ResearcherUz LogoResearcherUz

YANGI OʻZBEKISTONDA MA’NAVIY RIVOJLANISHGA OID ISLOHOTLARNI TAKOMILLASHTIRISHGA QARATILGAN CHORA-TADBIRLAR

Annotatsiya

Kirish: mazkur mavzuda Yangi Oʻzbekistonda ma’naviy rivojlanishga oid islohotlarni takomillashtirish masalalari tizimli va kompleks ilmiy yondashuv asosida tahlil etilgan. Unda ma’naviyatning ijtimoiy-falsafiy kategoriya sifatidagi mohiyati, uning jamiyat taraqqiyotidagi funksional oʻrni hamda shaxsning intellektual va axloqiy kamolotiga ta’siri nazariy jihatdan asoslab beriladi. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining “Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi”, “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish toʻgʻrisida”gi normativ-huquqiy hujjatlari asosida sohadagi institutsional islohotlar va ularning mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda globallashuv va raqamli transformatsiya sharoitida yuzaga kelayotgan ma’naviy tahdidlar, qadriyatlar evolyutsiyasi hamda ularning yoshlar ijtimoiy ongiga ta’siri ilmiy-nazariy nuqtai nazardan yoritiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “Ma’naviyat – bu jamiyat hayotining tanasi emas, balki uning ruhidir” degan konseptual g‘oyasi asosida ma’naviy taraqqiyotning strategik ahamiyati metodologik jihatdan izohlanadi. Shu bilan birga, milliy va diniy qadriyatlar uyg‘unligini ta’minlash, uzluksiz ma’naviy tarbiya tizimini rivojlantirish hamda ijtimoiy institutlar hamkorligini kuchaytirish zarurati asoslab beriladi. Xulosa sifatida, ma’naviy rivojlanishga oid islohotlarni izchil takomillashtirish Yangi Oʻzbekistonning barqaror taraqqiyoti va fuqarolik jamiyatini rivojlantirishning muhim omili ekanligi ilmiy jihatdan umumlashtiriladi. Maqsad: jadid ziyolilarining estetik qarashlarini tahlil qilish va ularning ijtimoiy taraqqiyot hamda milliy uyg‘onishdagi rolini ko‘rsatish. Materiallar va metodlar: Ahmad Donish, Abay, To‘xtagul, Furqat, Muqimiy, Sattorxon, Behbudiy, Avloniy, Fitrat va Cho‘lpon asarlari tarixiy-adabiy tahlil, taqqoslash va falsafiy izoh metodlari asosida o‘rganildi. Natijalar va muhokama: tadqiqot natijalari jadid estetikasi axloqiy tarbiya, badiiy ijod va milliy uyg‘onishni birlashtirganini ko‘rsatdi. Go‘zallik ma’naviyat va adolat bilan bog‘langan bo‘lib, estetika ma’rifat va ijtimoiy o‘zgarish vositasi sifatida talqin etildi. Xulosa: Turkiston ma’rifatchiligi estetik qarashlari intellektual madaniyatni shakllantirish, milliy o‘zlikni mustahkamlash va ma’naviy-axloqiy rivojlanishni ta’minlashda muhim rol o‘ynagan.


Introduction: this topic analyzes the issues of improving reforms related to spiritual development in New Uzbekistan based on a systematic and comprehensive scientific approach. It theoretically substantiates the essence of spirituality as a socio-philosophical category, its functional role in the development of society, and its impact on the intellectual and moral development of the individual. Also, institutional reforms in the field and their mechanisms are analyzed based on the normative and legal documents of the Republic of Uzbekistan “Development Strategy of New Uzbekistan”, “On Increasing the Efficiency of Spiritual and Educational Work”. The study covers the emerging spiritual threats, the evolution of values, and their impact on the social consciousness of young people in the context of globalization and digital transformation from a scientific and theoretical perspective. The strategic importance of spiritual development is methodologically explained based on the conceptual idea of the President of the Republic of Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev that “Spirituality is not the body of the life of society, but its soul.” At the same time, the need to ensure the harmony of national and religious values, develop a continuous system of spiritual education, and strengthen cooperation between social institutions is substantiated. In conclusion, it is scientifically summarized that the consistent improvement of reforms related to spiritual development is an important factor in the sustainable development of New Uzbekistan and the development of civil society. Purpose: to analyze the aesthetic views of Jadid intellectuals and demonstrate their role in shaping social development and national awakening. Materials and Methods: the works of Ahmad Donish, Abay, Tokhtagul, Furqat, Mukimiy, Sattorkhan, Behbudiy, Avloniy, Fitrat, and Chulpan were studied using historical-literary analysis, comparative methodology, and philosophical interpretation. Results and Discussion: the study shows that Jadid aesthetics combined moral education, artistic creativity, and national revival. Their ideas linked beauty with spirituality and justice, making aesthetics a tool for enlightenment and social transformation. Conclusion: the aesthetic views of the Turkestan Enlightenment played a crucial role in shaping intellectual culture, promoting national identity, and fostering moral and spiritual development.

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

OILA VA FUQAROLIK JAMIYATI INSTITUTLARINING YOSHLARNING MEHNATGA KREATIV MUNOSABATINI SHAKLLANTIRISHDAGI ROLI: YANGI O‘ZBEKISTON KONTEKSTIDA IJTIMOIY-FALSAFIY TAHLIL
Falsafa fanlariMehnat qadriyatiKreativ mehnatYoshlar

Rajabov Ilxom Mustafoyevich

Kirish: mazkur maqolada zamonaviy global transformatsiya sharoitida yoshlarning mehnatga kreativ munosabatini shakllantirishda oila va fuqarolik jamiyati institutlarining roli ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda mehnat qadriyatlarining aksiologik mohiyati, ijtimoiylashuv mexanizmlari…

Inter Study27.04.2026372
MAQOL VA GAPLARNING MADANIY JIHATDAN TIPOLOGIK TAHLIL
Falsafa fanlariMaqollarMatallarTipologik tahlil

Xakimova Maftuna Baxriddinovna

KIRISH: maqol va iboralar xalq madaniyati va lingvistik merosining muhim qismidir. Ular xalqning dunyoqarashi, hayot tajribasi, axloqiy qadriyatlari va an'analarini aks ettiradi. Qisqa va majoziy iboralar orqali ijtimoiy normalar, axloqiy munosabatlar va jamiyatning madaniy xususiyatlari ifodalanadi. Maqol va iboralarn…

Inter Study23.04.2026570
QO‘QON BULBULI – RAHIMA AYA MAZOHIDOVA
Falsafa fanlariRahima mazohidovaAskiya san’atiAyollar davrasi

Sardor Tojiboyev

Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy …

Inter Study27.04.2026476
O‘ZBEKISTONNING XALQARO MADANIY ALOQALARIDA SAMARQAND VA BUXORO VILOYATLARINING ISHTIROKI
Falsafa fanlariO‘zbekistonSamarqand va buxoro viloyatlarMilliy madaniyatida

Tuyev Fazliddin Erkinovich

Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha…

Inter Study27.04.2026621
B. AHMEDOV TOMONIDAN TARJIMA QILINGAN MAHMUD IBN-VALINING “BAHR UL-ASROR” ASARI BUXORO XONLIGI TARIXINI O‘RGANISHDAGI O‘RNI
Falsafa fanlariBuxoroTaxtXalq

Rajabov San’atjon Sunatovich

Kirish: ushbu maqolada Mahmud ibn-Valining “Bahr ul-asror” hamda B.Ahmedovning “Balx tarixi” kabi tadqiqotlarida XVII asr boshlarida Buxoro xonligi tarixiga oid masalalarning yoritilishi. Ushbu davrdagi siyosat, boshqaruv, ilm-fan va madaniyat sohalaridagi ahvolining yortilish masalalari tahlil etiladi. Maqola akademik…

Inter Study27.04.20267310