Original paper MUHIM SIFATI 1Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti, Toshkent, O‘zbekiston Annotatsiya KIRISH ushbu maqolada refleksiya bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy faoliyatida muhim shakl va metodlari yoritilgan. MAQSAD bugungi kunda ta’limning strategik muhim masalalaridan biri refleksiv yondashuvlar asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy faoliyatini shakllantirish. MATERIALLAR VA METODLAR refleksiya bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy faoliyatida, ta’limning an’anaviy shakllari va usullari bilan bir qatorda (suhbatlar, kuzatuvlar, adabiyotlarni o‘qish, ko‘rib chiqish, tashkil etilgan ta’lim faoliyati, amaliy faoliyat) innovatsion shakl va usullarni yordamida dolzarb muammo maqolada ko‘rsatilib, shu bo‘yicha fikr, g‘oyalar bildirildi va ularga aniq tahlillar keltirildi. MUHOKAMA VA NATIJALAR jamiyatning ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy sohalaridagi faol innovatsion jarayonlar pedagogik faoliyatning o‘rnatilgan nazariy va amaliy asoslarini tanqidiy qayta baholash bir tomondan, uni amalga oshirilayotgan faoliyatdan xabardor bo‘lishga imkon beradi, boshqa tomondan, ushbu faoliyatni tartibga solish vositalaridan (muvaffaqiyatli natijaga olib keladigan harakatlar va jarayonlar tizimi) mohirona foydalanishga imkon beradi. XULOSA qilib shuni yana bir bor ta’kidlash lozimki, refleksiya kontseptual bilim va mutaxassisning shaxsiy tajribasi o‘rtasidagi eng muhim, hal qiluvchi bo‘g‘inga aylanadi. Refleksiyani o‘rganmasdan, kontseptual g‘oyalar shakllanadigan professional bilimlar, go‘yo ongda yetarlicha shakillanmaydi va bu harakatga bevosita rahbarlik qilishiga imkon bermaydi. Kalit so'zlar: refleksiya, kontseptual bilim, modernizatsiya, usullar, kognitiv, ta’lim, o‘qituvchi. Iqtibos uchun: Ravshanova N.N. Refleksiya bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy faoliyatida muhim sifati. // Inter education & global study. 2025. №1 B. 362–370. РЕФЛЕКСИЯ-ВАЖНОЕ КАЧЕСТВО БУДУЩЕГО ПЕДАГОГА В ЕГО ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ 1Ташкентский государственный педагогический университет имени Низами, Ташкент, Узбекистан Аннотация ВВЕДЕНИЕ в данной статье освещаются важные формы и методы рефлексии в профессиональной деятельности будущего педагога. ЦЕЛЬ сегодня одним из стратегически важных вопросов образования является формирование профессиональной деятельности будущих педагогов на основе рефлексивных подходов. МАТЕРИАЛЫ И МЕТОДЫ рефлексия в профессиональной деятельности будущих педагогов наряду с традиционными формами и методами обучения (беседами, наблюдениями, чтением, рецензированием литературы, организованной учебной деятельностью, практической деятельностью) с помощью инновационных форм и методов в статье излагается актуальная проблема, излагаются мнения, идеи по ней и дается конкретный анализ. ОБСУЖДЕНИЕ И РЕЗУЛЬТАТЫ активные инновационные процессы в социально-политической и экономической сферах общества критическая переоценка устоявшихся теоретических и практических основ педагогической деятельности позволяет, с одной стороны, осознавать осуществляемую деятельность, а с другой-умело использовать средства регулирования этой деятельности (систему действий и процессов, приводящих к успешному результату). ЗАКЛЮЧЕНИЕ таким образом, следует еще раз подчеркнуть, что рефлексия становится важнейшим, определяющим звеном между понятийным знанием и личным опытом специалиста. Без изучения рефлексии профессиональное знание, в котором формируются концептуальные идеи, как бы недостаточно формируется в уме и не позволяет ему непосредственно руководить действием. Ключевые слова: рефлексия, концептуальное знание, модернизация, методы, познавательные, образовательные, педагогические. Для цитирования: Норбоевна Р.Н. Рефлексия-важное качество будущего педагога в его профессиональной деятельности. // Inter education & global study. 2025. №1. С. 362–370. REFLECTION IS AN IMPORTANT QUALITY OF A FUTURE TEACHER IN HIS PROFESSIONAL ACTIVITY 1Tashkent State Pedagogical University named after Nizami, Tashkent, Uzbekistan Annotation INTRODUCTION This article highlights important forms and methods of reflection in the professional activity of a future teacher. AIM today, one of the strategically important issues of education is the formation of professional activity of future teachers based on reflexive approaches. MATERIALS AND METHODS reflection in the professional activities of future teachers, along with traditional forms and methods of teaching (conversations, observations, reading, reviewing literature, organized educational activities, practical activities) using innovative forms and methods, the article outlines an urgent problem, outlines opinions, ideas on it, and provides a specific analysis. DISCUSSION AND RESULTS active innovation processes in the socio-political and economic spheres of society a critical reassessment of the established theoretical and practical foundations of pedagogical activity allows, on the one hand, to realize the activities being carried out, and on the other hand, to skillfully use the means of regulating these activities (a system of actions and processes leading to a successful result). CONCLUSION thus, it should be emphasized once again that reflection becomes the most important, defining link between conceptual knowledge and the personal experience of a specialist. Without studying reflection, professional knowledge, in which conceptual ideas are formed, is not sufficiently formed in the mind and does not allow it to directly guide the action. Key words: reflection, conceptual knowledge, modernization, methods, cognitive, educational, pedagogical. For citation: Nargiza N Ravshanova (2025) ‘Reflection is an important quality of a future teacher in his professional activity’, Inter education & global study, (1), pp. 362– 370. (In Uzbek). Zamonaviy pedagogik ta’limning etakchi maqsadlaridan biri kelajakdagi o‘qituvchining butun hayoti davomida o‘rganish istagi va qobiliyatini rivojlantirish, oliy o‘quv yurtida o‘qitish jarayonida olingan kasbiy bilim va ko‘nikmalarni tizimli ravishda to‘ldirish va boyitishdir. O‘zini takomillashtirish zarurati sifatida kognitiv qobiliyati o‘qituvchilik faoliyatini asosi hisoblanadi. O‘qituvchi o‘ziga, ichki dunyosiga murojaat qilishi, o‘z harakatlarining sabablarini tushunishi lozim. O‘qituvchi uchun o‘zini o‘zi bilish va o‘zini pedagogik faoliyat sub'ekti sifatida, agar u mavzuda shakllangan refleksiv ko‘nikmalarga ega bo‘lsagina, jarayoni to‘g‘ri tahlil qila oladi. Zamonaviy pedagogika va psixologiya fanida ichki aqliy harakatlar va holatlar sub'ekti tomonidan o‘zini o‘zi bilish jarayoni sifatida refleksivmuammosi dolzarb masalalardan biri bo‘lganligi sababli chuqur tushunish va rivojlanishni talab qiladi. Ko‘pgina tadqiqotlarda refleksiya zarurligini isbotladi, zamonaviy tadqiqotlar uning ichki tabiat, tuzilishi, rivojlanish imkoniyatlarini tushunishga bag‘ishlangan bo‘lib, xususiyatlarini o‘rganish turli darajalarda (nazariy, uslubiy, amaliy) olib borish, shu bilan birga uning turli toifadagi mutaxassislarida namoyon bo‘lishining o‘ziga xos xususiyatlari aniqlanadi. Kasbiy faoliyatning turli sohalarida refleksiya mutaxassis sifatida hal qiluvchi ahamiyatga ega. O‘qituvchi o‘z faoliyati davomida talabalar, ota-onalar, hamkasblari bilan doimiy uzviylik asosida munosabatda bo‘ladi, shuning uchun uning refleksiv ko‘nikmalarini shakllantirish talabalar, ota-onalar xatti-harakatlarini, ularning shaxslararo o‘zaro munosabatlarini tahlil qilishi, ziddiyatli aloqalarni tuzatishga va boshqalarga ta’sir qiladi. (N.G. Alekseyev, A.B. Karpov, V.N. Myasishchev, V.V. Ponomareva, S.L. Rubinshteyn, G.P. Shchedrovitskiy, B.D. Elkonin). O‘qituvchining refleksiv qobiliyatga ega bo‘lishi, bir tomondan, unga amalga oshirilayotgan faoliyatdan xabardor bo‘lishga imkon beradi, boshqa tomondan, ushbu faoliyatni tartibga solish vositalaridan (muvaffaqiyatli natijaga olib keladigan harakatlar va jarayonlar tizimi) mohirona foydalanishga imkon beradi. Bunday ikki tomonlama refleksiv jarayoni zamonaviy o‘qituvchi uchun pedagogik faoliyatning haqiqiy sub'ekti sifatida harakat qilish uchun zarurdir. Refleksiya -bu nafaqat o‘zingizga va harakatlaringizga alohida baho berish, balki boshqa odamlar sizni qanday qabul qilishini tushunish qobiliyatidir. Pedagogik faoliyatning bir turi sifatida refleksiv tahlil o‘zini ham, u tomonidan tashkil etilgan pedagogik jarayonni ham ongli ravishda takomillashtirishga imkon beradi. Refleksiya bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy faoliyatida muhim sifati, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining, 08.10.2019 yildagi PF-5847-sonli, “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” farmoni, zamonaviy bilim va yuksak ma’naviy-axloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan yuqori malakali kadrlar tayyorlash jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish, oliy ta’limni modernizatsiya qilish, ilg‘or ta’lim texnologiyalariga asoslangan holda ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish maqsadida ta’limini modernizatsiya qilish kontseptsiyasiga va «ta’lim» ustuvor milliy loyihasiga muvofiq, o‘qituvchilarni kasbiy tayyorlashga alohida talablar qo‘yadi. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi, 23.09.2020 yildagi O‘RQ-637- sonli qonuniga, O‘zbekistonda ta’limni rivojlantirishning, ta’lim tizimi, turlari va shakllari dasturiga muvofiq, zamonaviy ta’limning maqsadi o‘z taqdirini o‘zi belgilash, o‘z-o‘zini tarbiyalash, o‘z-o‘zini rivojlantirish qobiliyatiga ega bo‘lgan shaxsni rivojlantirishdir. Ta’lim mazmuni o‘zini takomillashtirish, shaxsning o‘zini o‘zi anglashi, o‘zini o‘zi anglash uchun sharoit yaratishga qaratilgan, sub'ekti sifatidagi o‘quv jarayoni. Ushbu maqsadli o‘rnatish bilan bog‘liq holda, o‘qituvchi ikki tomonlama vazifaga duch keladi: bir tomondan, o‘zini takomillashtirish sifatiga ega bo‘lish, boshqa tomondan, talabalarda o‘z-o‘zini rivojlantirishga bo‘lgan ehtiyojni shakllantirish uchun pedagogik shart-sharoitlarni yaratishdir. “Refleksiya” tushunchasining nazariy rivojlanishi falsafiy, pedagogik va psixologik adabiyotlarda keltirilgan holatini ko‘rib chiqamiz. Falsafiy nuqtai nazardan ko‘rib chiqilganda, refleksiya aqliy mulohaza vazifasini bajaradi va psixologik faoliyatini kuzatish jarayoni kamayadi. G. Leybnits refleksiya bilimni yuqori manbai deb ataydi. Bilim bu mavhumlik va umumlashtirish natijasidir. “Menimcha, - deb yozgan u, — his-tuyg‘ular bizni aqlning yordamisiz hissiy narsalarning mavjudligiga ishontira olmaydi. Shuning uchun men borliq g‘oyasi refleksiyadan kelib chiqadi deb o‘ylayman” deydi o‘z asarlarida. Refleksiv fikrlash asoslari, yaratuvchi tushuncha va tasvirlar sifatida I. Kant qo‘ygan va uning nuqtai nazariga ko‘ra, modellashtirish boshlang‘ich material mavjud bo‘lganda sodir bo‘ladi. Uning asarlarida refleksiya epistemologik shaklga ega bo‘lib, bilish shakli sifatida qaraldi. “Sof aqlni tanqid qilish”da ong refleksiv manbai sifatida qaraladi: “barcha hukmlar va hatto taqqoslashlar, - deb yozgan I. Kant, - refleksiya--ni talab qiladi, ya’ni ushbu tushunchalarga tegishli bo‘lgan bilish qobiliyatini farqlash”ga yo‘naltiradi. Olimlar fikriga ko‘ra, refleksiya insonda u faol, qat’iyatli, sinchkovlik bilan ko‘rib chiqilgan e'tiqodga yoki ular asos bo‘lgan asoslarni hisobga olgan holda bilim yig‘indisiga ega va o‘z xulosalarini ishlab chiqa oladilar. Ilmiy tadqiqotlarda “refleksiya” atamasini talqin qilishda noaniqlikni keltirib chiqaradi, uning ta’sir mexanizmining universalligi bilan izohlanadi, bu teskari aloqa printsipiga asoslanadi Ushbu tamoyil shaxsning o‘zini o‘zi boshqarishning turli darajalarida namoyon bo‘ladi: neyrofizyologikdan shaxsiygacha, bu erda u tartibga soluvchi va konstruktiv funktsiyalarni bajaradigan va insonning ma’naviy dunyosining yaxlitligi va rivojlanishini ta’minlaydigan o‘z-o‘zini anglashning refleksiv jarayonlari bilan ifodalanadi. Zamonaviy falsafiy, pedagogik va psixologik adabiyotlarda biz refleksiyaning turli xil shakllari, turlari, jihatlari haqida gapiramiz. Biz pedagogik sohadagi refleksiv ko‘nikmalarni ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, o‘qituvchida sodir bo‘ladigan refleksiv jarayonlar “qo‘zg‘atadi”, uning asosini fikrlash, aloqa va shaxsning o‘zini anglash holatlaridir. Refleksiv yondashuv, ayniqsa, nazariy asoslar hali etarlicha ishlab chiqilmagan yoki mavjud tushunchalar juda ziddiyatli bo‘lgan kasblar uchun dolzarbdir. Texnologiya, bunday sohalarda bilimlardan to‘g‘ridan-to‘g‘ri foydalanish, ularning noaniqligi va nomuvofiqligi, shuningdek, professional vaziyatlarning oldindan aytib bo‘lmaydigan, noaniq tabiati tufayli samarasizdir. Bunday vaziyatda amaliyotchi mutaxassis nafaqat muammoni hal qilish vositalarini izlashi, balki echimga ma’lum bir yondashuvni tanlashi yoki o‘z tajribasiga tayanib, o‘ziga xosligini yaratishi kerak. Ko‘p jihatdan, bu muammolar, bizning fikrimizcha, inson faoliyati yani u tanlagan kasblari uchun xosdir, ularning o‘ziga xos xususiyati faoliyatni har qanday texnologik tartibga solishni qiyinlashtiradigan boy psixologik fondir. Refleksiya mutaxassisning amaliy tajribasini, mavjud nazariy bilimlarini va tadqiqot yondashuvini birlashtirish qobiliyati sifatida noaniq amaliy muammolarni maqbul echimini topish uchun mutaxassisning yuqori ijodiy intellektining namoyon bo‘lish ko‘rsatkichiga aylanadi. Ongning refleksiv xususiyatlari ko‘plab kasblarning psixogrammasining zarur tarkibiy qismidir, ayniqsa shaxslararo munosabatlar va birgalikdagi faoliyat sohasiga tegishlidir. Refleksiyaning rivojlanish darajasi yuqori mahorat va professionallik sub'ektiga erishishning hal qiluvchi omiliga aylanadi. Bu o‘qituvchining kasbiy faoliyatdai to‘liq qo‘llaniladi. O‘qituvchi o‘z bilimlari, amaliy tajriba va differensial ta'lim yondashuvlarini qo'llash usullarini targ‘ib qiloshi, ishdagi hamkasblarining tajribasini o‘zlashtirish orqali haqiqiy professionalga aylanadi. Faqatgina kutilmagan, g‘alati, hayratlanarli voqealarga javoban o‘zining professional dunyosini doimiy ravishda qayta qurishga qodir bo‘lgan tadqiqotchi bo‘lib, o‘qituvchi professional mahoratga ega bo‘ladi. Integratsiya qilish qobiliyati, ongning refleksiv xususiyatlariga asoslangan haqiqiy amaliy faoliyatga tadqiqot yondashuvini qo‘llash o‘qituvchining kasbiy mahoratini aniqlashda mezon sifatida qaralishi mumkin. O‘qituvchi faoliyatida refleksivning ahamiyati haqiqatan ham juda katta va xilmaxildir. L.N. Kulikovaning so‘zlariga ko‘ra, refleksiv jarayonlar “o‘qituvchining kasbiy faoliyatiga tom ma’noda kirib boradi”, ular talabalar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zaro ta’sir qilish sharoitida, ularning o‘quv faoliyatini loyihalash va qurish jarayonida, o‘z faoliyatini introspektsiya va o‘zini o‘zi baholash bosqichida, o‘zini ushbu faoliyatni amalga oshiruvchi sub'ekt sifatida namoyon qiladi. O‘qituvchining o‘z faoliyatiga refleksiv munosabati zarurati ko‘plab omillarda aks ettirishning ko‘p funktsionalligi bilan belgilanadi. Refleksiya o‘qituvchining o‘zaro o‘quv jarayoniga ta’sirini tashkil etishning asosiy psixologik mexanizmi bo‘lib xizmat qiladi, uni o‘qituvchining talabalar faoliyatini refleksiv boshqarish jarayoni deb ta’riflash mumkin. Bunday refleksiv boshqaruv muayyan sharoitlarda amalga oshirilishi mumkin: agar bir tomondan o‘qituvchi talabaning ichki dunyosini tasvirlay olishi, uning umidlari, ehtiyojlari, qiziqishlarini tushunsa, tashvishlari, muammolari, quvonchlari va muvaffaqiyatlarini baham ko‘rsa va boshqa tomondan, u talaba faoliyatini shu nuqtai nazardan tartibga solishga harakat qilsa talabaning o‘zi, uning rivojlanish nuqtai nazaridan, boshqa odamlar bilan faol o‘zaro ta’sir o‘tkazishi va o‘zini o‘zi boshqarishning shaxsiy mexanizmlarini rivojlantirish jarayonidir. Bizning fikrimizcha, refleksiya o‘qituvchining shaxsiyatining muhim kasbiy ahamiyatli sifatida qaralishi mumkin, bu empatiya va dinamizm bilan bir qatorda uning kasbiy tayyorgarligi darajasini belgilaydi. Bu mutaxassisning o‘z faoliyatining xilma-xil jihatlariga nisbatan amalga oshirilayotgan harakatlarining mumkin bo‘lgan va real natijalarini bashorat qilish, ongida yo‘qotish va etarli darajada baholash qobiliyati sifatida ishlaydi. Pedagogik vaziyat o‘qituvchidan etarli darajada javobgarlikni talab qiladi. Shuning uchun o‘qituvchi pedagogik (ijtimoiy) vaziyatni tahlil qilishi va natijalarni batafsil tahlil qila olishi lozim. Refleksiya o‘qituvchining ijtimoiy idrok etish qobiliyatining tarkibiy qismi sifatida qabul qilishi mumkin, bu o‘qituvchining o‘z talabalarini etarli darajada idrok etish jarayonini ta’minlaydi va ular orqali o‘zini kommunikativ san'atning ajralmas qismi, o‘qituvchining kommunikativ mahorati sifatida aks ettiradi. Ta’kidlash mumkinki, refleksiya -bu fikrlashning o‘ziga, o‘z jarayonlariga va o‘z mahsulotlariga yo‘naltirilganligi, bu “fikrlashda fikrlash”, o‘z bilimlarini o‘zlashtirish “qobiliyatidir”, - deydi S. L. Rubinshteyn. Refleksiya -bu insonning umumiy qobiliyati, haqiqiy insoniy hayot tarzining o‘ziga xos va asosiy mexanizmi, o‘z-o‘zini tadqiq qilish, o‘z-o‘zini loyihalash, o‘zini qurish faoliyati. Psixologiyada ham ushbu kontseptsiyaning aniq talqini yo‘q. Refleksiya psixologiyasi bo‘yicha tadqiqotlarni tahlil qilish bugungi kunda uni tushunishda bir nechta muhim jihatlarni ajratib ko‘rsatish imkonini beradi. Kontseptsiyaning nazariy rivojlanishi B.G. Ananyev, P.P. Blonskiy, L.S. Vygotskiy, S.L. Rubinshteynning asarlarida, ular inson psixikasini tashkil etish va rivojlantirish uchun asoslardan biri sifatida asosiy ahamiyatga ega bo‘lgan refleksiyani aniqladilar, birinchi navbatda uning yuqori shakli o‘z-o‘zini anglashdir deb hisoblaydilar. Psixologiyada refleksiyani o‘rganish uchun nazariy shartlari S.L. Rubinshteyn tomonidan o‘tgan asrning 30-40-yillarida qo‘yilgan. Inson mavjudligining ikkita asosiy usulini va shunga mos ravishda uning hayotga bo‘lgan ikki munosabatini tavsiflab, u mavjudlikning birinchi usulida inson butun hayoti davomida, uning har qanday munosabati individual hodisalarga nisbatan munosabatlari qaratilgan, ammo hayotga emas. Umuman hayotga bunday munosabatning yo‘qligi, inson hayotidan o‘chmaganligi, uning ustida mulohaza yuritish uchun uning tashqarisida aqliy pozitsiyani egallay olmasligi bilan bog‘liq. Bu erda tashqi refleksiya ko‘nikmalari ongning muhim shakllari orqali “men” ga singib ketadi. Ikkinchisi, mavjudlik usuli aks ettirishning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. U hayotning ushbu uzluksiz jarayonini to‘xtatib qo‘yadi, to‘xtatadi va odamni aqliy ravishda uning chegaralaridan tashqariga olib chiqadi, go‘yo odam undan tashqarida o‘z holatini egallaydi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalar uziladi va yangi refleksiya asosda tiklanadi. Bu erda refleksiv “o‘z ongini anglash” dir. Shunday qilib, S.L. Rubinshteyn uchun refleksiya va uning imkoniyati inson ongining ma’lum bir rivojlanish darajasiga bog‘liq. S. L. Rubinshteynning so‘zlariga ko‘ra, aks ettirishning eng muhim vazifasi “sub'ektning amalga oshirilayotgan faoliyatga ongli munosabatini” ta’minlash funktsiyasidir. Refleksiyaning rivojlanish darajasi sub'ektning professionallikka erishishining hal qiluvchi, muhim omiliga aylanadi. Refleksiya kontseptual bilim va mutaxassisning shaxsiy tajribasi o‘rtasidagi eng muhim, hal qiluvchi bo‘g‘inga aylanadi. Refleksiyani o‘rganmasdan, kontseptual g‘oyalar shakllanadigan professional bilimlar, go‘yo ongda yetarlicha shakillanmaydi va bu harakatga bevosita rahbarlik qilishiga imkon bermaydi. Pedagogik faoliyatda refleksiya - bu har qanday kasbiy muammoni, kasbiy qiyinchilikni yoki muvaffaqiyatni aqliy - dastlabki yoki retrospektiv tahlil qilish jarayoni, natijada muammo yoki qiyinchilikning mohiyatini anglash, ularni hal qilishning yangi istiqbollari tug‘iladi. O‘qituvchi har kimning vaziyatdagi holatini aniqlash, aniqlash va baholash uchun aqliy harakatni amalga oshiradi va muhimi, o‘zining aqliy faoliyati asoslarini qanday ta’kidlashni biladi. ADABIYOTLAR RO‘YXATI | СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ | REFERENCES 1. Norboevna, R. N. (2021, April). IMPROVING THE MEMBERSHIP SYSTEM IN ECOLOGICAL EDUCATION OF PRESCHOOL CHILDREN. In Archive of Conferences (Vol. 20, No. 1, pp. 97-98). 2. Ravshanova, N. N. (2020). THE PRINCIPLE OF CONTINUITY IN ENVIRONMENTAL EDUCATION OF PRESCHOOL CHILDREN. Scientific Bulletin of Namangan State University, 2(6), 369-374. 3. Nigmatov, A. N., & Ravshanova, N. N. (2020). Scientific Preschool Environmental Education and Training Research Methodology. The American Journal of Social Science and Education Innovations, 2(08), 23-31. 4. Ravshanova, N. N. (2023). Designing Modern Models of Biological Education Theories and Content in Educators. Telematique, 22(01), 3034-3040. 5. Norboevna, R. N., Avezberdiyeva, N., Ne'matullayeva, O., Abdullayeva, N., & Abduraxmonova, S. (2023). MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI EKOLOGIK BILIMLARNI O ‘ZLASHTIRISHDA FANLAR UZVIYLIGI. International Multidisciplinary Journal for Research & Development, 10(12). 6. Ravshanova, N. N., & Norqulova, L. S. Q. (2023). MАKTАBGАCHА YOSHDАGI BOLАLАRNI EKOLOGIK TАRBIYALАSHDА IJTIMOIY ZАRURIYAT SIFАTIDА. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 3(11), 685- 692. 7. Norboyevna, R. N., & Shukurullaev, A. O. (2024). MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTIDA EKOLOGIK TEATRNI TASHKIL ETISH ORQALI EKOLOGIK KONSEPTUAL ASOSLARINI SHAKLLANTIRISH. Inter education & global study, (7), 158-164. 8. Norboyevna R.N., Shukurullaev A.O. Maktabgacha ta’lim tashkilotida ekologik teatrni tashkil etish orqali ekologik konseptual asoslarini shakllantirish. // Inter education & global study. 2024. №7. B.122–128. 9. Artikbayeva, A. A. (2023). Development of Professional Competencies of Students Based on Social Cooperation. Web of Synergy: International Interdisciplinary Research Journal, 3(2), 354-356. 10. Artikbayeva, A. (2023). Ijtimoiy hamkorlik asosida bo ‘lajak tarbiyachilarning kasbiy kompentensiyalarini rivojlantirish. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali, 1(2-3). 11. Artikbayeva, A. A. (2023). BO’LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY KOMPENTENSIYALARNI RIVOJLANTIRISHDA IJTIMOIY HAMKORLIKNING AHAMIYATI. Лучшие интеллектуальные исследования, 10(1), 186-190. 12. Imamova, N. (2022). PEDAGOGLARNI TAYYОRLASHDA MUSTAQIL FAOLIYATNING AXAMIYATI VA IJODKORLIKNI RIVOJLANTIRISH. Science and innovation, 1(B7), 676-679. 13. Халилова, Д. Ф. (2023). Эффективность совершенствования технологий развития социальной компетентности будущих воспитателей. Лучшие интеллектуальные исследования, 4(2), 3-4. 14. Abzalxanovna, S. M. (2024). BO ‘LAJAK TARBIYACHILARNI KASBIY METODIK KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 44(10), 37-40. 15. Abzalkhanovna, S. M. (2024). METHODOLOGY OF FORMING THE COMPETENCE OF FUTURE TEACHERS. Web of Discoveries: Journal of Analysis and Inventions, 2(4), 139-141.
ResearcherUz