ResearcherUz LogoResearcherUz
View Journal

MASOFAVIY TA’LIMDA TA’LIMNING INTEGRATIV VA DIFFERENSIAL YONDASHUVNING AHAMIYATI

Abstract

Ushbu maqolada integrativyondashuv mazmunan tutash, aloqador, mantiqiy bir-birini taqozo etuvchi va bir-biriga singib chuqurlashtiruvchi va kengaytiruvchi o‘quv fanlarini integratsiyalash uchun qo‘llanilishi, yaxlit mantiqiy mukammal bilim, ish-harakat usullari va shaxsiy sifatlarni tarkib toptirishni ko‘zda tutishi, shuningdek, o‘quvchilarning iqtidori, qiziqishi, o‘zlashtirishiga ko‘ra differensial tayyorgarlikni kuchaytirish va murakkablashtirish – zamonaviy maktabning global yo‘nalishiga aylanishi to’g’risida ma’lumotlar aks etgan.


Full PDF Document

Related Articles

Full text

DIFFERENSIAL YONDASHUVNING AHAMIYATI

Qurbonova Surayyo Navoiy davlat pedagogika instituti talabasi

Namozova Nilufar Navoiy davlat pedagogika instituti talabasi

Sayfullayeva Gulhayo Ixtiyor qizi Navoiy davlat pedagogika instituti dotsenti

Annotatsiya: Ushbu maqolada integrativyondashuv mazmunan tutash, aloqador, mantiqiy bir-birini taqozo etuvchi va bir-biriga singib chuqurlashtiruvchi va kengaytiruvchi o‘quv fanlarini integratsiyalash uchun qo‘llanilishi, yaxlit mantiqiy mukammal bilim, ish-harakat usullari va shaxsiy sifatlarni tarkib toptirishni ko‘zda tutishi, shuningdek, o‘quvchilarning iqtidori, qiziqishi, o‘zlashtirishiga ko‘ra differensial tayyorgarlikni kuchaytirish va murakkablashtirish – zamonaviy maktabning global yo‘nalishiga aylanishi to’g’risida ma’lumotlar aks etgan.

Kalit so’zlar: masofaviy ta’lim, fragment, integratsiya, kichik guruh, bilim, ko‘nikma, malaka, differensial ta’lim, ijtimoiy tanlov.

Dunyo miqyosidagi o‘zgarishlar pedagog-o‘qituvchilarning mahoratini yanada namoyon etish, davr talabiga mos fidoiylarcha harakat kilishini taqozo etmoqda. Mohir o‘qituvchi tajribasiz o‘qituvchiga nisbatan oz mehnat va vaqt sarf qilib ko‘zlangan maqsadga erishadi, chunki o‘quvchilarni doimo mustaqil bilim olishga o‘rgatib boradilar. Ular «agar mavzuni o‘zlashtirishga o‘quvchilarning kuchi yetmasa mustaqil o‘zlashtira olmasa, aks holda materialni o‘qituvchining o‘zi tushuntirib berish kerak», degan qoidaga amal qiladilar. Ko‘p sonli manbalar,

Xususan pedagogik amaliyot sohalarining tahlili ta’lim-tarbiya jarayonining rivojlanishiga to‘siq bo‘layotgan muammolar mavjudligidan guvohlik beradi. Bular asosan, bizning fikrimizcha, o‘rganilayotgan ob’ektlarning ba’zi bir jihat va xususiyatlarini lavhalar (fragment) shaklida o‘rganish natijasida yuzaga kelib, mantiqan bog‘lanmagan va tizimlashmaganligidadir. Amaliyotdagi bunday holatlarni bartaraf etishda integrativ yondashuv muhim ahamiyat kasb etadi.

Prezident Shavkat Mirziyoev ta’kidlaganlaridek, “Hayotimizning eng muhim jabhalari uchun yuksak texnologiyalar, ilmiy ishlanmalar yaratish, malakali mutaxassislar tayyorlash, jahon axborot texnologiyalari bozorida munosib o‘rin egallash masalasiga ustuvor ahamiyatga ega vazifa sifatida qarashimiz zarur.”6 . Integratsion tizim – xar tomonlama rivojlangan shaxsni tarbiyalash va o‘qitishdagi tabaqalashtirish yaxlit dunyoqarashga ega, mavjud bilimlarni mustaqil ravishda bir tizimga soluvchi, turli muammolarni noan’anaviy yondoshgan xolda xal etuvchi kishilarni tarbiyalashdan iborat. Integratsiyaning maqsadi dastlabki qadamlardanoq dunyoni yaxlit bir tizim deb, undagi barcha tarkibiy qismlar bir- biri bilan o‘zaro bog‘langan deb tasavvur qilishga o‘rgatishdan iborat. Integratsiya – an’anaviy fanlarga xos bilimlar oralig‘ida yangi tasavvurlar xosil qilish vositasi mavjud bilimlarni yangi bilimlar bilan bo‘ldirish, ular o‘rtasida bog‘lanish hosil qilish, o‘quvchilardagi izlanuvchanlikni rivojlantirish, ta’limdagi ixtisoslashuvni takomillashtirishdan iborat. Har bir ta’lim oluvchining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda ularni pedagogik qo‘llab quvvatlash, qobiliyat va iqtidorlarini ro‘yobga chiqarish, muayyan sharoitga moslashuvchanligini qaror toptirishga yo‘naltirilgan maxsus o‘quv faoliyatida o‘quvchining maqbul rivojlanishini ta’minlash muhimdir. Yangi sharoitda maqbul rivojlanish deganda biz o‘quvchining o‘ziga xosligini pedagogik jihatdan qo‘llab-quvvatlash, uning rivojlanishiga boshqa yangicha bir o‘quv modeli ta’sir qilishini ko‘zda (Sh.Mirziyoyev “Milliy taraqqiyot yo’limizni qat’iyat bilan davom ettirib yangi bosqichga ko’taramiz Т. “O’zbekiston” 2017 86-bet) tutadi. Agar o‘quvchiga ta’lim berish va rivojlanish muammosi uyg‘unlashtirilsa, uning o‘ziga xosligini pedagogik-qo‘llab-quvvatlash, birinchi darajali ahamiyat kasb etadi. Integratsiyalashgan mashg‘ulotlarda didaktik va psixologik talablarni hisobga olgan holda muayyan o‘quv predmeti doirasida maxsus tashkil etilgan individual hamda alohida guruhlarda jamoa bo‘lib olib boriladigan ishlar orqali hamda turlicha murakkablik darajasida bo‘lgan topshiriqlarning har tomonlama o‘ylab ishlab chiqilgan tizimi har bir mavzuning o‘zlashtirilishi muayyan pedagogik shart-sharoitlarni talab qiladi. Bunday sharoitda ta’lim rivojlanishiga nisbata ilgarilab boradi. Ta’lim oluvchi odatda mustaqil bejariladigan topshiriqni kichik guruhda o‘zaro yordam, hamfikrlik natijasida tez bajaradi. Kichik guruh uchun marakkablik qiladigan mashq va masalalarni o‘quvchilar jamoa bo‘lib, oson va sifatli bajarishlari mumkin. Savol va topshiriqlarni tabaqalashganlik darajasidan kelib chiqqan holda hamda bir mavzu bo‘yicha belglab beriladigan topshiriqlar ularning sifati, har bir o‘quvchining o‘zligini namoyon qilishini talab qiladi. Shu bilan birga bunday topshiriqlarni bajarish jarayonida ta’lim oluvchio‘z rivojlanishi va bilim sifatining darajasi va individual xattiharakatlarini ham belgilab oladi. Ta’lim oluvchi shaxsining o‘ziga xos rivojlanish jarayoni quyidagilarda namoyon bo‘ladi: ya’ni o‘z o‘quv predmetini o‘zlashtirishga moyilligida.

Ta’lim mazmunini tanlashda har bir o‘quvchining o‘ziga xos imkoniyat va qobiliyat darajasi, aloxida hisobga olinishi kerak. Har bir bolani uzluksiz rivojlanish tamoyili o‘quv materiallarini integratsiyalashni, integratsiyalashgan o‘quv materiallarini qamrab olgan darsliklar yaratishni taqozo qiladi. Taqdim etiladigan bilimlarning mustahkamligi, o‘quvchining umumiy rivojlantirish darajasi dastlab maqsadga asoslanadi. Shuning uchun o‘quv materiallari tarkibida turli ranglar, ramzlar, ularning ma’nosi, hajmi bilan tanishtiriladi. Buning natijasida o‘quvchida kuzatuvchanlik faoliyati tarkib topadi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Муяссарова, М. М. (2018). Изучение уровня медицинской активности сельского населения. Молодой ученый, (5), 64-66.

2. Muyassarova, M. M. Some Aspects of the Prevalence of the Coronovirus Covid-19. JournalNX, 651-657.

3. Махмудова, Д. А., & Қарахонова СА, Х. К. (2015). Неврозларда фобия ва қўрқув. Психиатрия журнали, (1-Б), 82.

4. Karakhonova, S. A., & Ishanhodjaeva, G. T. (2016). Cognitive disorders in Parkinsonism. Parkinsonism & Related Disorders, 22, e59.

5. Karakhonova, S. A. (2022). The Significance of the Application of PsychoCorrection Methods in the Treatment of Psycho-Emotional Disorder. EUROPEAN

JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE, 2(12), 59-64.

6. Ибодуллаев, З. (2022). EFFECTIVE PSYCHOCORRECTION IN

NEUROTIC DISORDER.

7. Ибодуллаев, З. Р., Карахонова, С. А., & Сейткаримова, Г. С. (2021). Значение использования методов психокоррекции при лечении тревожнофобического синдрома. ЖУРНАЛ НЕВРОЛОГИИ И НЕЙРОХИРУРГИЧЕСКИХ

ИССЛЕДОВАНИЙ, (SPECIAL 1).

8. Tursynbaevich, A. B., Kizi, U. A. S., & Kizi, A. G. B. (2022). Wind Mill and Solar Energy. Texas Journal of Engineering and Technology, 15, 178-180.

9. Аметов, Б. Т. (2021). Возникновение И Распространение Ударной Волны

В Твердом Теле. IJTIMOIY FANLARDA INNOVASIYA ONLAYN ILMIY

JURNALI, 1(6), 42-44.

10. Аметов, Б. Т., Султанбаев, А. П., & Жангабаев, А. К. (2021).

ВОЗМОЖНОСТИ И ПРОБЛЕМЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ВОЗОБНОВЛЯЕМЫХ

ИСТОЧНИКОВ ЭНЕРГИИ. In КОНКУРС МОЛОДЫХ УЧЁНЫХ (pp. 72-74).

11. Аликулова, Д. Я., Маматкулов, Б. М., Разикова, И. С., & Авезова, Г. С. (2015). Выявление особенностей иммунного статуса у подростков при атопической бронхиальной астме. Вестник Совета молодых учёных и специалистов Челябинской области, (3 (10)), 9-14.

12. Разикова, И. С., Айдарова, Н. П., Байбекова, В. Ф., Дустбабаева, Н. Д., Ишмухамедова, Ш. Б., & Шорустамова, С. С. (2023). Сенсибилизация К Грибковым Аллергенам У Пациентов С Респираторной Аллергией. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 4(1), 31-37.

13. РАЗИКОВА, И., АЙДАРОВА, Н., БАЙБЕКОВА, В., & ДУСТБАБАЕВА,

Н. (2022). Сывороточноподобный Синдром Как Осложнение Вакцинации. Central Asian Journal of Medical and Natural Science, 3(2), 176-183.

14. Разикова, И. С., & Аликулова, Д. Я. (2016). ИММУНОЛОГИЧЕСКИЕ

ИЗМЕНЕНИЯ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ КЛИНИЧЕСКИХ ВАРИАНТАХ

АТОПИЧЕСКОЙ БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМЫ У ПОДРОСТКОВ. In Материалы

VII международной (XIV итоговой) научно-практической конференции молодых ученых (pp. 67-70).

15. Аликулова, Д. Я., Разикова, И. С., Уразалиева, И. Р., Мирпайзиева, М. А., & Джураева, Н. К. (2015). Организация работы «Астма школы» в Республике Узбекистан. Современная медицина: актуальные вопросы, (10-11 (43)), 88-92.

16. Sobirova, D. R., & Shamansurova, K. S. (2016). Features of influence of the new product obtained by new technologies on animal organism in the experiment. In The Eleventh European Conference on Biology and Medical Sciences (pp. 44-46).

17. Abdullaevich, N. N., Ravshanovna, S. D., & Klara, B. (2017). Effect of genetically modified product on reproduction function, biochemical and hematology indexes in experimantal study. European science review, (1-2), 94-95.

18. Собирова, Д. Р., Нуралиев, Н. А., & Усманов, Р. Д. (2018). Оценка медико-биологической безопасности генно-модифицированного продукта. Методические рекомендации.

19. RAVSHANOVNA, S. D., ABDULLAYEVICH, N. N., & FURKATOVNA,

T. S. Assessment of the Influence of the Food Product of Gmo on the Sexual Function and Are Biochemical Research White Laboratory Outbreed Rats. JournalNX, 6(05), 38-40.

20. Собирова, Д., Нуралиев, Н., & Гинатуллина, E. (2017). Результаты экспериментальных исследований по изучению и оценке мутагенной активности генно-модифицированного продукта. Журнал проблемы биологии и медицины, (1 (93)), 182-185.

21. Sobirova, D. R., Azizova, F. X., Ishandjanova, S. X., Otajanova, A. N., & Utepova, N. B. (2021). Study of changes in pulmonary alveolar epithelium and aerogematic barrier in diabetes mellitus.

22. Собирова, Д., & Нуралиев, Н. (2017). Гинатуллина E. Результаты экспериментальных исследований по изучению и оценке мутагенной активности генномодифицированного продукта. Журнал проблемы биологии и медицины, (1), 93.

23. Sobirova, D. R., Nuraliev, N. A., Nosirova, A. R., & Ginatullina, E. N. (2017). Study of the effect of a genetically modified product on mammalian reproduction in experiments on laboratory animals. Infection, immunity and pharmacology.-Tashkent, (2), 195-200.

24. Собирова, Д. Р., Нуралиев, Н. А., Носирова, А. Р., & Гинатуллина, Е. Н. (2017). Изучение влияния генномодифицированного продукта на репродукцию млекопитающих в экспериментах на лабораторных животных. Инфекция, иммунитет и фармакология, (2-С), 195-200.

25. Отажонов, И. О. (2011). Заболеваемость студентов по материалам углубленного медосмотра студентов, обучающихся в высших учебных заведениях. Тошкент тиббиёт академияси Ахборотномаси.–Тошкент, (2), 122- 126.

26. Islamovna, S. G., Komildjanovich, Z. A., Otaboevich, O. I., & Fatihovich, Z. J. (2016). Characteristics of social and living conditions, the incidence of patients with CRF. European science review, (3-4), 142-144.

27. Отажонов, И. О. (2020). Кaм оқсилли парҳез самарадорлигини баҳолаш.

4. Отажонов, И. О., & Шайхова, Г. И. (2020). Фактическое питание больных с хронической болезнью почек. Медицинские новости, (5 (308)), 52-54.

28. Отажонов, И. О. (2020). Оценка психологического состояния больных с хронической болезнью почек. Главный редактор–ЖА РИЗАЕВ, 145.

29. Отажонов, И. О. (2021). Сурункали буйрак касаллиги бўлган беморлар ҳаёт сифати кўрсаткичлари.

30. Отажонов, И. О. (2010). Характеристика фактического питания и качественный анализ нутриентов в рационе питания студентов высших учебных заведений. Врач-аспирант, 43(6.2), 278-285.

31. Otajonov, I., Shaykhova, G., Salomova, F., Kurbanova, K., Malokhat, N., & Kurbonov, K. (2020). Effectiveness of diet in experimental chronic kidney disease. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, 7(2), 1097-1109.

32. Отажонов, И. (2011). Ҳозирги тараққиёт даврида талабалар овқатланишини гигиеник асослаш (Doctoral dissertation, Тошзкент тиббиёт академияси).

33. Akhmadalieva, N. O., Salomova, F. I., Sadullaeva, K. A., Abdukadirova, L. K., Toshmatova, G. A., & Otajonov, I. O. (2021). Health State Of Teaching Staff Of Different Universities In The Republic Of Uzbekistan. NVEO-NATURAL VOLATILES

& ESSENTIAL OILS Journal| NVEO, 15954-15967.

34. Мухамедова, Н. С., Расулова, Н. Ф., Эшдавлатов, Б. М., & Мамедова, Г. Б. (2014). Анализ и совершенствование существующих методов мотивации в медицинских учреждениях. Молодой ученый, (3), 213-215.

35. Nazarova, S. K., Jalilova, G. A., Mukhamedova, N. S., & Rasulova, N. F. (2021). Features of distance learning organization. Annals of the Romanian Society for Cell Biology, 339-347.

36. Расулова, Н. Ф., Акрамова, Л. Ю., & Рахимова, Д. У. (2017). Таксономия учебных целей Блума в 21 веке. Теория и практика современной науки, (1), 828- 832.

37. Расулова, Н. Ф. (2016). Совершенствование методов этического воспитания медицинских сестёр лечебно-профилактических учреждений. Молодой ученый, (7), 409-412.

38. Усманов, И. А., Джалилова, Г. А., & Расулова, Н. Ф. (2016). К вопросу охраны водных объектов бассейна Амударьи на примере Кашкадарьинской области. Вестник науки и образования, (2 (14)), 95-98.

39. Искандарова, Ш. Т., Расулова, Н. Ф., Хасанова, М. И., & Юсупалиева, К. Б. (2019). Современные проблемы гигиены почвы в условиях Узбекистана почвы в условиях Узбекистана Ташкент:" Фан".

40. Мирзаева, М. А., & Расулова, Н. Ф. (2014). Компьютеризация рабочего места медицинских сестер стационара. Сборник статей и тезисов, 2014 г. Посвященный" Году Здорового ребенка", 2014 г. 15 ноябрь, г. Ургенч, (208), 209.

41. Расулова, Н. Ф. (2011). Ўзбекистонда педиатриянинг ривожланиш тарихи.

42. Solidjonov, D., & Arzikulov, F. (2021). WHAT IS THE MOBILE

LEARNING? AND HOW CAN WE CREATE IT IN OUR

STUDYING?. Интернаука, (22-4), 19-21.

43. Arziqulov, F., & Majidov, O. (2021). O ‘ZBEKISTONDA OCHIQ

MA’LUMOTLARDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI VA XALQARO

TAJRIBA. Science and Education, 2(1), 153-157.

44. Арзикулов, Ф. Ф., & Мустафакулов, А. А. (2020). Возможности использования возобновляемых источников энергии в узбекистане. НИЦ Вестник науки.

45. Мустафакулов, А. А., Джуманов, А. Н., & Арзикулов, Ф. (2021). Альтернативные источники энергии. Academic research in educational sciences, 2(5), 1227-1232.

Text was extracted automatically from the PDF and may contain inaccuracies.