ResearcherUz LogoResearcherUz

“ALPOMISH” DOSTONIDA ALP QAHRAMON VA ALP AYOL OBRAZLARINING BADIIY TALQINI

Annotatsiya

Kirish: xalq dostonlari hikoya va marosim an’analarining sintezini ifodalaydi. epik tafakkur qadimiy e’tiqodlarga tayangan bo‘lib, marosim amaliyotlari syujetning ramziy va strukturaviy asosini shakllantirgan. Maqsad: epik tafakkur va marosim an’analari o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganish hamda marosimlarning epik poetikadagi strukturaviy va mafkuraviy komponent sifatidagi rolini ko‘rsatish. Materiallar va metodlar: folkloriy taqqoslash, semiotik tahlil va tarixiy-kontekstual metodlar qo‘llanildi. misollar Alpomish dostoni va boshqa og‘zaki xalq an’analaridan olindi. Natijalar va muhokama: tashabbus, ism qo‘yish va nikoh marosimlari epik hikoyalarda ramziy akt sifatida namoyon bo‘ladi. ular qahramonning ijtimoiy yetuklikka o‘tishini belgilaydi, urug‘ birligini mustahkamlaydi va axloqiy me’yorlarni tasdiqlaydi. epik va marosim sinkretik birligi marosim motivlarining dekorativ emas, balki funksional element ekanini ko‘rsatadi. Xulosa: epik tafakkur va marosim an’analari xalq dostonlarida ajralmasdir. ularning o‘zaro bog‘liqligi og‘zaki adabiyotning tarixiy chuqurligini va madaniy o‘zlik, axloqiy qadriyatlar hamda jamoaviy xotirani saqlashdagi rolini yoritadi.


Introduction: folk epics represent a synthesis of narrative and ritual traditions. epic thinking is deeply rooted in archaic beliefs, where ritual practices shaped the symbolic and structural framework of storytelling. Purpose: to examine the interrelation between epic thinking and ritual traditions, and to demonstrate how rituals function as structural and ideological components of epic poetics. Materials and Methods: the study applies comparative folklore analysis, semiotic interpretation, and historical-contextual methods. examples are drawn from the Alpomish epic and other oral folk traditions. Results and Discussion: findings show that rituals such as initiation, naming, and marriage are embedded in epic narratives as symbolic acts. they mark the hero’s transition to social maturity, reinforce clan unity, and establish moral norms. the syncretic unity of epic and ritual demonstrates that ritual motifs are not decorative but functional elements of epic poetics. Conclusion: epic thinking and ritual traditions are inseparable in folk epics. their interrelation highlights the historical depth of oral literature and its role in preserving cultural identity, moral values, and collective memory.

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

ERKIN VOHIDOV SHE’RIYATIDA TO‘RT UNSUR ( SUV, OLOV, TUPROQ, HAVO) OBRAZLARI IFODASI
Falsafa fanlariSheʼriyatMarosimObraz

Nizomovа Shoxistа Shodiyevnа

Kirish: ushbu maqolada Erkin Vohidov she‘riyatida to‘rt unsur ( suv, olov, tuproq, havo) obrazlari ifodasi, uning oʼzbek sheʼriyatidagi talqini xususida fikr yuritilgan. Maqolada shoirning she’rlaridagi ushbu obrazlar tahlilga tortilgan. Shuningdek, ushbu obrazlarning talqinlariga oid fikrlar keltirilgan Maqsad: Vohido…

Inter Study27.04.2026331
MAQOL VA GAPLARNING MADANIY JIHATDAN TIPOLOGIK TAHLIL
Falsafa fanlariMaqollarMatallarTipologik tahlil

Xakimova Maftuna Baxriddinovna

KIRISH: maqol va iboralar xalq madaniyati va lingvistik merosining muhim qismidir. Ular xalqning dunyoqarashi, hayot tajribasi, axloqiy qadriyatlari va an'analarini aks ettiradi. Qisqa va majoziy iboralar orqali ijtimoiy normalar, axloqiy munosabatlar va jamiyatning madaniy xususiyatlari ifodalanadi. Maqol va iboralarn…

Inter Study23.04.2026570
J.R.R. TOLKIENNING ZAMONAVIY ADABIY MIF YARATISH KONTEKSTINDAGI MIFOPOETIKASI
Falsafa fanlariJ.r.r. tolkienMifopoetikaAdabiy afsona yaratish

Usmonova Moxinur Jamshidovna

KIRISH: ushbu maqolada J.R.R. Tolkien asarlarining mifopoetikasi Yevropa mifologik an'analari va ommaviy madaniyat tezaurusi bilan bog'liq bo'lgan yaxlit mualliflik neomifologiyasi sifatida ko'rib chiqiladi. Arda kosmogonik modeli, O'rta Yer xalqlarining poetikasi va 1960-1970-yillardagi kontrmadaniy qabul tahlil qilin…

Inter Study23.04.2026360
QO‘QON BULBULI – RAHIMA AYA MAZOHIDOVA
Falsafa fanlariRahima mazohidovaAskiya san’atiAyollar davrasi

Sardor Tojiboyev

Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy …

Inter Study27.04.2026476
O‘ZBEKISTONNING XALQARO MADANIY ALOQALARIDA SAMARQAND VA BUXORO VILOYATLARINING ISHTIROKI
Falsafa fanlariO‘zbekistonSamarqand va buxoro viloyatlarMilliy madaniyatida

Tuyev Fazliddin Erkinovich

Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha…

Inter Study27.04.2026621