ResearcherUz LogoResearcherUz

AXLOQIY DUNYOQARASH PEDAGOGIK KATEGORIYA SIFATIDA: MOHIYATI, TUZILMASI VA TARKIBIY KOMPONENTLARI.

Annotatsiya

maqolada “axloqiy dunyoqarash” tushunchasi pedagogik kategoriya sifatida nazariy tahlil qilingan. Muallif mazkur tushunchani unga yaqin boʻlgan “axloq”, “axloqiy ong”, “axloqiy tarbiyalanganlik” va “dunyoqarash” kategoriyalaridan farqlab, uning oʻziga xos mazmuniy chegaralarini aniqlaydi. Milliy anʼanada axloqiy sohaning yaxlitligi haqidagi gʻoya jahon pedagogikasidagi uch komponentli modellardan ancha oldin ilgari surilgani asoslangan. Tahlil natijasida axloqiy dunyoqarashning kognitiv, emotsional-qadriyatli va xulqiy-faoliyatli komponentlardan iborat uch qismli tuzilmasi asoslangan hamda har bir komponent uchun mezon va koʻrsatkichlar tizimi ishlab chiqilgan. Shuningdek, axloqiy dunyoqarashning yoʻnaltiruvchi, baholovchi, tartibga soluvchi va prognostik funksiyalari hamda shakllanganlikning uch darajasi tavsiflangan. Ish natijalari umumiy oʻrta taʼlim tizimida axloqiy tarbiya samaradorligini diagnostika qilish apparatini ishlab chiqishga xizmat qiladi.


в статье проведён теоретический анализ понятия «нравственное мировоззрение» как педагогической категории. Автор разграничивает данное понятие со смежными категориями «нравственность», «нравственное сознание», «нравственная воспитанность» и «мировоззрение», определяя его содержательные границы. Обосновано, что идея целостности нравственной сферы была выдвинута в национальной традиции значительно раньше трёхкомпонентных моделей мировой педагогики. На основе анализа обоснована трёхкомпонентная структура нравственного мировоззрения, включающая когнитивный, эмоционально- ценностный и поведенческо-деятельностный компоненты, и разработана система критериев и показателей для каждого компонента. Охарактеризованы ориентирующая, оценочная, регулятивная и прогностическая функции нравственного мировоззрения, а также три уровня его сформированности. Результаты работы служат разработке диагностического аппарата оценки эффективности нравственного воспитания в системе общего среднего образования.

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar