RAQAMLI IQTISODIYOTNING RIVOJLANISHI VA UNI O‘ZBEKISTONDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI

ТEРМИЗ ДАВЛАТ УНИВEРСИТEТИ ТАЛАБАСИ

Хабибуллаев Музириддин

"МИКРОКРЕДИТБАНК" АТБ СУРХОНДАРЁ ВИЛОЯТИ ДЕНОВ БХМ Кичик ва

корпоратив бизнесга хизмат курсатиш шубаси бош мутахассиси.

ANNOTATSIYA

Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyotning mohiyati, uning jahon miqyosida rivojlanish tendensiyalari va O‘zbekiston sharoitida tatbiq etish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Raqamli infratuzilma, elektron tijorat, fintech sektori hamda davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi bo‘yicha olib borilayotgan chora-tadbirlar tahlil qilinadi. Maqolada raqamli iqtisodiyotning afzalliklari va istiqbollari haqida batafsil yoritiladi.

АННОТАЦИЯ

В данной статье рассматриваются сущность цифровой экономики, тенденции ее развития в мировом масштабе и возможности применения в условиях Узбекистана. Анализируются меры по развитию цифровой инфраструктуры, электронной коммерции, финтех-сектора, а также цифровизации государственных услуг. В статье подробно освещаются преимущества и перспективы цифровой экономики.

ABSTRACT

This article examines the essence of the digital economy, its global development trends, and opportunities for implementation in Uzbekistan. It analyzes measures to develop digital infrastructure, e-commerce, the fintech sector, and the digitization of public services. The article provides a detailed overview of the advantages and prospects of the digital economy.

Kalit so‘zlar: Raqamli iqtisodiyot, elektron tijorat, fintech, raqamli infratuzilma, innovatsiya, axborot texnologiyalari.

Ключевые слова: Цифровая экономика, электронная коммерция, финтех, цифровая инфраструктура, инновации, информационные технологии.

Keywords: Digital economy, e-commerce, fintech, digital infrastructure, innovation, information technology.

Raqamli iqtisodiyot bugungi kunda jahon iqtisodiyoti rivojlanishining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, axborot texnologiyalari va innovatsion yechimlar orqali yangi imkoniyatlar yaratmoqda. Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyotning mohiyati, uning rivojlanish tendensiyalari va O‘zbekistonda tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilinadi.

RAQAMLI IQTISODIYOTNING MOHIYATI VA AHAMIYATI

Raqamli iqtisodiyot — bu iqtisodiy faoliyatning yangi turi bo‘lib, raqamli texnologiyalar va axborot resurslari asosida shakllanadi. Ushbu iqtisodiyot turi quyidagi jihatlari bilan ajralib turadi: 1. Ma’lumotlarning ahamiyati: Raqamli iqtisodiyotda ma’lumot asosiy resurs hisoblanadi. 2. Texnologik innovatsiyalar: Sun‘iy intellekt, bulutli texnologiyalar, katta ma’lumotlar (Big Data) va Internet of Things (IoT) kabi yechimlar jarayonlarni avtomatlashtirishga yordam beradi. 3. Global integratsiya: Raqamli iqtisodiyot chegaralarni yo‘q qilib, global hamkorlik imkoniyatlarini kengaytiradi.

Rivojlanish tendensiyalari: Jahon miqiyosida raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bir necha asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha davom etmoqda:

Elektron tijoratning kengayishi: Amazon, Alibaba kabi yirik platformalar global savdo tarmog‘ini tubdan o‘zgartirdi.

Fintech sektori rivoji: Raqamli to‘lov tizimlari va kriptovalyutalar moliya sohasini transformatsiya qilmoqda.

Raqamli infratuzilma: 5G tarmoqlari, sun‘iy yo‘ldosh interneti va boshqa texnologiyalar iqtisodiy o‘sishni tezlashtirmoqda.

O‘ZBEKISTONDA RAQAMLI IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHNING

DOLZARB JIHATLARI

O‘zbekiston raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish uchun bir qator strategik choratadbirlarni amalga oshirmoqda. Xususan: 1. Raqamli infratuzilma: Mamlakatda internet tarmog‘ini kengaytirish va 5G texnologiyalarini joriy etish ishlari olib borilmoqda. 2. Davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi: "Elektron hukumat" tizimi orqali davlat xizmatlarini avtomatlashtirish jarayonlari kuchaymoqda. 3. Axborot texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlash: IT-parklar va xalqaro dasturlash maktablari orqali yoshlar zamonaviy bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lmoqda.

RAQAMLI IQTISODIYOTNING AFZALLIKLARI VA O‘ZBEKISTON

UCHUN IMKONIYATLAR Raqamli iqtisodiyotning O‘zbekiston uchun quyidagi afzalliklari mavjud:

Ish o‘rinlari yaratish: IT va raqamli xizmatlar sohasi yangi ish o‘rinlari yaratadi.

Raqobatbardoshlikni oshirish: Innovatsion texnologiyalar yordamida milliy iqtisodiyotning jahon bozoridagi mavqei mustahkamlanadi.

Samaradorlikni oshirish: Raqamli yechimlar orqali iqtisodiy va ishlab chiqarish jarayonlari tezlashadi.

Raqamli iqtisodiyot O‘zbekiston iqtisodiy rivojlanishining muhim yo‘nalishi bo‘lib, uni joriy etish mamlakatning global iqtisodiy integratsiyasini kuchaytiradi. Bu borada texnologik infratuzilmani rivojlantirish, kadrlar tayyorlash va innovatsion loyihalarni qo‘llab-quvvatlash muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur yo‘nalishdagi islohotlarni davom ettirish O‘zbekistonning iqtisodiy salohiyatini yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi.

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1). Ilyosov A.A. "Raqamli iqtisodiyotning bugungi holati: muammo va yechimlar". "Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar" ilmiy elektron jurnali, №1, 2021 yil. Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар 2). Ismailov X.M., Rizayev A.B. "Raqamli iqtisodiyot rivojlanishida to'lov tizimlarining o'rni". ResearchGate, 2022 yil. ResearchGate 3). Nishonqulov Sh.F. "O'zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishda raqamli iqtisodiyot va AKTning o'rni". ResearchGate, 2021 yil. ResearchGate 4). Muradov A. "Raqamli iqtisodiyot". Ilmiy-elektron jurnal, 1-son, 2022 yil. Инфоком 5). Xalimov Sh. "Raqamli texnologiyalar orqali yangi O'zbekistonning iqtisodiyotini rivojlantirish: raqamli iqtisodiyotning istiqbollari". CyberLeninka, 2023 yil.