KIRISH: ta’limni barqaror rivojlantirish sharoitida biomimika va bioinspiratsiya tabiiy tizimlar tamoyillarini o‘quv jarayoniga integratsiya qilish orqali muammoga yo‘naltirilgan va loyiha asosidagi faoliyatni kuchaytiradi. MAQSAD: biomimika va bioinspiratsiya tushunchalarini aniqlashtirish, ularning farqlarini asoslash hamda bioinspiratsion modellashtirishni STEM/STEAM ta’limiga integratsiya qilish imkoniyatlarini ko‘rsatish. MATERIALLAR VA METODLAR: ilmiy manbalar nazariy va qiyosiy tahlil qilinib, biomimika (taqlid) va bioinspiratsiya (ijodiy abstraksiya)ning metodik farqlari tizimli yondashuv asosida umumlashtirildi. MUHOKAMA VA NATIJALAR: biomimika tabiatni “model–mezon–mentor” sifatida qabul qilib, ekologik barqarorlikni ko‘zlaydi; bioinspiratsiya esa biologik tamoyillarni moslashtirib, innovatsion yechimlar ishlab chiqishga yo‘naltiriladi. Bioinspiratsion modellashtirish kuzatuvchanlik, tahliliy fikrlash va prototiplash ko‘nikmalarini rivojlantiradi hamda biologiya–fizika–muhandislik–dizayn integratsiyasini kuchaytiradi. XULOSA: biomimika va bioinspiratsion modellashtirish texnologik ta’limni modernizatsiya qilishda muhim innovatsion komponentlardir. Ular kreativ-texnologik tafakkur va fanlararo kompetensiyalarni shakllantirishga xizmat qiladi.
INTRODUCTION: biomimicry and bioinspiration transfer principles of natural systems into learning practice, strengthening project-based and problem-oriented education. AIM: to clarify the differences between biomimicry and bioinspiration and identify ways to integrate bio-inspired modeling into STEM/STEAM education. MATERIALS AND METHODS: a theoretical and comparative analysis of scientific sources was conducted to systematize methodological distinctions. DISCUSSION AND RESULTS: biomimicry focuses on replicating natural solutions, while bioinspiration emphasizes creative adaptation. Bio-inspired modeling enhances observation, analytical thinking, and prototyping skills. CONCLUSION: biomimicry and bio-inspired modeling have strong potential for modernizing technological education and fostering interdisciplinary competencies.
Pedagogika fanlariXorijiy til ta’limiTa’lim dizayniPedagogik dizayn
Avazova Munisa Sharof qizi
Mazkur maqolada xorijiy til yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarni ta’lim dizayniga tayyorlashda dizayn va metodika fanlarini o‘zaro integratsiyalashning nazariy asoslari yoritilgan. Ta’lim jarayonini samarali loyihalashtirish, o‘quv materiallarini talabalarning ehtiyojlariga moslashtirish, zamonaviy pedagogik texno…
Pedagogika fanlariTarixni o‘qitish metodikasiTarixiy manbalarInterfaol metodlar
Maxkamova Nadira Ulfatdjanovna
Maqolada texnik oliy ta’lim muassasalarida O‘zbekiston tarixini o‘qitish jarayonida tarixiy manbalar va interfaol metodlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tarixiy hujjatlar, davriy matbuot materiallari, statistik ma’lumotlar va vizual manbalar bilan ishlash orqali talabalarda dalillarni taqqo…
Pedagogika fanlariLogistikaOptimal logistikaSonli usullari
Musayeva Ziyoda Allayarovna
Inson faoliyatining barcha sohalarida matematika faninning erishgan yutuqlaridan foydalanish katta samara berib kelmoqda. Bu, ayniqsa, iqtisodiyot sohasining barcha jarayonlarida yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Bozor iqtisodiyoti sharoitida turli korxona va tashkilotlar o‘zaro iqtisodiy munosabatlarga kirishganda ular o‘rtas…
Pedagogika fanlariSteam yondashuvIntegratsiyaTarbiyaviy ish ko'nikmalari
Xasanboyev Azizbek Botirali o`g`li
Maqolada pedagogika yo'nalishi talabalarining tarbiyaviy ish ko'nikmalarini rivojlantirishda STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) yondashuvining integrativ imkoniyatlari nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilingan. O'zbekiston Respublikasining ta'lim, STEAM va uzluksiz ma'naviy tarbiyaga oid olt…
Pedagogika fanlariLibrary scienceDigital transformationDigital library
Batir Radjapbaev Bekimbetovich
This article analyzes the ongoing shifts in the subject matter, methodology, and practical directions of library science in the context of digital transformation. It examines the impact of digital technologies, artificial intelligence, and automation on library and information services, defines the new competencies req…
ResearcherUz