MaqolaOpen Access

YASHIRIN IQTISODIYOTNI QISQARTIRISHDA FISKAL INSTRUMENTLARNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI

Journal of Universal Science Research· Tom 4, 8-son· 2026-yilda nashr etilganDOI: 10.5281/zenodo.22746251

Annotatsiya

mazkur maqolada O‘zbekistonda yashirin va norasmiy iqtisodiyotni qisqartirishga qaratilgan fiskal siyosat 2017-2026-yillar kesimida, rasmiy statistik ma’lumotlar hamda normativ-huquqiy islohotlar asosida baholangan. Tadqiqotning muhim metodologik jihati shundan iboratki, “jami norasmiy va yashirin iqtisodiyot” ko‘rsatkichi bilan soliqqa tortilmaslik maqsadida ataylab berkitilgan “yashirin iqtisodiyot” komponenti qat’iy ajratildi; shu sababli keng ko‘rsatkichdagi pasayish avtomatik ravishda soliqdan qochish komponentining xuddi shunday qisqarganini anglatmasligi isbotlandi. Uzilishli vaqt qatori modeli, dekompozitsiya, tarmoq tahlili va fiskal natijalar matritsasi 2017-yildan keyin keng kuzatilmaydigan iqtisodiyot ulushi sezilarli kamayganini, biroq xizmatlar sohasidagi tor ma’nodagi yashirin faoliyat barqaror yuqori qolayotganini ko‘rsatdi. Natijalarga tayangan holda riskga asoslangan “aqlli” nazorat, elektron fiskallashtirishning tarmoqlar bo‘yicha differensial dizayni, naqd pulsiz to‘lovlarni rag‘batlantirish, soliq intizomi indekslari va hududiy formalizatsiya kontraktlarini joriy etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.


This article assesses the fiscal policy aimed at reducing the shadow and informal economy in Uzbekistan for the period 2017-2026, based on official statistical data and regulatory and legal reforms. An important methodological aspect of the study is that the “total shadow and informal economy” indicator strictly excludes the “shadow economy” component, which is deliberately hidden in order to avoid taxation; therefore, it is proven that a decrease in the broad indicator does not automatically mean a similar decrease in the tax evasion component. The discontinuous time series model, decomposition, network analysis and fiscal outcome matrix showed that the share of the shadow economy decreased significantly after 2017, but the narrowly defined shadow activity in the services sector remained consistently high. Based on the results, proposals were developed for risk-based "smart" control, differential design of electronic fiscalization by sector, promotion of cashless payments, tax discipline indices, and the introduction of territorial formalization contracts.

Kalit so'zlar

Qanday iqtibos keltirish

Azamjonov Ulug‘bek Usmonjon o‘g‘li. (2026). YASHIRIN IQTISODIYOTNI QISQARTIRISHDA FISKAL INSTRUMENTLARNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI. Journal of Universal Science Research, 4(8), 12-35. https://researcher.uz/uz/article/yashirin-iqtisodiyotni-qisqartirishda-fiskal-instrumentlarning-samaradorligini-oshirish-yollari-404854 https://doi.org/10.5281/zenodo.22746251

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

San'atshunoslik fanlari

THE RELATIONSHIP BETWEEN MUSIC LISTENING PURPOSES AND EMOTIONAL WELL-BEING AMONG UNDERGRADUATE STUDENTS.

Kamilov Ismail Zairovich

This study investigated the relationship between music listening purposes and emotional well-being among undergraduate students. A survey was administered to 50 undergraduate students aged 18 to 22 from several universities in Urgench, Uzbekistan. Participants reported their main purposes for listening to music, how fr… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

Music listening purposes

Journal of Universal Science Research14.09.2026221

Pedagogika fanlari

OILAVIY MUHITNING BOLA SHAXSIY RIVOJLANISHIGA PSIXOLOGIK TA’SIRI

Fazliddin Abdunabievich Abdurazakov

Ushbu maqolada oilaviy muhitning bola shaxsiy rivojlanishiga psixologik ta’siri nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Oiladagi emotsional iqlim, ota-ona tarbiya uslubi, bog‘lanish sifati, muloqot madaniyati, talab va nazoratning muvozanati, oilaviy konfliktlar, ota-onaning psixologik holati hamda bolaga ko‘rsatil… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

oilaviy muhit

Journal of Universal Science Research14.09.2026152

Pedagogika fanlari

TALABALARDA KASBIY MOTIVATSIYANI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Fazliddin Abdunabievich Abdurazakov

Mazkur maqolada talabalarda kasbiy motivatsiyani shakllantirishning psixologik xususiyatlari nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Kasbiy motivatsiya shaxsning tanlagan kasbiga nisbatan barqaror qiziqishi, kasbiy maqsadlarni anglash, faoliyat mazmunini shaxsiy qadriyatlar bilan bog‘lash, o‘z imkoniyatlariga ishon… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

talaba

Journal of Universal Science Research14.09.2026152

Pedagogika fanlari

IJTIMOIY TARMOQLARDAN FOYDALANISHNING O‘SMIRLAR RUHIY HOLATIGA TA’SIRI

Fazliddin Abdunabievich Abdurazakov

Maqolada ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishning o‘smirlar ruhiy holatiga ta’siri psixologik, ijtimoiy va xulq-atvor mexanizmlari nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. O‘smirlik davrida tengdoshlar bahosi, ijtimoiy qabul qilinish, o‘zlikni izlash va emotsional barqarorlikka ehtiyoj kuchli bo‘lgani sababli raqamli muhitning t… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

o‘smirlik

Journal of Universal Science Research14.09.2026142

Pedagogika fanlari

YOSHLARNING O‘Z-O‘ZINI BAHOLASHI VA IJTIMOIY FAOLLIGI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK

Fazliddin Abdunabievich Abdurazakov

Ushbu maqolada yoshlarning o‘z-o‘zini baholashi va ijtimoiy faolligi o‘rtasidagi psixologik bog‘liqlik nazariy va amaliy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. O‘zo‘zini baholash shaxsning o‘z imkoniyatlari, qadr-qimmati, kompetentligi va ijtimoiy maqomini subyektiv baholash tizimi sifatida ko‘rib chiqiladi. Ijtimoiy faolli… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

yoshlar

Journal of Universal Science Research14.09.202682
Journal of Universal Science Research — Jurnal muqovasi
0
Ko'rishlar
0
Yuklab olishlar