ResearcherUz LogoResearcherUz

“GO‘RO‘G‘LI” TURKUMIDA ZIDDIYAT-SINOV ORQALI AXLOQIY SABOQ BERISH MEXANIZMINING QIYOSIY TAHLILI.

Annotatsiya

mazkur maqolada o‘zbek xalq qahramonlik eposining yirik namunasi bo‘lgan “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi ziddiyat-sinov orqali axloqiy saboq berish mexanizmi qiyosiy-tipologik asosda tadqiq etiladi. Tadqiqotda qahramonning turli ziddiyatli vaziyatlar va ketma-ket sinovlardan o‘tishi uning jasorat, sabr-bardosh, zukkolik, hushyorlik hamda irodaviy-axloqiy fazilatlarini namoyon etish va mustahkamlashga xizmat qilishi aniqlandi. “Go‘ro‘g‘li” turkumiga mansub dostonlar materiallari asosida sinovlarning kuch-qudrat sinovi, aql-idrok va sabr sinovi, vasvasa-ig‘vo sinovi hamda zanjirsimon kompleks sinov kabi to‘rt tipologik turi ajratildi. Ushbu sinovlarning strukturaviy xususiyatlari folklorshunoslikdagi sinov va toblanish konsepsiyasi hamda pedagogika fanidagi muammoli ta’lim nazariyasi bilan qiyosiy tahlil qilindi. Natijada dostonlardagi sinovlarning sodda shakldan murakkab va ko‘p bosqichli tizimga qarab rivojlanishi muammoli vaziyatlarning murakkablashib borish tamoyiliga metodologik jihatdan yaqin ekanligi asoslandi. Tadqiqot natijalari “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi ziddiyat-sinov hodisasini faqat syujet- kompozitsion unsur sifatida emas, balki qahramonning shaxsiy tajribasi orqali axloqiy fazilatlarini shakllantiruvchi va mustahkamlovchi pedagogik-badiiy mexanizm sifatida baholash imkonini beradi.


в данной статье на основе сравнительно-типологического подхода исследуется механизм нравственного воздействия посредством конфликта- испытания в эпическом цикле «Гороглы», являющемся одним из крупнейших образцов узбекского народного героического эпоса. В ходе исследования установлено, что прохождение героем различных конфликтных ситуаций и последовательной цепи испытаний способствует проявлению и укреплению таких его качеств, как мужество, терпение и стойкость, сообразительность, бдительность, а также волевая и нравственная устойчивость. На материале эпических произведений, входящих в цикл «Гороглы», выделены четыре типологические разновидности испытаний: испытание силы и физической мощи, испытание интеллекта и терпения, испытание искушением и провокацией, а также цепочечное комплексное испытание. Структурные особенности данных испытаний сопоставлены с концепцией испытания и закалки, сложившейся в фольклористике, а также с теорией проблемного обучения в педагогической науке. В результате обосновано, что развитие испытаний в эпосе от простых форм к сложной многоступенчатой системе методологически соотносится с принципом последовательного усложнения проблемных ситуаций. Результаты исследования позволяют рассматривать явление конфликта-испытания в цикле «Гороглы» не только как сюжетно-композиционный элемент, но и как самостоятельный художественно-педагогический механизм, обеспечивающий формирование и укрепление нравственных качеств героя посредством личного опыта.

To'liq PDF hujjat

O'xshash maqolalar

BO‘LAJAK MUSIQA O‘QITUVCHILARIDA PEDAGOGIK LIDERLIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI.
Pedagogika fanlariBo‘lajak musiqa o‘qituvchisiPedagogik liderlikLiderlik kompetensiyasi

E’zozxon Qobilova

Ushbu maqolada bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarida pedagogik liderlik kompetensiyasini rivojlantirishning nazariy-metodologik asoslari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil etilgan. Zamonaviy ta’lim jarayonida o‘qituvchiga qo‘yilayotgan kasbiy talablarning mazmunan kengayib borishi uning nafaqat o‘z faniga oid bilim va ko‘nikmala…

Inter Education & Global Study14.10.202611
SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA TA’LIM OLUVCHILARNING FIKRLASHINI RIVOJLANTIRISH.
Pedagogika fanlariSun’iy intellektTa’limFikrlash

Nosirova Ziyoda Sherzodbek qizi

Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan ta’lim jarayonida foydalanish orqali ta’lim oluvchilarning fikrlash qobiliyatini rivojlantirish masalalari yoritiladi. Sun’iy intellekt asosidagi interaktiv vositalarning tahliliy, tanqidiy, ijodiy va mustaqil fikrlashni shakllantirishdagi imkoniyatlari tahlil qilinad…

Inter Education & Global Study13.10.202631
KASBIY FAOLIYATNI RIVOJLANTIRISHDA SHAXS XAVFSIZLIGINI TA‘MINLASH.
Pedagogika fanlariXavfsiz kasbiy faoliyatKonvergentsiyaAdaptatsiya

D.G‘. Akramova

Axborotlashgan jamiyatning jadal rivojlanishi sharoitida talabalarning xavfsiz kasbiy faoliyatga shaxsiy tayyorgarligini shakllantirish va ularning kasbiy kompetensiyasini zamonaviy talablarga muvofiq ta’minlash muhim ahamiyat kasb etadi.

Inter Education & Global Study13.10.202650
TAEKVONDO WT SPORTIDA YOSH SPORTCHILARNING ISTIQBOLDAGI NATIJADORLIGINI PROGNOZLASH VA SPORT TAYYORGARLIGINI INDIVIDUALLASHTIRISHNING ILMIY-USLUBIY ASOSLARI.
Pedagogika fanlariTaekvondo wtYosh sportchilarPrognozlash

Azamova Shohsanam Furqat qizi

Maqolada taekvondo WT bilan shug'ullanuvchi yosh sportchilarning istiqboldagi natijadorligini prognozlash va tayyorgarlikni individuallashtirishning ilmiy- uslubiy asoslari yoritilgan. Prognozlash va individuallashtirish yagona tizim sifatida ko'rib chiqilib, “me'yoriy-huquqiy asos – saralash va bashorat – individual r…

Inter Education & Global Study13.10.202631
OLIY TA’LIMDA AMALIY MATEMATIKA FANLARINI INTELLEKTUAL ADAPTIV TA’LIM TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA O‘QITISHNING NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLARI.
Pedagogika fanlariAmaliy matematikaOliy ta’limIntellektual adaptiv ta’lim texnologiyasi

Nishonova Dilfuzaxon Burxonjon qizi

Maqolada oliy ta’lim muassasalarida amaliy matematika fanlarini intellektual adaptiv ta’lim texnologiyalari asosida o‘qitishning nazariy-metodologik asoslari tahlil qilingan. «Intellektual adaptiv ta’lim texnologiyasi» tushunchasining mazmuni aniqlashtirilgan, bunday tizimlarning to‘rt komponentli tuzilmasi va adaptivl…

Inter Education & Global Study13.10.202630