ResearcherUz LogoResearcherUz
Jurnalni ko'rish

MAHALLIY BYUDJET DAROMADLARIGA INVESTITSUYALARNING TA’SIRINI BAHOLASH.

Annotatsiya

Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida mahalliy byudjeti daromadlariga asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalarning ta’siri ekonometrik tadqiq etilgan. Natijada avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli multiplikatorlar qiymatlari aniqlanib, xulosalar qilingan.


To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

Maqola matni

TA’SIRINI BAHOLASH.

L.A. Djurayeva

Termiz davlat universiteti

Nabixonova Durdona Xamid qizi

Termiz davlat universiteti talabasi

Annotatsiya. Ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida mahalliy byudjeti

daromadlariga asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalarning ta’siri ekonometrik

tadqiq etilgan. Natijada avtoregressiya modeli tuzish orqali qisqa va uzoq muddatli

multiplikatorlar qiymatlari aniqlanib, xulosalar qilingan.

Kalit so‘zlar: model, avtoregressiya, regressiya tenglamasi, styudent, t mezoni,

Fisher, instrumental o`zgaruvchi.

Mahalliy byudjet daromadlar bazasini shakllantirishda unga ta’sir etuvchi

omillarning ta’sir darajasini baholash alohida ahamiyatga ega. Bunda ekonometrik

modellardan foydalanish nafaqat istiqboldagi byudjet tushumlari, balki omillarning

ta’sir darajalarini aniqlash imkonini beradi.

Tadqiqot uchun 2010-2023 yillardagi Surxondaryo viloyati byudjet daromadlari1

hamda asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsuyalar2 hajmi to‘g‘risida ma’lumotlar 1-

jadalda keltirilgan.

1-jadval

Surxondaryo viloyati kichik biznes va xususiy tadbirkorlik ishlab chiqarish

hajmi va asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmi qiymatlari3

Yillar Surxondaryo viloyati byudjet

daromadlari, mlrd so’m

Asosiy kapitalga

o‘zlashtirilgan investitsiyalar,

mlrd so’m

n y x

1 To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida prognozlash. Journal of Universal

Science Research, 2(1), 141-149.

2 www.surxonstat.uz – Surxondaryo viloyat Statistika boshqarmasi rasmiy sayti ma’lumotlari.

3 www.surxonstat.uz – Surxondaryo viloyat Statistika boshqarmasi rasmiy sayti ma’lumotlari.

2010 264 655,3

2011 351,6 802,9

2012 413,9 980,3

2013 514,9 1371,0

2014 571,7 1509,1

2015 699,1 1843,6

2016 835,5 2142,4

2017 969,8 3551,0

2018 1052,1 7240,6

2019 1844,7 11835,1

2020 1605,7 10068,2

2021 1993,2 12037,8

2022 2466,9 11569,4

2023* 2 962,8 17956,0

Investitsiyalarning mahalliy byudjet daromadlari hajmiga ta’sirini baholashda

avtoregressiya modellari istiqboldagi qisqa va uzoq muddatli o’zgarishlar darajalarini

aniqlash imkonini beradi. 𝐴𝑅(1) + 𝑥 ko’rinishidagi avtoregressiya modeli umumiy

ko’rinishi quyidagicha:

𝑦𝑡 = 𝑎 + 𝑏0 ∙ 𝑥𝑡 + 𝑐1 ∙ 𝑦𝑡−1 + 𝑒𝑡 (1)

Ushbu modelni hisoblash uchun dastlab instrumental o‘zgaruvchini baholovchi

model tuzish talab etiladi:

𝑦̂𝑡−1 = 𝑑0 + 𝑑1 ⋅ 𝑥𝑡−1 (2)

(2) modelni baholash uchun lag o’zgaruvchilar qiymatlari 2-jadvalda berilgan.

2-jadval

Surxondaryo viloyati mahalliy byudjet daromadlari hajmi va asosiy kapitalga

o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmi ko’rsatkichlarning 𝒕 − 𝟏 davrdagi

qiymatlari4

Yillar 𝒚𝒕 𝒙𝒕 𝒚𝒕−𝟏 𝒙𝒕−𝟏

2010 264 655,3 - -

2011 351,6 802,9 264 655,3

2012 413,9 980,3 351,6 802,9

2013 514,9 1371,0 413,9 980,3

2014 571,7 1509,1 514,9 1370,992

2015 699,1 1843,6 571,7 1509,144

2016 835,5 2142,4 699,1 1843,612

2017 969,8 3551,0 835,5 2142,412

2018 1052,1 7240,6 969,8 3551

2019 1844,7 11835,1 1052,1 7240,6

2020 1605,7 10068,2 1844,7 11835,07

2021 1993,2 12037,8 1605,7 10068,2

2022 2466,9 11569,4 1993,2 12037,76

2023 2 962,8 17956,0 2466,9 11569,4

Microsoft Excel dasturining «Анализ данных» paketidan foydalanib 2-

jadvaldagi ma’lumotlarning regression bog‘lanishini ko‘rib chiqamiz (3-jadval).

Regression tahlil natijalari5

4 Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi www.surxonstat.uz sayti

5 Muallif ishlanmasi

Регрессионная статистика

ый R 0,958

R-квадрат 0,917

ый R-квадрат 0,910

ошибка 212,871

df SS MS F Значимос

ть F

Регрессия 1

5539643,5

5539643,5

83 122,249

2,68616E-

498456,74

45314,249

Итого 12

6038100,3

Y-пересечение 319,716 88,244 3,623 0,004 125,492

1 0,144 0,013 11,057 0,000 0,115

𝑦̂𝑡−1 instrumental o‘zgaruvchini aniqlovchi regressiya tenglamasining umumiy

ko‘rinishi

𝑦̂𝑡−1 = 319,716 + 0,144 ⋅ 𝑥𝑡−1 (3)

Ushbu (3) model bo’yicha Fisherning F mezonining hisoblangan qiymati 𝐹ℎ𝑖𝑠 =

1013,663 ga teng, bu esa 𝑑𝑓1 = 𝑚 = 1 va 𝑑𝑓2 = 𝑛 − 1 − 1 = 12 erkinlik darajasida

hamda, 𝛼 = 0,05 ahamiyatlilik darajasida Fisherning jadval qiymati 𝐹𝑗𝑎𝑑 = 4.75 dan

katta. Shuningdek (3) modelning parametrlari bo‘yicha Styudentning t mezoni

qiymatlari 𝑡𝑑0 = 2,882 hamda 𝑡𝑑1 = 10,083 ga teng, bu esa 𝛼 = 0,05 ahamiyatlilik

darajasida hamda 𝑑𝑓 = 𝑛 − 𝑚 = 13 erkinlik darajasida Styudentning 𝑡𝑗𝑎𝑑 = 2,16 dan

katta. Shu sababli model statistik ahamiyatga ega hisoblanadi.

𝑦̂𝑡−1 instrumental o‘zgaruvchining nazariy qiymatlarini aniqlaymiz. (4-jadval).

4-jadval

Instrumental o’zgaruvchining nazariy qiymatlari6

Yillar 𝒚𝒕 𝒙𝒕 𝒚𝒕−𝟏 𝒙𝒕−𝟏 𝒚̂ 𝒕−𝟏

2010 264 655,3 - - -

2011 351,6 802,9 264 655,3 413,9

2012 413,9 980,3 351,6 802,9 435,1

2013 514,9 1371,0 413,9 980,3 460,6

2014 571,7 1509,1 514,9 1370,992 516,7

2015 699,1 1843,6 571,7 1509,144 536,6

2016 835,5 2142,4 699,1 1843,612 584,6

2017 969,8 3551,0 835,5 2142,412 627,6

2018 1052,1 7240,6 969,8 3551 829,9

2019 1844,7 11835,1 1052,1 7240,6 1 360,1

2020 1605,7 10068,2 1844,7 11835,07 2 020,3

2021 1993,2 12037,8 1605,7 10068,2 1 766,4

2022 2466,9 11569,4 1993,2 12037,76 2 049,4

2023 2 962,8 17956,0 2466,9 11569,4 1 982,1

6 Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi www.surxonstat.uz sayti

4-jadvaldagi 𝑦𝑡, 𝑥𝑡 hamda 𝑦̂𝑡−1 o‘zgaruvchilar ishtirokida (1) modelni

baholadik. Buning uchun yana Microsoft excel imkoniyatlaridan foydalandik. Biroq (1)

model parametrlari statistik ahamiyatga ega bo’lmadi. Shu sababli (1) modelni

o’zgarmas ishtirokisiz baholadik (5-jadval).

Regression tahlil natijalari7

Регрессионная

статистика

ый R 0,990

R-квадрат 0,979

ый R-квадрат 0,887

ошибка 233,097

df SS MS F Значимост

ь F

Регрессия 2

28341349,3

14170674,6

8 260,806

2,35521E-

597676,645

54334,2404

Итого 13 28939026

7 Muallif ishlanmasi

Y-пересечение 0,000 #Н/Д #Н/Д #Н/Д #Н/Д

1 0,091 0,028 3,264 0,008 0,030

2 0,587 0,191 3,071 0,011 0,166

Bundan avtoregressiya tenglamamiz:

𝑦𝑡 = 0,091𝑥𝑡 + 0,587𝑦𝑡−1 (4)

ko‘rinishga ega bo‘ladi. Model barcha parametrlari hamda modelning o’zi statistic

ahamiyatga ega.

Shunday qilib, (4) modelga ko’ra qisqa muddatli multiplikator 𝑏0 = 0,091 ga

teng, ya’ni 𝑥𝑡 - asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmining 1 mlrd so‘mga

ortishi 𝑦𝑡- mahalliy byudjet daromadlarini o‘rtacha 0,091 mlrd so‘mga oshiradi. Uzoq

muddatli multiplikator 𝑏 = 𝑏𝑜

1−𝑐 = 0,091

1−0,587 = 0,22072 ga teng, ya’ni 𝑥𝑡 ning 1 mlrd

so‘mga oshishi esa, 𝑦𝑡 ni uzoq muddatda 0,22072 mlrd so‘mga oshiradi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Khatamov, O. K., & Shakarova, D. R. (2023). Correlation-Regression

Analysis Of The Main Use Indicators Of Railway Transport. Baltic Journal of Law &

Politics, 16(3), 3657-3662.

2. Тураев, Б. (2021). Корреляционно-регрессионный анализ доли

строительных работ в валовом региональном продукте Сурхандарьинской

области. Экономика и инновационные технологии, (6), 205-214.

3. Tuychiyeva, M. K., & Turayev, B. E. (2024). Trend modellari yordamida

elektron tijorat aylanmasi hajmini modellashtirish va prognozlashtirish. Technical

science research in Uzbekistan, 2(2), 193-199.

4. Фукина С.П. (2011). Трендовые модели в экономических исследованиях

// Экономический анализ: теория и практика. №11.

5. Shodiyev T.Sh., Xakimov T.X., Boltaeva L.R., Ishnazarov A.I., Nurullayeva

Sh., Muminova M.A. (2007). Ekonometrika: o’quv qo’llanma. – T.: TDIU – 178 b.

6. Tulaganova, M. H., & Turayev, B. E. (2024). Asosiy kapitalga kiritilgan

misolida). Technical science research in Uzbekistan, 2(2), 223-230.

7. Субханова, М. А., & Тураев, Б. Э. (2024). Корреляционно-

регрессионный анализ ликвидности коммерческих банков. Multidisciplinary

Journal of Science and Technology, 4(3), 38-43.

8. Solidjonovna, S. R. (2024). The role of localization of production in the stable

and consistent development of the economy. Web of Scientists and Scholars: Journal

of Multidisciplinary Research, 2(3), 1-4.

9. Safarovna K. S. et al. Surxondaryo viloyati aholi jon boshining asosiy

kapitaliga o'zlashtirilgan investitsiyalar hajmini arima modeli yordamida

prognozlashtirish //Journal of Universal Science Research. – 2024. – Т. 2. – №. 2. – С.

257-266.

10. Mirzohidovna, P. M., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryo viloyati asosiy

kapitalga kiritilgan investitsiyalar hajmini trend modellari orqali modellashtirish.

Journal of Universal Science Research, 2(2), 296-302.

11. Surxondaryo viloyati Statistika boshqarmasi rasmiy sayti www.surxonstat.uz

ma’lumotlari.

12. Xursanova, S. A., & Turayev, B. E. (2024). Hudud dehqonchilik mahsulotlari

ishlab chiqarish hajmini trend modellari yordamida prognozlashtirish. Technical

science research in Uzbekistan, 2(2), 200-208.

13. Ortikov, S. M. (2021). Experience in statistical study and analysis of

employment in foreign countries. Thematics Journal of Business Management, 10(7).

14. Norbek, N. (2022). Agrar sohada raqamli texnologiyalarni qo ‘llashning

ustuvor yo ‘nalishlari. Архив научных исследований, 2(1). 15. Буранова, л. В. (2023). Повышение эффективности управления кредитными

ресурсами предприятия. O'zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va ilmiy tadqiqotlar

jurnali, 2(19), 329-333.

16. Ergashevich, T. B. (2022). ISSUES OF SUSTAINABILITY OF DEVELOPMENT

TRENDS OF THE CONSTRUCTION MATERIALS INDUSTRY OF

SURKHANDARYA REGION. Open Access Repository, 8(12), 426-430. 17. Mamatqulova, S. F., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryoda to’qimachilik

mahsulotlarini ishlab chiqarishni arima modeli asosida prognozlash. Journal of

Universal Science Research, 2(1), 307-320. 18. Mamatkulova, X. N., & Turayev, B. E. (2024). Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik

subyektlarining sohalar bo'yicha tarkibiy o’zgarishlarini aniqlash orqali ularning

rivojlanish darajasini o’rganish (Ryabsev indeksi). Oriental renaissance: Innovative,

educational, natural and social sciences, 4(3), 112-116. 19. Mirzohidovna, P. M., & Turayev, B. E. (2024). Surxondaryo viloyati asosiy kapitalga

kiritilgan investitsiyalar hajmini trend modellari orqali modellashtirish. Journal of

Universal Science Research, 2(2), 296-302. 20. Субханова, М. А., & Тураев, Б. Э. (2024). Корреляционно-регрессионный анализ

ликвидности коммерческих банков. Multidisciplinary Journal of Science and

Technology, 4(3), 38-43. 21. Tulaganova, M. H., & Turayev, B. E. (2024). Asosiy kapitalga kiritilgan

misolida). TECHNICAL SCIENCE RESEARCH IN UZBEKISTAN, 2(2), 223-230.

22. Тураев, Б. (2021). Корреляционно-регрессионный анализ доли строительных

работ в валовом региональном продукте Сурхандарьинской области. Экономика

и инновационные технологии, (6), 205-214. 23. Тураев, Б. Э. (2022). Моделирование изменения цен в промышленности

строительных материалов (на примере Сурхандарьинской области).

In Современные тенденции развития финансово-банковского сектора в условиях

экономической неопределенности (pp. 71-75). 24. Тўраев, Б. Э., & Хатамов, О. Қ. Арима модели ёрдамида қурилиш ишлари

ҳажмини прогноз қилиш (Сурхондарё вилоятида мисолида).“. UzBridge”

электрон журнали, 74-84. 25. To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida 26. Turaev, B. E. (2021). Forecasting the volume of construction work using the arima

model (on the example of Surkhandarya region). Scientific progress, 2(2), 1287-1290. 27. Tuychiyeva, M. K., & Turayev, B. E. (2024). Trend modellari yordamida elektron

tijorat aylanmasi hajmini modellashtirish va prognozlashtirish. Technical science

research in uzbekistan, 2(2), 193-199. 28. Xursanova, S. A., & Turayev, B. E. (2024). Hudud dehqonchilik mahsulotlari ishlab

chiqarish hajmini trend modellari yordamida prognozlashtirish. Technical science

research in uzbekistan, 2(2), 200-208. 29. To’rayev, B. E. (2024). Mahalliy byudjet daromadlarini ARIMA modeli asosida

30. Turaev, B. E. (2021). FORECASTING THE VOLUME OF CONSTRUCTION

WORK USING THE ARIMA MODEL (ON THE EXAMPLE OF

SURKHANDARYA REGION). Scientific progress, 2(2), 1287-1290. 31. Mamatqulova, S. F., & Turayev, B. E. (2024). SURXONDARYODA

TO’QIMACHILIK MAHSULOTLARINI ISHLAB CHIQARISHNI ARIMA

MODELI ASOSIDA PROGNOZLASH. Journal of Universal Science Research, 2(1),

307-320. 32. Ibragimova, D. A., & Turayev, B. E. (2024). TURIZM SANOATINI NAZARIY

TADQIQ ETISH MASALALARI. Journal of Science-Innovative Research in

Uzbekistan, 2(2), 530-537. 33. Mamatkulova, X. N., & Turayev, B. E. (2024). KICHIK BIZNES VA XUSUSIY

TADBIRKORLIK SUBYEKTLARINING SOHALAR BO'YICHA TARKIBIY

O’ZGARISHLARINI ANIQLASH ORQALI ULARNING RIVOJLANISH

DARAJASINI O’RGANISH (RYABSEV INDEKSI). Oriental renaissance:

Innovative, educational, natural and social sciences, 4(3), 112-116.

34. Khurramov, E. X. (2019). ROLE OF INNOVATION IN INCREASING EFFICIENCY

OF PRODUCTION OF AGRICULTURAL PRODUCTS IN FORESTRY. Theoretical

& Applied Science, (10), 518-521. 35. Khidirberdievich, A. E., & Mamadillayevich, Z. S. (2021). Issues of Regulation of

Blockchains in the Digital Economy and World Experience in Reducing, Preventing

the" Hidden Economy". International Journal of Multicultural and Multireligious

Understanding, 8(7), 591-597. 36. Allayarov, P. (2022). The factors affecting Kyrgyzstan's bilateral trade: a gravity-model

approach. Архив научных исследований, 4(1). 37. Ortiqov, S. M., & Mamataliyev, X. B. (2024). ECONOMETRIC ASSESSMENT OF 38. Khatamov, O. K., & Ortikov, S. M. (2019). USE FROM THE INTERNATIONAL 39. Gulnoza, E. (2024). The status of the population's use of the stock market in

Uzbekistan. Western European Journal of Linguistics and Education, 2(4), 145-149. 40. qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Kreditning mohiyati, asosiy funksiyalari va tashkil

qilishning nazariy asoslari. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3),

748-754. 41. qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Kredit turlari va uning ilmiy-nazariy

asoslari. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(3), 755-762. 42. qizi Egamnazarova, G. X. (2024). Aholi farovonligini oshirishda kredit mablag'laridan

foydalanishning ilg'or xorij tajribalari. Multidisciplinary Journal of Science and

Technology, 4(3), 763-770. 43. Khassanov, F. O., Khuzhanazarov, U., Rakhimova, N., Esankulov, A., & Achilova, N.

(2013). Two new species of Iris L.(Iridaceae Juss.) from Uzbekistan. Stapfia, 99, 1-3. 44. Bozorov, R. K., & Esankulov, A. E. (2019). Practice of analysis of financial stability

indicators of major commercial banks in Uzbekistan. International Journal of

Advanced Science and Technology, 28(20), 873-880.

45. Hojiqulova, F. (2022). IMPROVING THE TAX SYSTEM IN OUR

COUNTRYTRAINING ISSUES. Science and Innovation, 1(7), 378-382. 46. Feruza, H., & Eshquvvatov, O. A. (2024). Ensuring investment activity in

Uzbekistan. Synergy: Cross-Disciplinary Journal of Digital Investigation (2995-

4827), 2(4), 26-30. 47. Eshquvvatov, O. A., & Ilkhamovna, B. T. (2024). CORPORATE ECONOMICS AND

INVESTMENTS. Gospodarka i Innowacje., 46, 145-148.

48. Eshquvvatov, O. A. (2024). ACTIVATION OF THE HUMAN FACTOR IN THE

INNOVATIVE ECONOMY. Multidisciplinary Journal of Science and

Technology, 4(3), 475-479.

49. Eshquvvatov, O. A. (2024). THE ROLE OF INFORMATION IN THE

IMPLEMENTATION OF FOREIGN ECONOMIC ACTIVITY. Multidisciplinary

Journal of Science and Technology, 4(3), 470-474. 50. Abdugabbarovna, D. L., & Tokhtayevich, E. S. (2024). PECULIARITIES OF

INCREASING THE INCOME OF THE POPULATION IN THE REGION. Open

Access Repository, 10(1), 74-77. 51. Abdugabbarovna, D. L., & Samandarovich, I. E. (2024). IMPROVEMENT OF THE

ORGANIZATIONAL AND LEGAL BASIS OF MICROFINANCING OF SMALL

BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP. Open Access Repository, 10(1),

65-68. 52. Abdugabbarovna, D. L., & Abdurashidovich, A. O. (2024). THE ROLE OF SMALL

BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP IN ENSURING THE

EMPLOYMENT OF THE POPULATION AND INCREASING THEIR

INCOME. Open Access Repository, 10(1), 54-57.

53. Abdugabbarovna, D. L. (2024). PECULIARITIES OF SMALL BUSINESS AND

PRIVATE ENTREPRENEURSHIP DEVELOPMENT. Open Access

Repository, 10(1), 50-53. 54. Abdugabbarovna, D. L., & Choriyevna, S. N. (2023). THE ROLE OF INVESTMENT

AND PREFERENTIAL LOANS IN THE DEVELOPMENT OF SMALL BUSINESS

ENTITIES. Open Access Repository, 9(11), 35-38. 55. Solijonovna, S. R. (2021). Export-oriented localization as a key factor in import

substitution. World Bulletin of Social Sciences, 5, 36-39.

56. Sobitova, R. N. S. (2020). SCIENTIFIC AND THEORETICAL BASES OF

LOCALIZATION OF INDUSTRIAL PRODUCTION. Theoretical & Applied Science,

(10), 401-406.

57. Sobitova, R. N. S. (2020). LOCALIZATION OF PRODUCTION AS A TOOL OF

MODERNIZATION. Theoretical & Applied Science, (10), 407-411. 58. Solidjonovna, S. R. (2024). The role of localization of production in the stable and

consistent development of the economy. Web of Scientists and Scholars: Journal of

Multidisciplinary Research, 2(3), 1-4. 59. Solijonovna, S. R. (2023). Import Replacement-As an Assistant Mechanism for

Diversification of Production and Approval of Foreign Trade.

60. Sultonov, X. G. (2022). EFFECTIVENESS OF ATTRACTING INVESTMENTS IN

IMPROVING THE ECOLOGICAL CONDITION OF IRRIGATED

LANDS. Экономика и социум, (4-1 (95)), 56-60. 61. Алтиев, А. С., Очилов, И. С., & Султонов, Х. Ғ. (2021). GLOBAL EXPERIENCES

IN IMPROVING THE ECONOMIC MECHANISMS OF IRRIGATED LAND

IMPROVEMENT. Экономика и социум, (6-1), 418-426.

62. Allayor o’g’li, X. R. (2023). GLOBALLASHUV SHAROITIDA HUDUDNING

EKSPORT SALOHIYATINI YANADA TAKOMILLASHTIRISH

YO'NALISHLARI. Journal of Universal Science Research, 1(6), 799-803.

63. Allayor o‘g‘li, X. R. (2023). HUDUDNING EKSPORT SALOHIYATINI STATISTIK

TADQIQ QILISH VA EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH (SURXONDARYO

VILOYATI MISOLIDA). O'ZBEKISTONDA FANLARARO INNOVATSIYALAR VA

ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI, 2(20), 753-755.

64. Norqobilov, N. (2020). The role of foreign investment in the development of the

economy of Kashkadarya region. Business Expert, 1, 145. 65. Norqobilov, N., & Abdullayev, J. (2023). Specific features of solving the housing

problem in our country in the context of economic reforms. Multidisciplinary Journal

of Science and Technology, 3(2), 21-23. 66. Norqobilov, N., & Rasulov, F. (2023). THE ROLE OF SOCIAL PROTECTION IN

IMPROVING THE LIVING WELL-BEING OF THE

POPULATION. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 3(2), 24-25. 67. Norkobilov, N. N. (2021). Structure and features of expanding investment in the

southern region of uzbekistan. Asian Journal of Research in Social Sciences and

Humanities, 11(11), 704-709. 68. Mukhammadiyevich, O. S. (2023). Experiences in the study and analysis of population

employment in foreign countries. International Multidisciplinary Journal for Research

& Development, 10(12). 69. Muhammadiyevich, O. S. (2023). Main problems of population employment and ways

to solve them. American Journal of Science on Integration and Human Development

(2993-2750), 1(4), 10-13. 70. Ismatov, S. A., & Ortikov, S. M. (2020). The population bandhini tamines, turmus of

regine oshirildi humiliation tagirova and using Uzbekistana characteristic.(foreign

experience in providing employment, improving well-being and its specifics for

uzbekistan). Theoretical & Applied Science, (11), 521-526. 71. Khatamov, O. K., & Ortikov, S. M. (2019). USE FROM THE INTERNATIONAL 72. Хатамов, О., & Ортиков, Ш. (2019). Аҳоли бандлигини таъминлаш моделлари ва

ундан Ўзбекистон шароитида фойдаланиш имкониятлари. Экономика и

инновационные технологии, (4), 48-59. 73. Ortiqov, S. M., & Mamataliyev, X. B. (2024). ECONOMETRIC ASSESSMENT OF

Matn PDFdan avtomatik ajratib olingan va xatoliklar bo'lishi mumkin.