KIRISH: mazkur maqolada oliy ta’lim talabalarining akademik bilimlarini o‘zlashtirish samaradorligini oshirishda kognitiv kompetentlikni rivojlantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. kognitiv texnologiyalarning talaba intellektual salohiyatiga ta’siri ilmiy asosda o‘rganiladi. MAQSAD: tadqiqotning maqsadi — kompetensiyaga asoslangan yondashuv orqali bilim olish sifatini oshirish va talabalarda kognitiv hamda metakognitiv faollikni rivojlantirishdir. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqotda nazariy tahlil, pedagogik umumlashtirish, kontent-tahlil va taqqoslash metodlari qo‘llanildi. kognitiv texnologiyalarni ta’lim jarayoniga integratsiyalash tajribasi o‘rganildi. NATIJALAR VA MUHOKAMA: natijalar shuni ko‘rsatdiki, kompetensiyaga asoslangan yondashuv talabalarning bilim olish sifatini sezilarli darajada oshiradi, ularning intellektual salohiyatini faollashtiradi va o‘zlashtirish samaradorligini kuchaytiradi. XULOSA: kognitiv kompetentlikni rivojlantirish mexanizmlari oliy ta’limda akademik bilimlarni samarali o‘zlashtirishning muhim omili bo‘lib, zamonaviy ta’lim tizimida innovatsion yondashuv sifatida qo‘llanilishi zarur.
INTRODUCTION: this article analyzes mechanisms for developing cognitive competence to improve the effectiveness of academic knowledge acquisition among university students. the study focuses on the impact of cognitive technologies on students’ intellectual potential. PURPOSE: the aim of the research is to enhance the quality of learning and foster cognitive and metacognitive activity through a competency-based approach. MATERIALS AND METHODS: methods included theoretical analysis, pedagogical generalization, content analysis, and comparative approach. the integration of cognitive technologies into the educational process was examined. RESULTS AND DISCUSSION: findings indicate that a competency-based approach significantly improves the quality of knowledge acquisition, activates students’ intellectual potential, and increases learning efficiency. CONCLUSION: mechanisms for developing cognitive competence are a crucial factor in effective academic knowledge acquisition and should be applied as an innovative approach in modern education systems.