KIRISH: mazkur maqolada ma’rifatli jamiyat tushunchasi ijtimoiy adolatning ma’naviy poydevori sifatida jadidlar merosi asosida tahlil qilinadi. Xususan, Mahmudxoʻja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Munavvarqori Abdurashidxonov hamda Abdurauf Fitrat asarlarida ilgari surilgan ma’rifat, axloq, milliy uyg‘onish va adolat g‘oyalari va bu g’oyalarning yoshlar ongiga ta’siri ilmiy jihatdan yoritiladi. Tadqiqotda jadidlar nazarida ma’rifat nafaqat bilim olish jarayoni, balki jamiyatni jaholat, qoloqlik va ijtimoiy tengsizlikdan qutqaruvchi asosiy omil sifatida talqin etilgani asoslab beriladi. MAQSAD: maqolaning asosiy maqsadi — jadidlar merosida ma’rifatli jamiyat konsepsiyasini tahlil qilish va uni ijtimoiy adolatning ma’naviy asosi sifatida ilmiy asoslash. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqotda jadidlar asarlari, tarixiy manbalar va zamonaviy ilmiy adabiyotlar tahlil qilindi. Metod sifatida tarixiy-falsafiy tahlil, taqqoslash va konseptual yondashuv qo‘llanildi. NATIJALAR VA MUHOKAMA: tahlillar shuni ko‘rsatdiki, jadidlar ma’rifatni jamiyatni ozod etuvchi kuch sifatida talqin qilgan. Ularning ta’lim, axloqiy tarbiya va milliy uyg‘onish haqidagi qarashlari ijtimoiy tenglik va adolatni ta’minlashda muhim omil bo‘lib xizman qilgan. XULOSA: jadidlar merosida ma’rifatli jamiyat konsepsiyasi ijtimoiy adolatning ma’naviy asosi sifatida namoyon bo‘ladi. Bu yondashuv bugungi ta’lim islohotlari va ma’naviy tarbiya jarayonida ham o‘z ahamiyatini saqlab qolmoqda.
INTRODUCTION: this article analyzes the concept of an enlightened society as the spiritual foundation of social justice based on the legacy of the Jadid movement. In particular, the works of Mahmudxoʻja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Munavvarqori Abdurashidxonov, and Abdurauf Fitrat are examined from a scholarly perspective, highlighting their ideas on enlightenment, morality, national awakening, and justice. The study substantiates that, in the views of the Jadids, enlightenment was interpreted not merely as a process of acquiring knowledge, but as a fundamental factor capable of liberating society from ignorance, backwardness, and social inequality. AIM: the primary objective of the article is to analyze the concept of an enlightened society in the Jadid heritage and to scientifically substantiate it as the spiritual foundation of social justice. MATERIALS AND METHODS: the study analyzed the works of the Jadids, historical sources, and contemporary scientific literature. Historical-philosophical analysis, comparison, and a conceptual approach were employed as research methods. RESULTS AND DISCUSSION: the analysis demonstrated that the Jadids interpreted enlightenment as a liberating force for society. Their views on education, moral upbringing, and national awakening served as a vital factor in ensuring social equality and justice. CONCLUSION: the concept of an enlightened society in the Jadid heritage manifests as the spiritual foundation of social justice. This approach maintains its significance in today’s educational reforms and the process of spiritual and moral upbringing.
Falsafa fanlariAbdulla avloniyKomil insonAxloqiy tarbiya
Istamova Sh.M., Shamuratov H.R.
Kirish: jadidchilik harakatining yirik namoyandalaridan biri bo‘lgan Abdulla Avloniy o‘z asarlarini yosh avlodning ma’naviy va intellektual kamolotiga bag‘ishlagan. Turkiy guliston yoxud axloq asarida u axloqiy tarbiyani komil insonni shakllantirishning asosiy omili sifatida ko‘rsatadi. Maqsad: Avloniyning axloqiy tarb…
Falsafa fanlariRahima mazohidovaAskiya san’atiAyollar davrasi
Sardor Tojiboyev
Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy …
Falsafa fanlariO‘zbekistonSamarqand va buxoro viloyatlarMilliy madaniyatida
Tuyev Fazliddin Erkinovich
Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha…
Kirish: ushbu maqolada Mahmud ibn-Valining “Bahr ul-asror” hamda B.Ahmedovning “Balx tarixi” kabi tadqiqotlarida XVII asr boshlarida Buxoro xonligi tarixiga oid masalalarning yoritilishi. Ushbu davrdagi siyosat, boshqaruv, ilm-fan va madaniyat sohalaridagi ahvolining yortilish masalalari tahlil etiladi. Maqola akademik…
Falsafa fanlariMehnat qadriyatiKreativ mehnatYoshlar
Rajabov Ilxom Mustafoyevich
Kirish: mazkur maqolada zamonaviy global transformatsiya sharoitida yoshlarning mehnatga kreativ munosabatini shakllantirishda oila va fuqarolik jamiyati institutlarining roli ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda mehnat qadriyatlarining aksiologik mohiyati, ijtimoiylashuv mexanizmlari…