ZAMONAVIY VA AN’ANAVIY KASBLAR: BARQARORLIK VA ISTIQBOL

ZAMONAVIY VA AN’ANAVIY KASBLAR: BARQARORLIK VA ISTIQBOL

Turobova Oysara Artikovna

Surxandaryo viloyati Angor TAKM AKT rahbari

oysaraturopova@gmail.com Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy va an’anaviy kasblarning afzalliklari va kamchiliklari tahlil qilingan. Yoshlarning kasb tanlash jarayonida qisqa muddatli daromad bilan uzoq muddatli istiqbolni uyg‘unlashtirish zarurligi ta’kidlangan. Prezident Shavkat Mirziyoyevning yoshlar siyosati, davlat dasturlari va farmonlari asosida zamonaviy kasblarning jamiyatdagi o‘rni ochib berilgan. Kalit so‘zlar: zamonaviy kasblar, an’anaviy kasblar, yoshlar siyosati Русский язык Аннотация: В данной статье рассматриваются преимущества и недостатки современных и традиционных профессий. Подчеркивается необходимость для молодежи учитывать не только краткосрочный доход, но и долгосрочную перспективу при выборе профессии. На основе политики Президента Шавката Мирзиёева, государственных программ и указов раскрывается значение современных профессий в обществе. Ключевые слова: современные профессии, традиционные профессии, молодежная политика English language Abstract: This article analyzes the advantages and disadvantages of modern and traditional professions. It emphasizes the importance for youth to balance short-term income with long-term prospects when choosing a career. Based on President Shavkat Mirziyoyev’s youth policy, state programs, and decrees, the role of modern professions in society is highlighted. Keywords: modern professions, traditional professions, youth p Kirish Bugungi kunda Yangi O‘zbekistonimizda yoshlarning zamonaviy kasblarga bo‘lgan qiziqishi sezilarli darajada oshib bormoqda. Dasturchilik, grafik dizayn, SMM mutaxassisligi, blogerlik kabi sohalar qisqa muddatda o‘rganilib, tezkor daromad keltirishi mumkin. Shu bilan birga, ayrimlar bu kasblarni vaqtinchalik deb hisoblab, ularning uzoq muddatli istiqboliga shubha bilan qarashmoqda. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “Zamonaviy kasblarni egallash – yoshlarning iqtisodiy mustaqilligi va kelajagi uchun muhim omildir” [1]. Shunday ekan, zamonaviy kasblarning afzalliklari va kamchiliklarini tahlil qilish, an’anaviy kasblar bilan solishtirish bugungi kun yoshlari uchun dolzarb masaladir. Asosiy qism 1 . Zamonaviy kasblarning afzalliklari “Tezkorlik – zamon talabi”, deganlaridek, bugungi dunyo tez o‘zgarayotgani bois, yangilikka moslashgan inson muvaffaqiyatga erishadi. Zamonaviy kasblarning ustun jihati – ularni qisqa vaqt ichida o‘rganish va natijaga erishishdir. Masalan, dasturchi yoki dizayner bo‘lish uchun to‘rt yillik oliy ta’lim shart emas, balki qisqa kurslar orqali ham yuqori daromadga chiqish mumkin [6]. Shuningdek, blogerlik sohasi ham keng ommalashmoqda. Hozirda ko‘plab yoshlar turli mavzularda kontent ishlab chiqarib, katta auditoriya yig‘moqda va o‘z biznesini rivojlantirmoqda. Bu holat jamiyatning iqtisodiy-ijtimoiy hayotiga ham ta’sir ko‘rsatmoqda [7]. Global imkoniyatlar va islohotlar Zamonaviy kasblarning yana bir muhim jihati – ular global miqyosda ishlash imkoniyatini beradi. Frilanserlik, startaplar, xorijiy mijozlar bilan ishlash – bularning barchasi yoshlar uchun keng yo‘llar ochmoqda. Shu maqsadda O‘zbekistonda ham yirik islohotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, 2018-yilda qabul qilingan “Yoshlar – kelajagimiz” davlat dasturi yoshlarning kasb-hunar egallashi, o‘z biznesini yo‘lga qo‘yishi uchun huquqiy asos yaratib berdi [3]. Shuningdek, 2020-yilda qabul qilingan “Ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish to‘g‘risida”gi Farmon esa zamonaviy bilimlarni yoshlar o‘rtasida keng targ‘ib qilishni ko‘zda tutadi [4]. Prezident Mirziyoyev “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” asarida ham yoshlarning innovatsion fikrlashini rivojlantirish davlat siyosatining eng ustuvor yo‘nalishlaridan biri ekanini ta’kidlagan [1]. 2 . An’anaviy kasblarning barqarorligi Har bir tanganing ikki tomoni bo‘lgani kabi, zamonaviy kasblar doimo barqaror bo‘lavermaydi. Texnologiyalar tez rivojlanar ekan, ayrim sohalar eskirib qolishi mumkin. Masalan, 10 yil oldin talabgir bo‘lgan IT yo‘nalishlari bugun o‘z ahamiyatini yo‘qotgan [6]. An’anaviy kasblarning afzalligi esa – ularning vaqt sinovidan o‘tganligidir. Tibbiyot, muhandislik, pedagogika, huquqshunoslik kabi sohalar jamiyat rivojlanishi uchun zarur va ularga doimo talab bo‘ladi. Bu haqda I. Karimov ham o‘z asarida ilm va kasbning barqarorligini alohida ta’kidlagan edi [5]. Uyg‘unlik zarurati Shaxsan menimcha, zamonaviy va an’anaviy kasblarni qarama-qarshi qo‘yish to‘g‘ri emas. Eng to‘g‘ri yo‘l – ularni uyg‘unlashtirishdir. Masalan, huquqshunos IT ko‘nikmalarini ham egallasa, muhandis biznesni boshqarishni o‘rgansa – bu ularning barqarorligini yanada mustahkamlaydi [8]. Prezidentimiz ta’kidlaganidek: “Yoshlarimiz o‘z kelajagini mustahkamlash uchun doimiy o‘qib, rivojlanib borishi lozim” [2]. Demak, eng muhim narsa – qisqa muddatli manfaatni emas, balki uzoq muddatli istiqbolni hisobga olishdir. Xulosa Chin so‘z – mo‘tabar, yaxshi so‘z – muxtasar. Zamonaviy kasblar yoshlar uchun tezkor natija berishi mumkin, ammo ularning barqarorligi kafolatlanmagan. An’anaviy kasblar esa vaqt sinovidan o‘tgan, biroq ularga ham zamonaviy yondashuv zarur. Shunday ekan, har bir yosh kasb tanlayotganda nafaqat daromadni, balki uzoq muddatli istiqbolni, barqarorlikni va jamiyat ehtiyojlarini ham inobatga olishi lozim. Zero, donishmandlar aytganidek: “Inson o‘zi kasb tanlaydi, ammo vaqt o‘tib kasb ham insonni tanlaydi.” Foydalanilgan adabiyotlar. 1. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. 2. Mirziyoyev Sh. M. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko‘taramiz. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017. 3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni. “Yoshlar – kelajagimiz” davlat dasturi. – Toshkent, 2018. 4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni. Ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish to‘g‘risida. – Toshkent, 2020. 5. Karimov I. A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008. 6. Jo‘rayev R. O‘zbekistonda zamonaviy kasblar: imkoniyat va istiqbollar. – Toshkent: TDYU ilmiy jurnali, 2022. 7. Qodirov B. Innovatsion ta’lim va zamonaviy kasb-hunarlar bozorining rivojlanishi. – Toshkent: Iqtisodiyot va ta’lim, 2021. 8. Xolmurodov D. O‘zbekistonda yoshlarning kasbiy rivojlanishi: muammo va yechimlar. – Toshkent: Yoshlar