Kirish: neologizmlar lug‘atning eng dinamik unsurlaridan biri bo‘lib, jamiyatdagi madaniy, ijtimoiy va texnologik o‘zgarishlarni aks ettiradi. zamonaviy o‘zbek tilida ular taraqqiyot ko‘rsatkichlari va global muloqotga moslashuv belgisi sifatida namoyon bo‘ladi. Maqsad: neologizmlarning paydo bo‘lish jarayonini o‘rganish, ularning shakllanishiga ta’sir etuvchi omillarni aniqlash va o‘zbek tilining lug‘at tizimini boyitishdagi rolini tahlil qilish. Materiallar va metodlar: tavsifiy lingvistik tahlil, terminologiyani qiyosiy o‘rganish va semantik-fonetik kuzatuv metodlari qo‘llanildi. axborot texnologiyalari, iqtisodiyot va kundalik nutqdan misollar keltirildi. Natijalar va muhokama: tadqiqot natijalari neologizmlar ko‘pincha o‘zlashma, semantik kengayish va so‘z yasash jarayonlari orqali yuzaga kelishini ko‘rsatdi. ular tezda til tizimiga singib ketadi, ayniqsa raqamli texnologiyalar, moliya va madaniy diskurs sohalarida faol qo‘llaniladi. bu jarayon o‘zbek tilining yangi realliklarga moslashuvchanligini tasdiqlaydi. Xulosa: neologizmlar o‘zbek tilining rivojlanishida muhim o‘rin tutadi. ular lug‘atni boyitadi, ijtimoiy va texnologik taraqqiyotni aks ettiradi hamda tilning global muloqotda dolzarbligini ta’minlaydi.
Introduction: neologisms are one of the most dynamic elements of the lexicon, reflecting the cultural, social, and technological changes of society. in the modern Uzbek language, they serve as indicators of progress and adaptation to global communication. Purpose: to study the emergence of neologisms, identify the factors influencing their formation, and analyze their role in enriching the lexical system of the Uzbek language. Materials and Methods: descriptive linguistic analysis, comparative study of terminology, and semantic-phonetic observation were applied. examples from information technology, economics, and everyday speech were examined. Results and Discussion: findings show that neologisms often arise from borrowing, semantic extension, and word formation processes. they are quickly integrated into the language system, especially in areas such as digital technologies, finance, and cultural discourse. their adaptation demonstrates the flexibility of the Uzbek language in responding to new realities. Conclusion: neologisms play a crucial role in the development of the Uzbek language. they enrich vocabulary, reflect social and technological progress, and ensure the language remains relevant in global communication.
Saidova Khurshida Fakhriddin kizi. (2026). O‘ZBEK TILIDA NEOLOGIZMLARNING PAYDO BO‘LISHI VA RIVOJLANISH OMILLARI. Inter Study, 2(4), 132-135. https://researcher.uz/uz/article/o-zbek-tilida-neologizmlarning-paydo-bo-lishi-va-rivojlanish-omillari-522999 https://doi.org/10.5281/zenodo.19793344
Kirish: til va adabiyotdagi reallik tushunchasi milliy madaniyatni ifodalaydi. realliklar xalqning urf-odati, kundalik hayoti va ijtimoiy amaliyotini aks ettiruvchi birliklardir. Maqsad: realliklarning semantik va etimologik xususiyatlarini tahlil qilish, ularni neologizm, arxaizm va tarixiylikka ajratish hamda ularnin… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy … Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
o‘zbekistonSamarqand va Buxoro viloyatlarmilliy madaniyatidaAQShBelgiyaPokiston
Kirish: ushbu maqolada Mahmud ibn-Valining “Bahr ul-asror” hamda B.Ahmedovning “Balx tarixi” kabi tadqiqotlarida XVII asr boshlarida Buxoro xonligi tarixiga oid masalalarning yoritilishi. Ushbu davrdagi siyosat, boshqaruv, ilm-fan va madaniyat sohalaridagi ahvolining yortilish masalalari tahlil etiladi. Maqola akademik… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
Kirish: mazkur maqolada zamonaviy global transformatsiya sharoitida yoshlarning mehnatga kreativ munosabatini shakllantirishda oila va fuqarolik jamiyati institutlarining roli ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda mehnat qadriyatlarining aksiologik mohiyati, ijtimoiylashuv mexanizmlari… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
mehnat qadriyatikreativ mehnatyoshlarijtimoiylashuvoila institutifuqarolik jamiyati