nutq eng yuqori aqliy funktsiya sifatida intellektual faoliyatning eng muhim tarkibiy qismi boʻlib, nutq faoliyati va fikrlash jarayonlarini amalga oshirishning yetakchi vositasi sifatida til uzoq vaqt davomida psixologiya va tilshunoslikni oʻrganuvchi mutaxassislarning diqqat markazida boʻlib kelgan. Nazariy va eksperimental tadqiqotlar insonning ontogenez jarayonida tilni oʻzlashtirish va nutq qobiliyatini shakllantirishning umumiy qonuniyatlarini, jamiyatdagi nutq faoliyati jarayonlari xususiyatlarini tavsiflovchi yetarlicha material toʻplash va umumlashtirish imkonini beradi. Tilni toʻg‘ri oʻrganish, uning grammatik tuzilishiga e’tibor berib so-*ʻzlashish, boshlangʻich sinf oʻquvchilarda erkin muhokama yuritish, savollar berish, boshqalardan eshitgan fikrlari yuzasidan xulosalar chiqarish, narsa va hodisalar oʻrtasidagi bog‘liqlikning toʻg‘ri anglab yetishga olib keladi.
речь как высшая психическая функция является важнейшим компонентом интеллектуальной деятельности, а язык как ведущее средство речевой деятельности и мыслительных процессов издавна находится в центре внимания психологии и языкознания. Теоретические и экспериментальные исследования позволяют собрать и обобщить достаточный материал, характеризующий общие закономерности овладения языком и формирования речевых способностей в процессе онтогенеза человека, особенности процессов речевой деятельности в обществе. Правильное изучение языка, говорение, обращая внимание на его грамматический строй, свободное обсуждение, задавая вопросы, делая выводы на основе услышанного мнения других, приводит к правильному пониманию связи между вещами и событиями.