BO‘LAJAK TEXNOLOGIK TA’LIM O‘QITUVCHILARINING KASBIY TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISHDA INTEGRATIV TA’LIM TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH.

TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH.

Kenjayeva Ro‘za Hajiboy qizi, Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti mustaqil tadqiqotchisi.

Annotatsiya

KIRISH

zamonaviy ta’limda ishlab chiqarish va texnologiyalarning raqamlashtirilishi bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilaridan fanlararo bilimlarni kompleks qo‘llashni talab etmoqda.

MAQSAD

bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishda integrativ ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik imkoniyatlarini asoslash va amaliy qo‘llash mexanizmini ishlab chiqish.

MATERIALLAR VA METODLAR

tadqiqotda mahalliy (N.A. Muslimov, U.Sh. Begimqulov va b.) hamda xorijiy (R.W. Bybee, T.R. Kelley va b.) olimlarning STEM/STEAM hamda kasbiy kompetentlik yondashuvlariga oid qarashlari tahlil qilinib, nazariy tahlil, qiyosiy taqqoslash va pedagogik modellashtirish metodlaridan foydalanildi.

MUHOKAMA VA NATIJALAR

muammoli, loyiha asosidagi, raqamli hamda hamkorlikdagi integrativ ta’lim texnologiyalarining kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirishdagi o‘rni umumlashtirildi hamda 7 bosqichli ("kasbiy muammoni aniqlash → zarur bilimlarni belgilash → fanlararo integratsiya → amaliy loyihalash → raqamli/amaliy modellashtirish → sinov va takomillashtirish → refleksiya") bosqichma-bosqich amaliy mexanizm taklif etildi.

XULOSA

integrativ ta’lim texnologiyalarini tizimli qo‘llash bo‘lajak o‘qituvchilarning bilimlarni alohida o‘zlashtirishdan ularni murakkab kasbiy vazifalarda kompleks va ijodiy qo‘llash darajasiga o‘tishini ta’minlaydi.

Kalit so‘zlar: texnologik ta’lim, kasbiy tayyorgarlik, integrativ ta’lim, fanlararo integratsiya, kasbiy kompetensiya, loyiha texnologiyasi, muammoli ta’lim, raqamli modellashtirish.

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕГРАТИВНЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В

СОВЕРШЕНСТВОВАНИИ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ

УЧИТЕЛЕЙ ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБРАЗОВАНИЯ.

Кенджева Рузе Хаджибой кызы, независимый исследователь Национального педагогического университета Узбекистана имени Низами.

Аннотация

ВВЕДЕНИЕ

цифровизация производства и развитие технологий в современном обществе требуют от будущих учителей технологического образования комплексного применения междисциплинарных знаний.

ЦЕЛЬ

обоснование педагогического потенциала использования интегративных образовательных технологий и разработка механизма их применения в процессе профессиональной подготовки будущих учителей технологического образования.

МАТЕРИАЛЫ И МЕТОДЫ

методологическую основу исследования составили труды отечественных (Н.А. Муслимов, У.Ш. Бегимкулов и др.) и зарубежных (R.W. Bybee, T.R. Kelley и др.) ученых в области STEM/STEAM-подходов и профессиональной компетентности, а также методы системного анализа, сравнительного сопоставления и педагогического моделирования.

ОБСУЖДЕНИЕ И РЕЗУЛЬТАТЫ

раскрыта роль проблемных, проектных, цифровых и командных интегративных технологий, а также предложен 7-этапный механизм их реализации ("определение проблемы → отбор знаний → интеграция → проектирование → моделирование → апробация → рефлексия").

ЗАКЛЮЧЕНИЕ

систематическое применение интегративных образовательных технологий обеспечивает переход будущих педагогов от изолированного усвоения знаний к их комплексному и творческому применению в реальной профессиональной деятельности.

Ключевые слова: технологическое образование, профессиональная подготовка, интегративное обучение, междисциплинарная интеграция, профессиональная компетентность, проектная технология, проблемное обучение, цифровое моделирование.

USE OF INTEGRATIVE EDUCATIONAL TECHNOLOGIES IN IMPROVING THE

PROFESSIONAL TRAINING OF FUTURE TECHNOLOGICAL EDUCATION

TEACHERS.

Kenjayeva Ro'za Hajiboy qizi, independent researcher at the National Pedagogical University of Uzbekistan named after Nizami.

Annotation

INTRODUCTION

the digitalization of production and technological advancements in modern society necessitate the complex application of interdisciplinary knowledge by preservice technology teachers.

AIM

to substantiate the pedagogical potential of integrative educational technologies and develop a step-by-step implementation mechanism for enhancing the professional training of prospective technology teachers.

MATERIALS AND METHODS

the research relied on a synthesis of Uzbek (N.A. Muslimov, U.Sh. Begimkulov, etc.) and foreign (R.W. Bybee, T.R. Kelley, etc.) frameworks concerning STEM/STEAM approaches and professional competence, employing theoretical analysis, comparative mapping, and pedagogical modeling.

DISCUSSION AND RESULTS

the role of problem-based, project-based, digital, and collaborative integrative technologies in competency development was structured, and a 7-step operational framework ("identifying professional problem → determining required knowledge → interdisciplinary integration → practical design → digital/physical modeling → testing and refinement → reflection") was proposed.

CONCLUSION

the systematic deployment of integrative educational technologies enables pre-service teachers to transition from fragmented knowledge acquisition to the functional and creative resolution of complex professional tasks.

Keywords: technology education, professional preparation, integrative learning, interdisciplinary integration, professional competence, project-based learning, problembased learning, digital modeling.

Zamonaviy jamiyatda texnika va texnologiyalarning jadal rivojlanishi, ishlab chiqarish jarayonlarining raqamlashtirilishi hamda yangi kasblarning shakllanishi pedagog kadrlar tayyorgarligiga qo‘yiladigan talablarni tubdan o‘zgartirmoqda. Ayniqsa, texnologik ta’lim yo‘nalishida tahsil olayotgan bo‘lajak o‘qituvchilardan nafaqat texnologik bilim va amaliy ko‘nikmalarga, balki muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, fanlararo bilimlardan foydalanish, zamonaviy raqamli vositalarni qo‘llash, ijodiy va konstruktiv qarorlar qabul qilish kompetensiyalariga ega bo‘lish talab etilmoqda.

Bugungi texnologik ta’lim o‘qituvchisi mehnat ta’limi yoki texnologik operatsiyalarni o‘rgatuvchi mutaxassis sifatida emas, balki o‘quvchilarning texnik, ijodiy, muhandislik va amaliy faoliyatini tashkil etuvchi pedagog sifatida namoyon bo‘ladi. Shu sababli uning kasbiy tayyorgarligi mazmuni turli fanlar o‘rtasidagi uzviy aloqadorlikni ta’minlashga yo‘naltirilishi lozim.

Kasbiy ta’limning nazariya va amaliyot birligi asosida tashkil etilishi bo‘lajak mutaxassisning kasbiy kompetensiyasini rivojlantirishning muhim sharti hisoblanadi. N.A. Muslimov tomonidan bo‘lajak mutaxassislarning kasbiy tayyorgarligi masalalarini tadqiq etishda nazariy bilimlarni amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirishga alohida e’tibor qaratilgan

Texnologik ta’limda mazkur yondashuv yanada muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki mahsulot yaratish, konstruksiya ishlab chiqish, texnologik jarayonni rejalashtirish yoki muayyan muammoni hal etish jarayonida matematika, fizika, chizmachilik, informatika, dizayn va texnologiyaga oid bilimlardan bir vaqtning o‘zida foydalanish zarur bo‘ladi. Shu nuqtayi nazardan, integrativ ta’lim texnologiyalari bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishning samarali vositalaridan biri sifatida qaralishi mumkin. Integrativ ta’lim talabaning turli fanlardan olgan bilimlarini alohida-alohida eslab qolishiga emas, balki ularni yagona amaliy yoki kasbiy vazifani bajarish jarayonida o‘zaro bog‘lashiga imkon beradi. Bu esa kasbiy faoliyat uchun zarur bo‘lgan tizimli fikrlash, muammoni kompleks hal qilish, mustaqil qaror qabul qilish va ijodiy yondashuvni rivojlantiradi.

Mavzuga oid adabiyotlar sharhi Bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy tayyorgarligi, kompetentligini rivojlantirish va zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanish masalalari O‘zbekiston pedagogika fanida keng tadqiq etilgan. N.A. Muslimovning ilmiy tadqiqotlarida bo‘lajak mutaxassislarni kasbiy faoliyatga tayyorlash, kasbiy kompetentlikni shakllantirish va ta’lim jarayonida nazariya bilan amaliyotning uzviyligini ta’minlash masalalari yoritilgan

Ushbu yondashuv texnologik ta’lim uchun ham muhim bo‘lib, talabaning egallagan bilimlarini real kasbiy vaziyatlarda qo‘llay olishi uning tayyorgarligining muhim ko‘rsatkichi hisoblanadi. N.A. Muslimov va M.H. Usmonboyevalarning tadqiqotlarida pedagogik kompetentlik va kreativlik masalalari tahlil qilinib, zamonaviy pedagogning kasbiy faoliyatida ijodiy fikrlash, mustaqil qaror qabul qilish va muammoli vaziyatlarni hal qilish qobiliyatlarining ahamiyati asoslangan [2].

O.A. Qo‘ysinov tomonidan bo‘lajak mehnat ta’limi o‘qituvchilarini tayyorlash masalalarida mustaqil ta’lim va kasbiy-amaliy faoliyatning ahamiyati tadqiq etilgan [3]. Mazkur yondashuv integrativ ta’lim uchun ham muhimdir, chunki fanlararo bilimlarni birlashtirish talabaning mustaqil izlanishi, ma’lumotlarni tanlashi va ulardan maqsadli foydalanishini talab qiladi. O‘.Q. Tolipov va M.H. Usmonboyevalarning pedagogik texnologiyalarga oid ishlarida ta’lim jarayonini oldindan loyihalash, ta’lim oluvchining faol ishtirokini ta’minlash va kutilayotgan natijaga yo‘naltirilgan pedagogik jarayonni tashkil etish masalalari yoritilgan [4].

U.Sh. Begimqulov pedagogik ta’lim jarayonlarini axborotlashtirishning nazariy va amaliy asoslarini tadqiq etib, zamonaviy pedagog tayyorgarligida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish zarurligini asoslagan [5]. Ushbu qarash texnologik ta’limda raqamli modellashtirish, grafik dasturlar va elektron ta’lim vositalaridan foydalanish bilan bevosita bog‘liq.

Xorijiy tadqiqotlarda ham fanlararo integratsiya va loyiha asosida ta’limga alohida e’tibor qaratilgan. R.W. Bybee STEM ta’limida fan, texnologiya, muhandislik va matematika bilimlarining real muammolarni hal qilish jarayonida integratsiyalashuvini muhim omil sifatida ko‘rsatadi [6].

T.R. Kelley va J.G. Knowles integrativ STEM ta’limining konseptual asoslarini ishlab chiqib, turli fanlarga oid bilimlarning real kontekstga asoslangan vazifalar orqali birlashtirilishi o‘quvchilarning amaliy va muhandislik faoliyatini rivojlantirishini ta’kidlaydilar [7]. E. Perignat va J. Katz-Buonincontro STEAM ta’limiga oid tadqiqotlarida fan, texnologiya, muhandislik, san’at va matematikaning integratsiyasi ijodkorlik va muammoni hal qilish qobiliyatlarini rivojlantirish imkoniyatlarini ko‘rsatadilar [8]. S. Bell loyiha asosida ta’limni talabaning mustaqil izlanishi, hamkorlik qilishi va amaliy mahsulot yaratishi bilan bog‘laydi [9]. Adabiyotlar tahlili shuni ko‘rsatadiki, kasbiy kompetentlik, mustaqil ta’lim, loyiha faoliyati, raqamli texnologiyalar va fanlararo integratsiyaning pedagogik imkoniyatlari alohida yo‘nalishlarda yetarlicha o‘rganilgan. Biroq bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligida mazkur imkoniyatlarni yagona integrativ pedagogik mexanizm sifatida birlashtirish masalasi yanada chuqurroq metodik yondashuvni talab qiladi.

Mazkur maqolada aynan shu masalaga e’tibor qaratilib, integrativ ta’lim texnologiyalarining kasbiy tayyorgarlik bilan bog‘lanish mexanizmi taklif etiladi.

Tadqiqotda nazariy tahlil, qiyosiy taqqoslash, tizimlashtirish, umumlashtirish va pedagogik modellashtirish metodlaridan foydalanildi. Nazariy tahlil yordamida mahalliy va xorijiy olimlarning integrativ ta’lim, kasbiy tayyorgarlik, pedagogik kompetentlik, loyiha asosida ta’lim va STEM/STEAM yondashuvlariga oid ilmiy qarashlari o‘rganildi. Qiyosiy taqqoslash metodi an’anaviy va integrativ tashkil etilgan ta’lim faoliyatining o‘ziga xos jihatlarini aniqlashga xizmat qildi. Tizimlashtirish orqali texnologik ta’limda qo‘llanishi mumkin bo‘lgan integrativ ta’lim texnologiyalari va ularning kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi imkoniyatlari guruhlandi. Pedagogik modellashtirish asosida integrativ ta’lim texnologiyalarini kasbiy tayyorgarlik jarayoniga tatbiq etishning bosqichma-bosqich modeli ishlab chiqildi. Tadqiqot metodologiyasining asosini fanlararo integratsiya, kompetensiyaviy yondashuv, faoliyatga yo‘naltirilgan ta’lim va amaliy-kasbiy yondashuv tashkil etdi.

Tahlil va natijalar Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishda integrativ ta’lim texnologiyalaridan foydalanish, avvalo, texnologik ta’limning o‘ziga xos mazmunidan kelib chiqadi. Texnologik faoliyat o‘z tabiatiga ko‘ra ko‘p komponentli jarayon hisoblanadi. Biror mahsulotni yaratish uchun uning konstruksiyasini ishlab chiqish, material xususiyatlarini hisobga olish, o‘lchamlarni aniqlash, texnologik jarayonni rejalashtirish, tashqi ko‘rinishini loyihalash va natijani baholash talab etiladi. Demak, bitta amaliy vazifaning o‘zida bir nechta fanlarga oid bilimlar ishtirok etadi.

Masalan, talaba maktab o‘quvchilari uchun funksional va ekologik xavfsiz o‘quv qurolini ishlab chiqishi kerak bo‘lsa, u:

matematika bilimlaridan o‘lcham va nisbatlarni aniqlashda;

fizikadan material va mexanik xususiyatlarni baholashda;

informatika bilimlaridan raqamli model yaratishda;

chizmachilikdan grafik tasvirni ishlab chiqishda;

texnologiyadan material va ishlov berish usullarini tanlashda;

dizayn elementlaridan mahsulotning estetik jihatlarini belgilashda foydalanadi.

Bu jarayonda fanlar bir-biridan ajralgan holda emas, balki yagona amaliy natijaga yo‘naltirilgan holda qo‘llanadi.

1.1-jadval

Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligida integrativ ta’lim

texnologiyalarining imkoniyatlari. Integrativ texnologiya Asosiy faoliyat Shakllantiriladigan kasbiy

sifat Muammoli-integrativ ta’lim Kasbiy muammoni turli

fanlar asosida tahlil qilish Tizimli va analitik fikrlash Loyiha texnologiyasi G‘oya, loyiha va amaliy

mahsulot yaratish

Loyihalash va ijodiy

kompetentlik Raqamli-integrativ faoliyat

Raqamli modellashtirish va

texnologik yechimlarni

ishlab chiqish

Raqamli-texnologik

kompetentlik Hamkorlikdagi integrativ faoliyat

Guruhli loyiha va vazifalarni

taqsimlash

Kommunikativ va tashkiliy

kompetentlik

1-jadvaldan ko‘rinadiki, integrativ texnologiyalarning har biri bo‘lajak o‘qituvchining turli kasbiy sifatlarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ularni bir-biridan alohida emas, balki o‘zaro bog‘liq holda qo‘llash yanada yuqori pedagogik natija berishi mumkin. Hamkorlikdagi integrativ faoliyat Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchisining kasbiy faoliyati ko‘pincha jamoaviy ishlashni talab qiladi. Shu sababli integrativ loyihalarni kichik guruhlarda tashkil etish ham muhim pedagogik imkoniyat hisoblanadi. Guruhdagi talabalar loyiha doirasida tadqiqotchi, konstruktor, texnolog, dizayner, raqamli model yaratuvchi yoki taqdimotchi kabi vazifalarni bajarishi mumkin.

Bunday taqsimot orqali talaba nafaqat o‘z vazifasini bajaradi, balki umumiy natijaga boshqa ishtirokchilarning faoliyati qanday ta’sir qilishini ham anglaydi.

Bu esa kelajakdagi texnologik ta’lim o‘qituvchisida kommunikativ, tashkiliy va jamoani boshqarish kompetensiyalarini shakllantirishga xizmat qiladi.

Integrativ ta’lim texnologiyalarini qo‘llash mexanizmi Olib borilgan nazariy tahlil asosida bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligida integrativ ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning quyidagi ketma-ketligi taklif etiladi:

1-bosqich – kasbiy muammoni aniqlash.

Talabaga real kasbiy yoki texnologik vaziyatga asoslangan muammo beriladi.

2-bosqich – zarur bilimlarni aniqlash.

Talaba muammoni hal qilish uchun qaysi fanlarga oid bilimlar zarurligini belgilaydi.

3-bosqich – fanlararo integratsiya.

Tanlangan bilimlar yagona amaliy vazifani bajarishga yo‘naltiriladi.

4-bosqich – amaliy loyihalash.

Talaba g‘oya ishlab chiqadi, variantlarni taqqoslaydi va konstruktiv yechimni tanlaydi.

5-bosqich – raqamli yoki amaliy modellashtirish.

Tanlangan yechim model, chizma yoki prototip shaklida ishlab chiqiladi.

6-bosqich – sinov va takomillashtirish.

Yaratilgan yechim tekshiriladi, aniqlangan kamchiliklar tahlil qilinadi va zarur o‘zgartirishlar kiritiladi.

7-bosqich – refleksiya.

Talaba o‘z faoliyati, tanlagan yechimi va erishilgan natijani tahlil qiladi.

Mazkur mexanizmning muhim jihati shundaki, talaba turli fanlarga oid bilimlarni shunchaki bir mashg‘ulotda qo‘shmaydi. Ularni aniq kasbiy muammoni hal qilish uchun funksional ravishda birlashtiradi. Bu jihat integrativ ta’limning oddiy fanlararo bog‘lanishdan farqini belgilaydi. Integrativ ta’lim jarayonida o‘qituvchining roli ham o‘zgaradi. O‘qituvchi tayyor bilim va yechimni beruvchi emas, balki kasbiy muammoni shakllantiruvchi, talabaning izlanishini yo‘naltiruvchi, maslahat beruvchi va natijani baholovchi subyekt sifatida ishtirok etadi.

Talabaning roli esa tayyor topshiriqni bajaruvchidan mustaqil tahlil qiluvchi, loyihalovchi va qaror qabul qiluvchi subyektga o‘zgaradi.

Shu sababli integrativ ta’limning samaradorligini faqat o‘zlashtirilgan bilim hajmi bilan emas, balki talabaning ushbu bilimlarni yangi kasbiy vaziyatga ko‘chira olish qobiliyati bilan baholash lozim.

Integrativ faoliyat natijasida quyidagi kasbiy sifatlarning rivojlanishi kutiladi:

tizimli va analitik fikrlash;

muammoli vaziyatni tahlil qilish;

fanlararo bilimlardan foydalanish;

mustaqil qaror qabul qilish;

loyihalash va modellashtirish;

raqamli vositalardan foydalanish;

ijodiy yondashuv;

jamoada ishlash;

o‘z faoliyatini refleksiv baholash.

Demak, integrativ ta’lim texnologiyalarining asosiy pedagogik imkoniyati alohida bilimlarni ko‘paytirish emas, balki mavjud bilimlarni kasbiy faoliyatda birlashtirish va amaliy natijaga aylantirish imkonini berishdan iborat. Tadqiqot natijalari bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishda integrativ ta’lim texnologiyalaridan foydalanish muhim pedagogik imkoniyatlarga ega ekanligini ko‘rsatdi. Birinchidan, texnologik ta’lim mazmuni o‘z tabiatiga ko‘ra fanlararo xarakterga ega bo‘lib, unda texnologik, muhandislik, matematik, tabiiy-ilmiy, axborot va ijodiy bilimlardan kompleks foydalanish talab etiladi.

Ikkinchidan, integrativ ta’limni samarali tashkil etish uchun fanlarni mexanik tarzda birlashtirish emas, balki ularni yagona kasbiy muammoni hal qilishga yo‘naltirish zarur. Uchinchidan, muammoli ta’lim, loyiha texnologiyasi, raqamli modellashtirish va hamkorlikdagi faoliyatni o‘zaro uyg‘unlashtirish bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini kompleks rivojlantirishga xizmat qiladi. To‘rtinchidan, integrativ topshiriqlarni real kasbiy vaziyatlarga yaqinlashtirish talabalarning nazariy bilimlarni amaliy faoliyatga ko‘chirish imkoniyatlarini kengaytiradi. Beshinchidan, integrativ ta’lim jarayonida o‘qituvchining maslahatchi va tashkilotchi, talabaning esa faol, mustaqil va mas’uliyatli subyekt sifatidagi roli kuchaytirilishi lozim.

Oltinchidan, integrativ faoliyatni “kasbiy muammo – zarur bilimlarni aniqlash – fanlararo bog‘lash – loyihalash – modellashtirish – sinov – takomillashtirish – refleksiya” ketma-ketligida tashkil etish maqsadga muvofiq.

Yettinchidan, bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining tayyorgarligini baholashda faqat yakuniy mahsulotni emas, balki talabaning muammoni tahlil qilishi, turli fanlarga oid bilimlarni birlashtirishi, konstruktiv qaror qabul qilishi va o‘z faoliyatini baholay olishi ham hisobga olinishi kerak.

Shunday qilib, integrativ ta’lim texnologiyalaridan foydalanish bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarini tayyorlash jarayonini bilimlarni alohida o‘zlashtirishdan ularni kompleks kasbiy faoliyatda qo‘llash darajasiga olib chiqadi. Mazkur yondashuv bo‘lajak pedagogning kasbiy kompetentligini, ijodiy va tizimli fikrlashini hamda zamonaviy texnologik muammolarni mustaqil hal qilish qobiliyatini rivojlantirish uchun metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.

ADABIYOTLAR RO‘YXATI | СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ | REFERENCES

1. Muslimov, N.A. Kasb ta’limi pedagogikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya. 2. Muslimov, N.A., Usmonboyeva, M.H. Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari. –

Toshkent. 3. Qo‘ysinov, O.A. Bo‘lajak mehnat ta’limi o‘qituvchilarini tayyorlashda mustaqil ta’limning

pedagogik-psixologik ahamiyati // Ta’lim texnologiyalari. – Toshkent, 2007. – №1. – B.

31–32. 4. Tolipov, O‘.Q., Usmonboyeva, M.H. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. –

Toshkent: Fan, 2006. 5. Begimqulov, U.Sh. Pedagogik ta’lim jarayonlarini axborotlashtirishni tashkil etish va

boshqarish nazariyasi va amaliyoti. Pedagogika fanlari doktori dissertatsiyasi. –

Toshkent, 2007.