ResearcherUz LogoResearcherUz

O‘ZBEK MUSIQASHUNOSLIGI RIVOJI KONTEKSTIDA T. B. G‘AFURBEKOVNING ILMIY MEROSI

Annotatsiya

KIRISH: O‘zbekiston musiqa madaniyatining shakllanishi ko‘p jihatdan yetuk olimlar va musiqashunoslarning faoliyati bilan bog‘liqdir. Shunday olimlardan biri san’atshunoslik doktori, professor, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan san’at arbobi Tux­tasin Batir­ovich G‘afurbekovdir. Uning ilmiy ishlari O‘zbekiston musiqa madaniyatini, professional musiqaning folklor ildizlarini hamda Sharq va G‘arb musiqa an’analarining o‘zaro ta’siri masalalarini o‘rganishga bag‘ishlangan. MAQSAD: ushbu maqolaning maqsadi T.B. G‘afurbekovning ilmiy va pedagogik faoliyatini ko‘rib chiqish hamda uning O‘zbekiston musiqashunosligi rivojiga qo‘shgan hissasini aniqlashdan iborat. MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqot materiallari sifatida T. B. G‘afurbekovning ilmiy asarlari, monografiyalari, maqolalari va ensiklopedik nashrlari xizmat qildi. Ish jarayonida tarixiy-musiqashunoslik va tahliliy metodlardan foydalanildi. MUHOKAMA VA NATIJALAR: T.B. G‘afurbekovning ilmiy asarlarini tahlil qilish natijasida olimning musiqa ilmi rivojiga katta hissa qo‘shgani aniqlandi. U o‘z tadqiqotlarida o‘zbek professional musiqa san’atining folklor ildizlariga hamda milliy va Yevropa musiqa an’analarining o‘zaro bog‘liqligi masalalariga alohida e’tibor qaratgan. XULOSA: T.B. G‘afurbekovning ilmiy merosi o‘zbek musiqashunosligi taraqqiyotida muhim o‘rin tutadi va hozirgi kunda ham o‘z ilmiy ahamiyatini saqlab qolmoqda.


INTRODUCTION: the development of musical culture in Uzbekistan has largely been shaped by the work of prominent scholars and musicologists. One of them is Doctor of Art Studies, Professor, and Honored Artist of the Republic of Uzbekistan Tukhtasin Batirovich Gafurbekov. His scientific works are devoted to the study of the musical culture of Uzbekistan, the folklore origins of professional music, and the interaction between Eastern and Western musical traditions. AIM: the aim of this article is to examine the scientific and pedagogical activity of T. B. Gafurbekov and to determine his contribution to the development of musicology in Uzbekistan. MATERIALS AND METHODS: the research materials include the scientific works of T.B. Gafurbekov, such as his monographs, articles, and encyclopedic publications. Historical-musicological and analytical methods were applied in the study. DISCUSSION AND RESULTS: the analysis of T. B. Gafurbekov’s scientific works demonstrates his significant contribution to the development of musicology. In his research, he paid special attention to the folklore roots of Uzbek professional musical art and the interaction between national and European musical traditions. CONCLUSION: the scientific heritage of T. B. Gafurbekov occupies an important place in the development of Uzbek musicology and continues to retain its scholarly significance today.

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

TEATRLASHTIRILGAN KONSERTLARLAR HAMDA DRAMATIK SPEKTAKLLAR O‘RTASIDAGI UZVIYLIK VA FARQLAR.
San'atshunoslik fanlariKonsertFolklorEstrada

Egamberdiyev Farrux To‘xtayevich

Bir asrdan oshiq vaqtki, konsert janri о‘zining yorqin va yoqimliligi bilan insoniyatni о‘ziga rom etib kelayapdi. О‘tgan asr boshlarida о‘zida musiqani, raqsni, teatr elementlarini birlashtirgan ushbu soha yangi san’at turining dunyoga kelishiga sababchi bо‘ldi. Mazkur maqolada konsert janrining ushbu hususiyatlari hu…

Inter Education & Global Study13.08.2026180
O‘ZBEK AN’ANAVIY DOIRA IJROCHILIGIDA USULLAR VA ULARNING BADIIY- ESTETIK XUSUSIYATLARI.
San'atshunoslik fanlariO‘zbek milliy musiqa san’atiDoiraAn’anaviy ijrochilik

To‘rayev Qahramon Fayzullayevich

Mazkur maqolada o‘zbek an’anaviy doira ijrochiligida usul tushunchasi, uning ritmik-intonatsion xususiyatlari, ijro texnikasi va badiiy-estetik imkoniyatlari ilmiy- nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Doira usullarining xalq musiqasi, maqom san’ati, marosim musiqasi va ansambl ijrochiligidagi funksional ahamiyati yoritil…

Inter Education & Global Study21.10.202600
MUSIQIY ESHITUV VA NAZARIY TAFAKKUR SINTEZINI SHAKLLANTIRISHDA INNOVATSION METODLAR
San'atshunoslik fanlariMusiqiy eshituvNazariy tafakkurInnovatsion metod

E. Ro‘ziyeva

Ushbu maqolada musiqiy eshituv va nazariy tafakkurni uyg‘unlashtirilgan holda rivojlantirishning innovatsion pedagogik metodlari tahlil qilinadi. Solfedjo va musiqa nazariyasi fanlarining integratsiyalashgan o‘qitish modeli, raqamli texnologiyalarni qo‘llash, eshituv va nazariy bilimlarning o‘zaro bog‘liqligi hamda mus…

Inter Education & Global Study15.10.202610
QARAQALPAQ FOLKLORÍNDA «BESIK JÍRÍ»NÍŃ MAQSETI HÁM ONÍŃ TÚRLERI
San'atshunoslik fanlariSalt-dástúr jırıBalalar folklorıBesik jırı

Z.S.Zaripova

Maqalada qaraqalpaq xalqınıń eń áyemgi janrlarınıń biri bolǵan besik jırı haqqında sóz etiledi. Besik jırınıń atqarılıw texnikası hám onıń maqseti, bala tárbiyasındaǵı ornı haqqında pikirler bildirilgen. Sonıń menen birge, ananıń kewil keypiyatına, hár qıylı jaǵdaylarǵa qaray besik jırlarınıń atqarılıwın avtor onı bir …

Inter Education & Global Study15.10.202650
XOR DIRIJORLIGIDA XIYRONOMIK USULLARIDAN FOYDALANISH
San'atshunoslik fanlariXor dirijorligiXeyronomiyaDirijorlik texnikasi

J.A.Xodjayev

Maqolada O‘zbekistonda vokal-xor ijrochiligi va xor san’ati taraqqiyoti fonida xor dirijorligi fanining o‘rni hamda xeyronomik (chieronimik) usullardan foydalanish zarurati yoritiladi. Xor darslarida jamoa bo‘lib kuylash jarayonini badiiy va tashkiliy jihatdan boshqarishda dirijorning shaxsiyati, musiqiy va jismoniy ta…

Inter Education & Global Study15.10.202630