Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim ona tili fanini o‘qitishda
matnni o‘qib tushunishga oid ta’lim jarayonining pedagogik va metodik
imkoniyatlari tahlil qilinadi. O‘quvchilarda o‘qish savodxonligi, mantiqiy va
kreativ fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishda matn bilan ishlash jarayonining
o‘rni ilmiy asoslanadi. Tadqiqot davomida pedagogik kuzatuv, suhbat, diagnostik
topshiriqlar va o‘quvchilarning yozma ishlari tahlili metodlaridan foydalanildi.
Natijalarga ko‘ra, interfaol va muammoli topshiriqlar asosida tashkil etilgan
darslar o‘quvchilarning matnni chuqur anglash, tahlil qilish va mustaqil xulosa
chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qilishi aniqlandi. Matn bilan
ishlash jarayonini tizimli va kreativ yondashuv asosida tashkil etish boshlang‘ich
ta’lim samaradorligini oshirishning muhim omili hisoblanadi.
Ta’lim tizimini modernizatsiya qilish sharoitida boshlang‘ich ta’lim bosqichi
o‘quvchining keyingi bilim faoliyatiga poydevor yaratadi. Ayniqsa, ona tili fanini
o‘qitishda matnni o‘qib tushunish ko‘nikmasini shakllantirish dolzarb pedagogik
vazifalardan biridir. Chunki o‘qish savodxonligi nafaqat til fanining, balki barcha
o‘quv predmetlarining muvaffaqiyatli o‘zlashtirilishini ta’minlaydi.
Davlat ta’lim standarti va Milliy o‘quv dasturida o‘quvchilarning funksional
savodxonligini rivojlantirish ustuvor yo‘nalish sifatida belgilangan. Shunga
qaramay, amaliyotda matn bilan ishlash jarayoni ko‘pincha reproduktiv faoliyat
— qayta hikoyalash va tayyor savollarga javob berish bilan cheklanib qolmoqda.
Bu esa o‘quvchilarning tanqidiy va kreativ fikrlash ko‘nikmalarini to‘liq
rivojlantirishga imkon bermaydi. Matnni o‘qib tushunish jarayoni murakkab
psixologik-pedagogik faoliyat bo‘lib, u o‘qilgan axborotni anglash, tahlil qilish,
umumlashtirish va qo‘llash bosqichlarini o‘z ichiga oladi. Shu bois boshlang‘ich
ta’limda matn bilan ishlashning metodik imkoniyatlarini ilmiy jihatdan asoslash
zarurati mavjud.
This article analyzes the pedagogical and
methodological possibilities of the educational process for reading and
comprehension of the text in teaching the mother tongue of primary education.
The role of the process of working with the text in the formation of reading
literacy, logical and creative thinking skills in students is scientifically
substantiated. During the study, the methods of pedagogical observation,
conversation, diagnostic tasks and analysis of students' written work were used. According to the results, it was found that lessons organized on the basis of
interactive and problem-based tasks serve to develop students' skills in deep
understanding of the text, analysis and independent conclusion. Organizing the
process of working with the text on the basis of a systematic and creative approach
is an important factor in increasing the effectiveness of primary education.
In the context of the modernization of the education system, the primary
education stage creates the foundation for the student's further cognitive activity.
Especially in teaching the native language, the formation of the skill of reading
and understanding the text is one of the urgent pedagogical tasks. Because reading
literacy ensures the successful mastery not only of the language subject, but also
of all academic subjects.
The State Educational Standard and the National Curriculum define the
development of students' functional literacy as a priority. However, in practice,
the process of working with the text is often limited to reproductive activities -
retelling and answering ready-made questions. This does not allow students to
fully develop their critical and creative thinking skills. The process of reading and
understanding the text is a complex psychological and pedagogical activity, which
includes the stages of understanding, analyzing, generalizing and applying the
information read. Therefore, there is a need to scientifically substantiate the
methodological possibilities of working with the text in primary education.
Pedagogika fanlariInklyuziv sinfHuquqiy madaniyatHuquqiy tarbiya
Xamidova Malikaxon Oktamovna
Mazkur maqolada inklyuziv sinflarda o‘quvchilarning huquqiy madaniyatini rivojlantirishda interfaol metodlarning pedagogik imkoniyatlari nazariy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Huquqiy madaniyat o‘z huquq va majburiyatlarini anglash, boshqalarning huquqlarini hurmat qilish, adolatli qaror qabul qilish hamda mas’uliya…
Ingliz tili ta’limiO‘qitish metodologiyasiZamonaviy yondashuvlar
Azimova Dilnoza Axmedjonovna
Mazkur maqolada ingliz tili o‘qitish metodologiyasining zamonaviy yondashuvlari ilmiy
pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda ingliz tilini o‘qitishda kommunikativ, interfaol,
kompetensiyaviy hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan metodlarning o‘rni va
ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, ta’li…
OSIYO XALQARO UNIVERSITETI AXBOROTNOMASI03.10.202600
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf ona tili darslarida matn ustida ishlashning kreativ
shakllarini joriy etish masalasi ko‘rib chiqiladi. Matn bilan ijodiy ishlash usullarining o‘quvchilar nutqi,
tafakkuri va kommunikativ kompetensiyasini rivojlantirishdagi o‘rni ochib beriladi. Maqolada interfaol va
loyiha asosidagi …
OSIYO XALQARO UNIVERSITETI AXBOROTNOMASI03.10.202610
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan ta’lim jarayonida foydalanish orqali ta’lim oluvchilarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirish masalalari yoritiladi. Sun’iy intellekt asosidagi interaktiv vositalarning tahliliy, tanqidiy, ijodiy va mustaqil fikrlashni shakllantirishdagi imkoniyatlari tahlil qilinad…
Pedagogika fanlariAxborot-ta’lim muhitiKreativ salohiyatKreativ fikrlash
Ismoilov Islomjon Ilhomjon o‘g‘li
Zamonaviy axborot-ta’lim muhitining ta’lim oluvchilar kreativ salohiyatini rivojlantirishdagi pedagogik imkoniyatlarini tizimlashtirish hamda uning samarali ishlash shartlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqot nazariy-tahliliy yo‘nalishda olib borilib, ilmiy manbalarni kontent-tahlil qilish, qiyosiy tahlil, tizimlashtirish…