MaqolaOpen Access

MAQOL VA GAPLARNING MADANIY JIHATDAN TIPOLOGIK TAHLIL

Inter Study· Tom 2, 4-son· 2026-yilda nashr etilganDOI: 10.5281/zenodo.19712213

Annotatsiya

KIRISH: maqol va iboralar xalq madaniyati va lingvistik merosining muhim qismidir. Ular xalqning dunyoqarashi, hayot tajribasi, axloqiy qadriyatlari va an'analarini aks ettiradi. Qisqa va majoziy iboralar orqali ijtimoiy normalar, axloqiy munosabatlar va jamiyatning madaniy xususiyatlari ifodalanadi. Maqol va iboralarni tipologik va madaniy o'rganish bizga turli xalqlarning dunyoqarashidagi o'xshashliklar va farqlarni aniqlash imkonini beradi. MAQSAD: ushbu tadqiqotning maqsadi maqol va iboralarni tipologik tahlil qilish, shuningdek, ularning milliy an'analar, qadriyatlar va xalqning fikrlash tarzini aks ettiruvchi madaniy xususiyatlarini aniqlashdir. MATERIALLAR VA USULLAR: Tadqiqot materiali turli folklor to'plamlari, lug'atlar va adabiy manbalardan to'plangan maqol va iboralardan iborat edi. Tadqiqotda tipologik tahlil, qiyosiy va qarama-qarshi usullar, lingvomadaniy tahlil va tavsif usullari qo'llanildi. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqot materiali turli folklor to‘plamlari, lug‘atlar va adabiy manbalardan to‘plangan maqol va matallardan iborat. Tadqiqotda tipologik tahlil, qiyosiy metod, lingvokulturologik tahlil hamda tavsifiy (deskriptiv) metodlardan foydalanilgan. NATIJALAR VA MUHOKAMA: tadqiqot maqol va matallar jamiyatning asosiy qadriyatlarini aks ettirishini aniqladi: mehnatsevarlik, donolik, kattalarga hurmat, do'stlik va halollik. Ushbu maqollarning aksariyati universal xususiyatga ega va turli xalqlar madaniyatlarida uchraydi, garchi ularning lingvistik shakli va tasvirlari farq qilishi mumkin. Tipologik tahlil shuni ko'rsatdiki, madaniy farqlarga qaramay, ko'plab maqollar o'xshash tuzilishga va semantik yo'nalishga ega bo'lib, odamlarning hayotiy e'tiqodlarida umumiylikni namoyish etadi. XULOSA: shunday qilib, maqol va matallar xalqning madaniyati, an'analari va dunyoqarashini o'rganish uchun muhim manba hisoblanadi. Tipologik tahlil bizga xalq donoligining ham umumiy, ham o'ziga xos xususiyatlarini aniqlash imkonini beradi. Olingan natijalar tilshunoslik va madaniyatshunoslikda, shuningdek, tillar va adabiyotni o'qitishda qo'llanilishi mumkin.


INTRODUCTION: proverbs and sayings are an important part of folk culture and linguistic heritage. They reflect the worldview, life experience, moral values, and traditions of a people. Through short and figurative expressions, social norms, moral principles, and cultural characteristics of society are conveyed. The study of proverbs and sayings in a typological and cultural aspect makes it possible to identify similarities and differences in the worldview of different peoples. AIM: the purpose of the research is to conduct a typological analysis of proverbs and sayings, as well as to identify their cultural features that reflect national traditions, values, and the way of thinking of a people. MATERIALS AND METHODS: the research material consists of proverbs and sayings collected from various folklore collections, dictionaries, and literary sources. The study uses methods of typological analysis, comparative method, linguocultural analysis, as well as the descriptive method. RESULTS AND DISCUSSION: the study revealed that proverbs and sayings reflect the main values of society: diligence, wisdom, respect for elders, friendship, and honesty. Many of them have a universal character and are found in the cultures of different peoples; however, their linguistic form and imagery may differ. Typological analysis has shown that despite cultural differences, many proverbs have a similar structure and semantic orientation, which indicates the similarity of people's life perceptions. CONCLUSION: thus, proverbs and sayings are an important source for studying the culture, traditions, and worldview of a people. Typological analysis makes it possible to identify both common and specific features of folk wisdom. The obtained results can be used in linguistic and cultural studies, as well as in teaching languages and literature.

Kalit so'zlar

Qanday iqtibos keltirish

Xakimova Maftuna Baxriddinovna. (2026). MAQOL VA GAPLARNING MADANIY JIHATDAN TIPOLOGIK TAHLIL. Inter Study, 2(4), 75-78. https://researcher.uz/uz/article/maqol-va-gaplarning-madaniy-jihatdan-tipologik-tahlil-284784 https://doi.org/10.5281/zenodo.19712213

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

Falsafa fanlari

J.R.R. TOLKIENNING ZAMONAVIY ADABIY MIF YARATISH KONTEKSTINDAGI MIFOPOETIKASI

Usmonova Moxinur Jamshidovna

KIRISH: ushbu maqolada J.R.R. Tolkien asarlarining mifopoetikasi Yevropa mifologik an'analari va ommaviy madaniyat tezaurusi bilan bog'liq bo'lgan yaxlit mualliflik neomifologiyasi sifatida ko'rib chiqiladi. Arda kosmogonik modeli, O'rta Yer xalqlarining poetikasi va 1960-1970-yillardagi kontrmadaniy qabul tahlil qilin… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

J.R.R. Tolkienmifopoetikaadabiy afsona yaratishfolklorzamonaviy adabiyotrivoyat ijodkorligi

Inter Study23.04.2026360

Falsafa fanlari

QO‘QON BULBULI – RAHIMA AYA MAZOHIDOVA

Sardor Tojiboyev

Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy … Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

Rahima Mazohidovaaskiya san’atiayollar davrasio‘zbek madaniyatixalq og‘zaki ijodiayol obrazlari

Inter Study27.04.2026486

Falsafa fanlari

O‘ZBEKISTONNING XALQARO MADANIY ALOQALARIDA SAMARQAND VA BUXORO VILOYATLARINING ISHTIROKI

Tuyev Fazliddin Erkinovich

Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

o‘zbekistonSamarqand va Buxoro viloyatlarmilliy madaniyatidaAQShBelgiyaPokiston

Inter Study27.04.2026641

Falsafa fanlari

B. AHMEDOV TOMONIDAN TARJIMA QILINGAN MAHMUD IBN-VALINING “BAHR UL-ASROR” ASARI BUXORO XONLIGI TARIXINI O‘RGANISHDAGI O‘RNI

Rajabov San’atjon Sunatovich

Kirish: ushbu maqolada Mahmud ibn-Valining “Bahr ul-asror” hamda B.Ahmedovning “Balx tarixi” kabi tadqiqotlarida XVII asr boshlarida Buxoro xonligi tarixiga oid masalalarning yoritilishi. Ushbu davrdagi siyosat, boshqaruv, ilm-fan va madaniyat sohalaridagi ahvolining yortilish masalalari tahlil etiladi. Maqola akademik… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

buxorotaxtxalqsoliqajdodlarqabila

Inter Study27.04.20267714

Falsafa fanlari

OILA VA FUQAROLIK JAMIYATI INSTITUTLARINING YOSHLARNING MEHNATGA KREATIV MUNOSABATINI SHAKLLANTIRISHDAGI ROLI: YANGI O‘ZBEKISTON KONTEKSTIDA IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL

Rajabov Ilxom Mustafoyevich

Kirish: mazkur maqolada zamonaviy global transformatsiya sharoitida yoshlarning mehnatga kreativ munosabatini shakllantirishda oila va fuqarolik jamiyati institutlarining roli ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda mehnat qadriyatlarining aksiologik mohiyati, ijtimoiylashuv mexanizmlari… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →

mehnat qadriyatikreativ mehnatyoshlarijtimoiylashuvoila institutifuqarolik jamiyati

Inter Study27.04.2026412
Inter Study — Jurnal muqovasi
0
Ko'rishlar
0
Yuklab olishlar