KIRISH: XXI asrning birinchi choragida sun’iy intellekt kundalik hayot va kasbiy faoliyatning ajralmas qismiga aylandi; 2022-yil oxiridan boshlab katta til modellariga asoslangan generativ SI vositalari ommalashib, ta’lim sohasiga boshqa sohalarga qaraganda tezroq va chuqurroq ta’sir ko‘rsatmoqda.
MAQSAD: ta’limda sun’iy intellekt transformatsiyasining asosiy yo‘nalishlari, xavflari va istiqbollarini tizimlashtirishdan iborat.
MATERIALLAR VA METODLAR: tadqiqotda ilmiy-pedagogik adabiyotlar va xalqaro tashkilotlar hujjatlarini qiyosiy tahlil qilish, ta’limda SI vositalarini qo‘llash tajribasini umumlashtirish hamda pedagogika oliy ta’lim muassasasida dasturlash, bulutli texnologiyalar va SI fanlarini o‘qitish amaliyotini tahlil qilish usullaridan foydalanildi.
MUHOKAMA VA NATIJALAR: transformatsiyaning asosiy yo‘nalishlari — shaxsiylashtirilgan ta’lim, o‘qituvchi faoliyatining o‘zgarishi, baholash tizimining yangilanishi, ta’limni boshqarishda ma’lumotlarga asoslangan qarorlar, inklyuziv ta’lim va dasturlash ta’limining yangilanishi — aniqlandi. Shuningdek SIni joriy etishdagi xavflar (akademik halollik, ma’lumotlar maxfiyligi, algoritmik xolislik, raqamli tengsizlik) belgilandi.
XULOSA: O‘zbekiston ta’lim tizimi sharoitida SI transformatsiyasining istiqbollari belgilanib, pedagog kadrlar tayyorlash tizimiga oid amaliy takliflar berildi.
INTRODUCTION: in the first quarter of the 21st century, artificial intelligence has moved beyond laboratory research and become an integral part of everyday life and professional activity; since late 2022, generative AI tools built on large language models have become widespread, affecting education faster and more deeply than other fields.
AIM: to systematize the main directions, risks and prospects of artificial intelligence transformation in education.
MATERIALS AND METHODS: the study applied comparative analysis of scientificpedagogical literature and documents of international organizations, generalization of experience in applying AI tools in education, and analysis of the practice of teaching programming, cloud technologies and AI disciplines at a higher pedagogical institution.
DISCUSSION AND RESULTS: the main directions of transformation were identified — personalized learning, changes in teacher activity, renewal of the assessment system, data-driven education management, expansion of inclusive education opportunities, and renewal of programming education. Risks of AI implementation were identified (academic integrity, data privacy, algorithmic bias, digital inequality).
CONCLUSION: the prospects of AI transformation were determined for the conditions of Uzbekistan’s education system, and practical recommendations were given for the system of training pedagogical personnel.
Pedagogika fanlariDzyudoTalabalarUmumiy jismoniy tayyorgarlik
Azimov Laziz Ahrorovich
Maqolada oliy ta’lim muassasalarida dzyudo to‘garagida shug‘ullanuvchi talabalarning tayyorgarligini pedagogik testlash va baholash asosida tashkil etish masalasi yoritilgan. To‘garakka turli darajadagi jismoniy tayyorgarlik bilan keladigan talabalarning tayyorgarligini xolis aniqlash va nazorat qilish uchun ishonchli …
Ta’lim tizimini modernizatsiya qilish sharoitida bo‘lajak jismoniy tarbiya o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligiga qo‘yilayotgan talablar ortib bormoqda; bunda nafaqat nazariy-metodik bilimlar, balki pedagog shaxsining psixologik barqarorligi, muloqot madaniyati, jamoani boshqarish hamda o‘quvchilarda sog‘lom turmush…
Pedagogika fanlariElektromagnit induksiyaLens qoidasiMuammoli ta’lim
Tulyaganova Shaxnoza Abduraximovna
Maqolada elektromagnit induksiya qonunini o‘qitishda muammoli eksperimentlar va vizual tajribalardan foydalanish metodikasi yoritiladi. Magnit, g‘altak va galvanometr yordamidagi namoyishlar asosida muammoli vaziyat yaratish, o‘quvchi gipotezasini shakllantirish, tajriba natijalarini qayd etish va fizik xulosa chiqaris…
Pedagogika fanlariАлгоритмическая компетенцияБудущий учительПрофессиональная подготовка
Анварбекова Хилола Нумановна
В данной статье освещаются теоретико-методологические основы развития алгоритмических компетенций у будущих учителей. В условиях современного цифрового образования от педагога требуется не только умение пользоваться готовой информацией, но и способность анализировать проблему, планировать этапы её решения, логически мы…
Pedagogika fanlariKasbiy xavfsizlikMehnatni muhofaza qilishTalabalar
D.G’. Akramova
Maqolada talabalarning kasbiy xavfsizligini ta’minlash metodikasini takomillashtirishning pedagogik, tashkiliy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy ta’lim sharoitida talabalarda kasbiy xavflarni aniqlash, xatarlarni baholash, xavfsiz ish usullarini tanlash hamda favqulodda vaziyatlarda to‘g‘ri qaror qabul qi…