MaqolaOpen Access

“ARIQ” VA “ARNA” KOMPONENTLI TOPONIMLARNING TAHLILI (MISOLLAR ASOSIDA)

Inter Study· Tom 2, 4-son· 2026-yilda nashr etilganDOI: 10.5281/zenodo.19712544

Annotatsiya

Kirish: gidronimlar toponimiyaning eng barqaror unsurlaridan bo‘lib, qadimiy aholi va xo‘jalik faoliyati izlarini saqlab qoladi. Buxoro vohasida ariq, arna, ariqcha komponentli mikrotoponimlar sug‘orish tizimining tarixiy ahamiyatini aks ettiradi. Maqsad: Buxoro vohasidagi gidronimik mikrotoponimlarni semantik va etimologik jihatdan tasniflash hamda ularning sug‘orish terminologiyasi bilan bog‘liqligini ko‘rsatish. Materiallar va metodlar: toponimik tahlilning tavsifiy va qiyosiy metodlari qo‘llanildi. turkiy leksik qatlam va sug‘orish terminologiyasi bilan bog‘liq ma’lumotlar tarixiy manbalar va dala materiallari asosida o‘rganildi. Natijalar va muhokama: Rabotisariq (“qal’a ariqlari”), Odoqariq (“Odoq yonidagi ariq”), Bashariq (“asosiy ariq”), Arna va Tarnavut kabi nomlar qadimiy suv xo‘jaligi amaliyotlarini saqlab qolgan. semantik tahlil bu nomlarning qishloq xo‘jaligi va aholi hayotidagi ahamiyatini ko‘rsatadi. etimologik jihatdan ular turkiy ildizlarga borib taqaladi, stilistik jihatdan esa kollektiv xotiraning madaniy belgisi sifatida namoyon bo‘ladi. Xulosa: Buxoro vohasidagi gidronimik mikrotoponimlar sug‘orish tizimining tarixiy va madaniy ahamiyatini mujassam etadi. ularning semantik va etimologik xususiyatlari vohaning til va madaniyat merosini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.


Introduction: hydronyms are among the most stable elements of toponymy, often preserving traces of ancient settlement and economic activity. in the Bukhara region, microtoponyms with components such as ariq, arna, and ariqcha reflect the historical importance of irrigation systems in shaping local geography and culture. Purpose: to classify and analyze hydronymic microtoponyms of the Bukhara oasis, focusing on their semantic meanings, etymological origins, and relation to irrigation terminology. Materials and Methods: the study uses descriptive and comparative methods of toponymic analysis. linguistic data are drawn from field materials and historical sources, with attention to the Turkic lexical layer and its integration into irrigation-related terminology. Results and Discussion: findings show that names such as Rabotisariq (“fortress canal”), Odoqariq (“canal near Odoq”), Bashariq (“main canal”), Arna, and Tarnavut preserve evidence of ancient water management practices. the semantic structure of these names highlights the role of canals and irrigation in sustaining agriculture and settlement. etymological analysis confirms their connection to Turkic roots, while stylistic examination reveals their function as cultural markers of collective memory. Conclusion: hydronymic microtoponyms of the Bukhara region embody the historical and cultural significance of irrigation systems. their semantic and etymological features demonstrate the continuity of water-related terminology in local toponymy, making them an essential resource for understanding the linguistic and cultural heritage of the oasis.

Kalit so'zlar

Qanday iqtibos keltirish

Yarashova Shahrizoda Alisher qizi. (2026). “ARIQ” VA “ARNA” KOMPONENTLI TOPONIMLARNING TAHLILI (MISOLLAR ASOSIDA). Inter Study, 2(4), 100-103. https://researcher.uz/uz/article/ariq-va-arna-komponentli-toponimlarning-tahlili-misollar-asosida-241360 https://doi.org/10.5281/zenodo.19712544

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

Falsafa fanlari

QO‘QON BULBULI – RAHIMA AYA MAZOHIDOVA

Sardor Tojiboyev

Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy … Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

Rahima Mazohidovaaskiya san’atiayollar davrasio‘zbek madaniyatixalq og‘zaki ijodiayol obrazlari

Inter Study27.04.2026486

Falsafa fanlari

O‘ZBEKISTONNING XALQARO MADANIY ALOQALARIDA SAMARQAND VA BUXORO VILOYATLARINING ISHTIROKI

Tuyev Fazliddin Erkinovich

Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

o‘zbekistonSamarqand va Buxoro viloyatlarmilliy madaniyatidaAQShBelgiyaPokiston

Inter Study27.04.2026641

Falsafa fanlari

B. AHMEDOV TOMONIDAN TARJIMA QILINGAN MAHMUD IBN-VALINING “BAHR UL-ASROR” ASARI BUXORO XONLIGI TARIXINI O‘RGANISHDAGI O‘RNI

Rajabov San’atjon Sunatovich

Kirish: ushbu maqolada Mahmud ibn-Valining “Bahr ul-asror” hamda B.Ahmedovning “Balx tarixi” kabi tadqiqotlarida XVII asr boshlarida Buxoro xonligi tarixiga oid masalalarning yoritilishi. Ushbu davrdagi siyosat, boshqaruv, ilm-fan va madaniyat sohalaridagi ahvolining yortilish masalalari tahlil etiladi. Maqola akademik… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

buxorotaxtxalqsoliqajdodlarqabila

Inter Study27.04.20267714

Falsafa fanlari

OILA VA FUQAROLIK JAMIYATI INSTITUTLARINING YOSHLARNING MEHNATGA KREATIV MUNOSABATINI SHAKLLANTIRISHDAGI ROLI: YANGI O‘ZBEKISTON KONTEKSTIDA IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL

Rajabov Ilxom Mustafoyevich

Kirish: mazkur maqolada zamonaviy global transformatsiya sharoitida yoshlarning mehnatga kreativ munosabatini shakllantirishda oila va fuqarolik jamiyati institutlarining roli ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda mehnat qadriyatlarining aksiologik mohiyati, ijtimoiylashuv mexanizmlari… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

mehnat qadriyatikreativ mehnatyoshlarijtimoiylashuvoila institutifuqarolik jamiyati

Inter Study27.04.2026412

Falsafa fanlari

MUSTAQILLIK ARAFASIDA O`ZBEKISTONDA TURIZM SOHASINING HOLATI

Murodov Halim

Kirish: mazkur maqolada XX asrning so‘nggi choragida jahon turizm sohasining jadal rivojlanishi hamda uning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati yoritilgan. Xususan, 1980–1990-yillarda xalqaro turizm oqimlari va daromadlarining keskin oshishi turizmning strategik tarmoqqa aylanganini ko‘rsatib berilgan. Shu bilan birga, sovet … Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

turizmmerosgidekskursiyavizamehmonxona

Inter Study27.04.2026334
Inter Study — Jurnal muqovasi
0
Ko'rishlar
0
Yuklab olishlar