ResearcherUz LogoResearcherUz

O‘ZBEK AN’ANAVIY DOIRA IJROCHILIGIDA USULLAR VA ULARNING BADIIY- ESTETIK XUSUSIYATLARI.

Annotatsiya

mazkur maqolada o‘zbek an’anaviy doira ijrochiligida usul tushunchasi, uning ritmik-intonatsion xususiyatlari, ijro texnikasi va badiiy-estetik imkoniyatlari ilmiy- nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Doira usullarining xalq musiqasi, maqom san’ati, marosim musiqasi va ansambl ijrochiligidagi funksional ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, zarblarning kuchli va kuchsiz nuqtalarda joylashuvi, ritmik davriylik, aksent, pauza, tembr va dinamik o‘zgarishlarning musiqiy obraz yaratishdagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda usullarning badiiy ifoda vositasi sifatidagi xususiyatlari hamda an’anaviy ijrochilik tajribasini avloddan avlodga yetkazish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Tahlil natijasida doira usuli faqat ritmik jo‘rnavozlik vazifasini bajaruvchi vosita emas, balki musiqiy shaklning rivojlanishi, ijro dramaturgiyasi va milliy musiqiy tafakkurning namoyon bo‘lishini ta’minlovchi muhim badiiy omil ekani asoslanadi.


в статье рассматриваются понятие усуля в традиционном узбекском исполнительстве на дойре, его ритмические особенности, исполнительские приёмы и художественно-эстетические возможности. Анализируется функциональная роль ритмических моделей дойры в народной музыке, искусстве макома, обрядовой музыке и ансамблевом исполнительстве. Особое внимание уделяется акцентуации, ритмической периодичности, паузам, тембровым и динамическим изменениям как средствам музыкальной выразительности. Обосновывается положение о том, что усуль дойры является не только средством ритмического сопровождения, но и важным художественным фактором, формирующим музыкальную композицию, исполнительскую драматургию и национальную музыкальную самобытность.

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

MUSIQIY ESHITUV VA NAZARIY TAFAKKUR SINTEZINI SHAKLLANTIRISHDA INNOVATSION METODLAR
San'atshunoslik fanlariMusiqiy eshituvNazariy tafakkurInnovatsion metod

E. Ro‘ziyeva

Ushbu maqolada musiqiy eshituv va nazariy tafakkurni uyg‘unlashtirilgan holda rivojlantirishning innovatsion pedagogik metodlari tahlil qilinadi. Solfedjo va musiqa nazariyasi fanlarining integratsiyalashgan o‘qitish modeli, raqamli texnologiyalarni qo‘llash, eshituv va nazariy bilimlarning o‘zaro bog‘liqligi hamda mus…

Inter Education & Global Study15.10.202610
NAMUDLAR BASTAKORLIK ASARLARIDA.
San'atshunoslik fanlariMaqomBastakorlikKuy

Jaxongirova Mubiyna, Berdixanova Shaxida Nurilbayevnam

Mazkur maqolada XX–XXI asr o‘zbek musiqashunoslik ilmida bastakorlik ijodining tutgan o‘rni va ahamiyatini o‘rganish masalalari yoritilgan. Tadqiqotda bastakorlik ijodida namudlarning nazariy hamda amaliy jihatlari, ularning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Shuningdek, namudlarning maqom san’ati…

Inter Education & Global Study30.09.2026131
QARAQALPAQ FOLKLORÍNDA «BESIK JÍRÍ»NÍŃ MAQSETI HÁM ONÍŃ TÚRLERI
San'atshunoslik fanlariSalt-dástúr jırıBalalar folklorıBesik jırı

Z.S.Zaripova

Maqalada qaraqalpaq xalqınıń eń áyemgi janrlarınıń biri bolǵan besik jırı haqqında sóz etiledi. Besik jırınıń atqarılıw texnikası hám onıń maqseti, bala tárbiyasındaǵı ornı haqqında pikirler bildirilgen. Sonıń menen birge, ananıń kewil keypiyatına, hár qıylı jaǵdaylarǵa qaray besik jırlarınıń atqarılıwın avtor onı bir …

Inter Education & Global Study15.10.202650
XOR DIRIJORLIGIDA XIYRONOMIK USULLARIDAN FOYDALANISH
San'atshunoslik fanlariXor dirijorligiXeyronomiyaDirijorlik texnikasi

J.A.Xodjayev

Maqolada O‘zbekistonda vokal-xor ijrochiligi va xor san’ati taraqqiyoti fonida xor dirijorligi fanining o‘rni hamda xeyronomik (chieronimik) usullardan foydalanish zarurati yoritiladi. Xor darslarida jamoa bo‘lib kuylash jarayonini badiiy va tashkiliy jihatdan boshqarishda dirijorning shaxsiyati, musiqiy va jismoniy ta…

Inter Education & Global Study15.10.202630
XORAZM XALQ DOSTONLARI ASOSIDA BO‘LAJAK MUSIQA O‘QITUVCHILARINING MA’NAVIYATINI RIVOJLANTIRISH KATEGORIYALARINING KONTEKSTUAL TAHLILI.
San'atshunoslik fanlariXorazm dostonlariMa’naviyatMusiqa o‘qituvchisi

Yakubov Zafarbek Madrimbayevich

Maqolada Xorazm xalq dostonlarining bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarida ma’naviy fazilatlarni shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari kontekstual tahlil asosida yoritiladi. Tadqiqotda dostonlardagi axloqiy, estetik, vatanparvarlik va insonparvarlik g‘oyalari to‘rt asosiy kategoriyaga ajratildi: milliy-ma’naviy qadriyat…

Inter Education & Global Study15.10.202611