Vasila Shonazarovna. (2023). XORIJIY TIL
O’RGANISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK JIHATLARI. International
Conference on Multidisciplinary Science, 1(1), 65–66. Retrieved from
Shonazarovna, M. V. (2023, August). XORIJIY TIL O'RGANISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK JIHATLARI. In International conference on multidisciplinary science (Vol. 1, No. 1, pp. 65-66).
Shonazarovna, M. V. . (2023). YANGI KONSTITUTSIYA MILLIY
TARAQQIYOTIMIZNING MUSTAHKAM POYDEVORI. Miasto Przyszłości, 35,
469–471. Retrieved from
Shonazarovna, M. V., & Olamide, O. M. (2023). ABOUT METHODS OF TEACHING. International Journal Of Literature And Languages, 3(03), 11-13.
Mamadayupova, V. (2023). WAYS OF TEACHING FOREIGN LANGUAGES
AT AN EARLY AGE. Models and methods in modern science, 2(2), 172-175.
Мамадаюпова , В. 2022. История и значение создания конституции республики Узбекистан. Общество и инновации. 3, 11/S (дек. 2022), 283–287.
Mamadayupova Vasila Shonazarovna. (2022). METHODOLOGY OF WORKING WITH TERMS IN ENGLISH. International Journal Of Literature And Languages, 2(12), 17–20. https://doi.org/10.37547/ijll/Volume02Issue12-04
Abdusalamova, S. (2022). PRACTICAL FOUNDATIONS OF PROMOTION
OF LEGAL CULTURE IN PROTECTION OF WOMEN'S INTERESTS. Science and
Innovation, 1(4), 221-224.
Shonazarovna, M. V., & Olamide, O. M. (2022). About Methods of Language Teaching. Innovative Society: Problems, Analysis and Development Prospects (Spain), 161-163. Shonazarovna , M. V. (2022). Xorijiy Til O’qitishda Samarali Usullardan Foydalanish. Miasto Przyszłości, 28, 289–290. Retrieved from
Abdusalamova, S. (2022). PRACTICAL FOUNDATIONS OF PROMOTION
OF LEGAL CULTURE IN PROTECTION OF WOMEN'S INTERESTS. Science and
Innovation, 1(4), 221-224.
Shonazarovna, M. V., & Olamide, O. M. (2022). About Methods of Language Teaching. Innovative Society: Problems, Analysis and Development Prospects (Spain), 161-163.
Мамадаюпова, В. (2022). Oʻzbekiston respublikasi konstitutsiyasining yaratilish tarixi va ahamiyati. Общество и инновации, 3(11/S), 283-287. Shonazarovna, M. V. (2022). Xorijiy Til O’qitishda Samarali Usullardan Foydalanish. Miasto Przyszłości, 28, 289-290.
Mamadayupova, V., & Yormatov, A. (2022). DEFINITIONS OF
INFORMATION: ANALYSIS OF ACADEMIC WORKS. World Bulletin of
Management and Law, 7, 92-94.
Shonazarovna, M. V. (2022). OILA, OTALIK, ONALIK, BOLALIKNING
DAVLAT MUHOFAZASI–YANGI KONSTITUTSIYADA MUSTAHKAM
KAFOLATLAR. Science and innovation, 1(C4), 7-10.
Mamadayupova, Vasila Shonazarovna (2022). O’ZBEKISTON
RESPUBLIKASI KONSTITUTSIYASINING YARATILISH TARIXI VA
AHAMIYATI. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 2 (11), 540-544.
Shonazarovna, M. V. (2022). Xorijiy Til O’qitishda Samarali Usullardan Foydalanish. Miasto Przyszłości, 28, 289-290.
Mamadayupova, V. (2022). STATE PROTECTION OF THE FAMILY,
FATHERHOOD, MOTHERHOOD AND CHILDHOOD ARE STRONG
GUARANTEES IN THE NEW CONSTITUTION. Science and Innovation, 1(4), 7-10.
Shonazarovna, M. V. (2021). KONSTITUTSIYA BAXTIMIZ QOMUSI. Евразийский журнал академических исследований, 1(9), 79-81.
Muqaddas Tursunaliyevna Abdurahmonova, & Nigina Sherzod Qizi Muxtorova (2021). ALIFBO XUSUSIDA BA’ZI MULOHAZALAR. Central Asian Academic Journal of Scientific Research, 1 (1), 12-14.
Mamadayupova, V. S. (2021). ONA TILIM–MILLATIM FAXRI. Scientific progress, 2(7), 397-399.
Амонова, М. Ш., & Рузиева, Ш. К. (2020). История изучения исторической грамматики узбекского языка. Вестник магистратуры, (2-6 (101)), 123-124.
BIR, I. X. D. O. Q., & O‘QITISH, S. Q. (2020). HOW TO TEACH DOUBLE-
LEVEL STUDENTS IN A CLASS?(ON THE EXAMPLES OF FRENCH
SCHOOLS).
Shonazarovna, M. V. Issues of Early Foreign Language Learning. International Journal on Integrated Education, 4(9), 164-166.
Yoldoshev, O. A., Mamadayupova, V. S., Bekimbetovich, R., & Matenov, O. S.
T. IMPACT OF INNOVATIVE MODERN TECHNOLOGY IN TEACHING
LANGUAGES IN UZBEKISTAN.
Равшанова, Д. (2024). METHODOLOGICAL PRINCIPLES OF CREATIVE
COMPETENCE DEVELOPMENT IN STUDENTS BASED ON AN INNOVATIVE
APPROACH. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 1058-1062.
Mengziyoyevna, R. D. (2023). TEXNOLOGIYA DARSLARIDA
ZAMONAVIY TEXNIKALARDAN FOYDALANISH VA TEXNOLOGIYA
FANINI O'QITISHNING KOMPETENSIYAVIY VAZIFALARI. O'ZBEKISTONDA
FANLARARO INNOVATSIYALAR VA ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI, 2(20), 772-
777.
Mengziyoyevna, R. D. (2022). Use of modern information technologies in pedagogy.
Abduvali o‘g, G. A. S. (2023). SPORTNING INSON HAYOTIDAGI O ‘RNI
VA AHAMIYATI. Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 11(7), 7-10.
Suxrob, G. A., & Shoxrux, E. (2023, December). YOSH SPORTCHILARNI
TAYYORLASHNING TEXNIK-TAKTIK MAHORATLARINI
SHAKLLANTIRISHNING O ‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI. In Proceedings of
International Educators Conference (Vol. 2, No. 12, pp. 277-282).
Mengziyoyevna, R. D. (2022). Technology of formation of natural-scientific literacy in primary school students.
Mengziyoyevna, R. D. (2021, October). CHARACTERISTICS OF ROMANTIC EPICS IN THE UZBEK PEOPLE'S EPIC. In Archive of Conferences (pp. 50-51).
NORMUROTOVA, A. (2024). TECHNOLOGY FOR IMPROVING SCIENCE
TEACHING MECHANISMS. World Bulletin of Social Sciences, 34, 43-46.
Shukurov, R. (2024). CHARACTERISTICS OF PERSONAL RELIGION IN
DIFFERENT PSYCHOLOGICAL APPROACHES. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(4), 487-493.
ШУКУРОВ, Р. Э. ШАХСНИНГ ИНДИВИДУАЛ ДИНДОРЛИК ТИПЛАРИ
ВА ПСИХОЛОГИК ҲИМОЯ МЕҲАНИЗМЛАРИНИНГ ЎЗАРО
БОҒЛИҚЛИГИ. PSIXOLOGIYA Учредители: Бухарский государственный университет, (3), 116-124.
TURLARI. IJTIMOIY FANLARDA INNOVASIYA ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(4),
49-51.
Авезова, Д. (2023). SPEAKING SURNAMES AND THEIR ROLE IN THE
STYLISTIC IMAGE OF A WORK OF ART. ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ
(buxdu. uz), 42(42).
Avezova, D. (2022). YESENIN'S POEMS WERE HIS DESTINY. Science and Innovation, 1(4), 578-581.
GULMURODOV, M. (2024). FAKULTETLARARO YO ‘NALISH
TALABALARIGA RUS TILINI O ‘QITISHDA ADABIY TAXALUSLARDAN
FOYDALANISH. The Journal of Research and Development, 2(4), 11-15.
Авезова, Д. С. (2024, February). ПСЕВДОНИМЫ, ИХ ПОНЯТИЕ И
РЕПРЕЗЕНТАЦИЯ В ХУДОЖЕСТВЕННЫХ ТЕКСТАХ. In Proceedings of
International Conference on Modern Science and Scientific Studies (Vol. 3, No. 2, pp. 423-430).
Авезова, Д. С. (2024). ПРОИСХОЖДЕНИЕ ЛИТЕРАТУРНЫХ
ПСЕВДОНИМОВ ИЗВЕСТНЫХ ПИСАТЕЛЕЙ И ПОЭТОВ: Yangi O'zbekiston
taraqqiyotida tadqiqotlar o'rni va rivojlanish omillari. Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari, 4(1), 153-158.
Guljamal, D., & Zamira, S. (2024, May). KISHI MEKTEP JASINDAĢI
BALALARDIŃ PSIXOLOGIYALIQ ÓZGESHELIKLERI. In NEW RENASSAINCE
CONFERENCE (Vol. 1, No. 3, pp. 148-152).
Toshaliyeva, S., & Eshqulova, D. (2024). Innovatsion kichik tadbirkorlikni qo ‘llab-quvvatlash bo ‘yicha xorij tajribasi va uni mamlakat iqtisodiyotida qo ‘llash imkoniyati.
Toshaliyeva, S. T. (2024). The use of dynamic econometric models in estimating the production volume of small business. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 226-232.
Abubakirova, S. U. (2023). MAGISTRATURA BOSQICHIDA ILMIY
FAOLIYATNI TASHKIL ETISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH. Conferencea,
102-105.
Abubakirova, S. (2023). OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA IJTIMOIY
FAOL O ‘QITUVCHI SHAXSINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK
TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH MUAMMO SIFATIDA. Interpretation and
researches, 1(12).
G'aniyev, S., & NURQOBILOV, A. (2024, June). JISMONIY TARBIYA
DARSLARIDA PEDAGOGIK NAZORATINI TASHKIL QILISH.
In CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE
MODERN WORLD (Vol. 1, No. 5, pp. 85-88).
Aniyev, S. G. (2024). BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARI UCHUN
JISMONIY TARBIYA DARSLARINING AHAMIYATI. Inter education & global study, (5), 177-182.
Абубакирова, Ш. (2021). Профессиональная деятельность специалистов отдела образования. Общество и инновации, 2(4/S), 502-506.
Nazirov Sh S., Turaev Kh Kh, et al. Spectrophotometric determination of copper(II) ion with 7-bromo-2-nitroso-1-oxinaphthalene-3,6-disulphocid. Indian Journal of Chemistry. Vol. 63, May 2024, pp. 500-505. https://doi.org/ 10.56042/ijc.v63i5.9289.
Джураев, Д. А. (2019). Сравнительная оценка рино-эндоскопического исследования у больных полипозным риносинуситом.
Shakirov, Z. S., Khakimov, S. A., Kadirova, G. K., Abdullaev, A. K., & Khalilov, I. M. (2020). The influence of nodule bacteria and Azospirillum on the growth and development of Onobrychis plants. Research Journal of Biotechnology, 15(3), 1-6.
Abduazimovich, X. S., & Asamutdinovich, G. Z. (2022). Postasfiktik holatlarni sud-tibbiy tavsifini baholashni asoslash algoritmi.
Хакимов, С. А. (2022). Турли жинс вакилларида тугалланмаган асфиксиянинг суд тиббий жиҳатлари. AI Iskandarov, S. A., & XI Primuxamedova,
D. E. (2023). THE MEDICAL SIGNIFICANCE OF PSYCHOTROPIC
SUBSTANCES PEMOLINE, FENCAMPHAMINE, AND
FENPROPOREX. Academia Science Repository, 4(03), 52-73.
AI Iskandarov, S. A., & XI Primuxamedova, D. E. (2023). FORENSIC ASPECTS OF PSYCHOTROPIC SUBSTANCES. Open Access Repository, 4(03), 88- 98.
Khakimov, S., Salimova, M., & Razikova, A. (2023). THE ROLE OF
FORENSIC MEDICINE IN TRAINING QUALIFIED DOCTORS IN THE
FUTURE. Science and innovation in the education system, 2(11), 102-104.
Khakimov, S. A., Gulyamov, D. E., & Salimova, M. R. (2024). THE ROLE OF
NARCOTICS AND PSYCHOTROPHIC SUBSTANCES IN SOCIETY. Web of
Medicine: Journal of Medicine, Practice and Nursing, 2(4), 58-61.
Khakimov, S. A., Gulyamov, D. E., & Salimova, M. R. (2024). Some Aspects of Diagnostic Activity of an Anesthesiologist. International Journal of Integrative and Modern Medicine, 2(4), 20-22.
Khakimov, S. A., & Salimova, M. R. (2024). CAUSES OF DEATH IN
ASPHYXIA OF VARIOUS ORIGINS, POST-ASPHYCTIC STATES. International
Journal of Cognitive Neuroscience and Psychology, 2(4), 8-11.
Sayfullaevna, K. I., & Fatilloevich, B. N. (2023). WAYS OF TEACHING
STUDENTS WITH MENTAL DEVELOPMENT TO READ IN THE CONDITIONS
OF INCLUSIVE EDUCATION. Open Access Repository, 4(3), 26-29.
Хамраева, И. (2022). ЎҚИШНИ ЎЗЛАШТИРИШ ЖАРАЁНИНИНГ
ПСИХОЛОГИК АКТИ. Архив научных исследований, 2(1).
ХАМРАЕВА, И. (2021). PROBLEMS OF CORRECTIVE TRAINING AND
EDUCATION OF CHILDREN WITH MENTAL DEFECTS WITH A
DIFFERENTIAL APPROACH. Современное образование (Узбекистан), (3), 65- 73.
Хамраева, И. С. (2021). ИНТЕЛЛЕКТУАЛ КАМЧИЛИКЛАРИ БЎЛГАН
АҚЛИ ЗАИФ БОЛАЛАРНИ ДИФФЕРЕНЦИАЛ ЁНДАШГАН ҲОЛДА
КОРРЕКЦИОН ЎҚИТИШ ВА ТАРБИЯЛАШ МАСАЛАЛАРИ. Современное
образование (Узбекистан), (3 (100)), 65-73.
Хамраева, И. С. (2020). ИХТИСОСЛАШТИРИЛГАН ЁРДАМЧИ МАКТАБ
ЎҚИШ ДАРСЛАРИДА ТАЪЛИМ МАҚСАДИ ВА ВАЗИФАЛАРИНИНГ
БЕЛГИЛАНИШИ АСОСИДА ЎҚИШ МАЛАКАЛАРИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ. Современное образование (Узбекистан), (10 (95)), 72-79.
Gulyamova, A. A. (2021). COGNITIVE PROCESSES IN CHILDREN WITH
DYSARTHRIA DEVELOPMENT METHODOLOGY. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 9(10), 695-698.
Эшкараев, У. Ч. (2018). УБОРКА НЕЗЕРНОВОЙ ЧАСТИ УРОЖАЯ
ПШЕНИЦЫ НА ОРОШАЕМЫХ ЗЕМЛЯХ УЗБЕКИСТАНА. Актуальная наука,
(2), 32-35.
Eshkaraev, U. C. (2003). Improved harvesting of straw.
Эшкараев, У. Ч. (2003). Обоснование параметров и режимов работы барабанного побдорщика с разработкой приспособления для уборки соломы в условиях поливного земледелия. Автореферат дисс. канд. техн. наук. Янгиюль.
Эшкараев, У. Ч. (2002). Об уборке незерновой части пшеницы. Техника в сельском хозяйстве, (2), 42-43.
Davronovna, X. M., Rustam Yo‘ldosh o‘g, A., & Eshkoraev, S. (2024). DRYING POTASSIUM CHLORIDE. Innovative: International Multidisciplinary Journal of Applied Technology (2995-486X), 2(2), 64-66.
Sadriddin o’g’li, E. S. (2023). Innovative Methods of Ammonia Production: A Review. Web of Semantics: Journal of Interdisciplinary Science, 1(1), 18-24.
Eshkoraev, S. STUDY OF CHEMICAL AND MINERALOGICAL
COMPOSITION OF SYLVINITES OF TUBEGATAN MINE.
Умаров, Ф. (2019). Сегодня и завтра инновационных инвестиций в повышение экономической эффективности. Экономика и инновационные технологии, (2), 43-57.
Voloshchuk, V. R., Voloshchuk, Y. O., & Ivanyshyn, O. V. (2020). Investment in innovative development of enterprises. INNOVATIVE ECONOMY, (3-4), 156-162.
Metin PDF'den otomatik olarak çıkarılmıştır ve hatalar içerebilir.