ushbu maqolada vokal ijrochiligida nafas olish jarayonining anatomik- fiziologik asoslari va uning ovoz sifatiga ta’siri yoritilgan. Nafas olishda ishtirok etuvchi asosiy tuzilmalar — o‘pka, diafragma va qovurg‘a tizimining faoliyati ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, vokal san’atida keng qo‘llaniladigan nafas olish turlari qiyosiy ko‘rib chiqilib, qovurg‘a-diafragma (diafragmatik) nafas olish usulining afzalliklari asoslab beriladi. Maqolada xonandalar uchun nafasni boshqarish, havoni bir maromda chiqarish va tayanch ovozni mustahkamlashga qaratilgan amaliy mashqlar tizimi ham taklif etilgan. Tadqiqot natijalari vokal pedagogikasi va ijrochilik amaliyotida samarali foydalanish uchun tavsiya etiladi.
в данной статье рассматриваются анатомо-физиологические основы процесса дыхания в вокальном исполнительстве и его влияние на качество звучания голоса. С научной точки зрения анализируется деятельность основных структур, участвующих в дыхании, — лёгких, диафрагмы и рёберной системы. Также проводится сравнительный анализ различных видов дыхания, применяемых в вокальном искусстве, и обосновываются преимущества рёберно- диафрагмального (диафрагматического) дыхания. В статье предлагается система практических упражнений, направленных на развитие дыхательного контроля, равномерный выдох и укрепление вокальной опоры. Результаты исследования рекомендованы к использованию в вокальной педагогике и исполнительской практике.