mazkur maqolada o‘zbek xalq qahramonlik eposining yirik namunasi bo‘lgan “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi ziddiyat-sinov orqali axloqiy saboq berish mexanizmi qiyosiy-tipologik asosda tadqiq etiladi. Tadqiqotda qahramonning turli ziddiyatli vaziyatlar va ketma-ket sinovlardan o‘tishi uning jasorat, sabr-bardosh, zukkolik, hushyorlik hamda irodaviy-axloqiy fazilatlarini namoyon etish va mustahkamlashga xizmat qilishi aniqlandi. “Go‘ro‘g‘li” turkumiga mansub dostonlar materiallari asosida sinovlarning kuch-qudrat sinovi, aql-idrok va sabr sinovi, vasvasa-ig‘vo sinovi hamda zanjirsimon kompleks sinov kabi to‘rt tipologik turi ajratildi. Ushbu sinovlarning strukturaviy xususiyatlari folklorshunoslikdagi sinov va toblanish konsepsiyasi hamda pedagogika fanidagi muammoli ta’lim nazariyasi bilan qiyosiy tahlil qilindi. Natijada dostonlardagi sinovlarning sodda shakldan murakkab va ko‘p bosqichli tizimga qarab rivojlanishi muammoli vaziyatlarning murakkablashib borish tamoyiliga metodologik jihatdan yaqin ekanligi asoslandi. Tadqiqot natijalari “Go‘ro‘g‘li” turkumidagi ziddiyat-sinov hodisasini faqat syujet- kompozitsion unsur sifatida emas, balki qahramonning shaxsiy tajribasi orqali axloqiy fazilatlarini shakllantiruvchi va mustahkamlovchi pedagogik-badiiy mexanizm sifatida baholash imkonini beradi.
в данной статье на основе сравнительно-типологического подхода исследуется механизм нравственного воздействия посредством конфликта- испытания в эпическом цикле «Гороглы», являющемся одним из крупнейших образцов узбекского народного героического эпоса. В ходе исследования установлено, что прохождение героем различных конфликтных ситуаций и последовательной цепи испытаний способствует проявлению и укреплению таких его качеств, как мужество, терпение и стойкость, сообразительность, бдительность, а также волевая и нравственная устойчивость. На материале эпических произведений, входящих в цикл «Гороглы», выделены четыре типологические разновидности испытаний: испытание силы и физической мощи, испытание интеллекта и терпения, испытание искушением и провокацией, а также цепочечное комплексное испытание. Структурные особенности данных испытаний сопоставлены с концепцией испытания и закалки, сложившейся в фольклористике, а также с теорией проблемного обучения в педагогической науке. В результате обосновано, что развитие испытаний в эпосе от простых форм к сложной многоступенчатой системе методологически соотносится с принципом последовательного усложнения проблемных ситуаций. Результаты исследования позволяют рассматривать явление конфликта-испытания в цикле «Гороглы» не только как сюжетно-композиционный элемент, но и как самостоятельный художественно-педагогический механизм, обеспечивающий формирование и укрепление нравственных качеств героя посредством личного опыта.
Maqolada texnik oliy ta’lim muassasalarida O‘zbekiston tarixini o‘qitish jarayonida tarixiy manbalar va interfaol metodlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tarixiy hujjatlar, davriy matbuot materiallari, statistik ma’lumotlar va vizual manbalar bilan ishlash orqali talabalarda dalillarni taqqo… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
tarixni o‘qitish metodikasitarixiy manbalarinterfaol metodlartahliliy tafakkurtexnik oliy ta’limmanbalar tanqidi
Maqolada elektromagnit induksiya qonunini o‘qitishda muammoli eksperimentlar va vizual tajribalardan foydalanish metodikasi yoritiladi. Magnit, g‘altak va galvanometr yordamidagi namoyishlar asosida muammoli vaziyat yaratish, o‘quvchi gipotezasini shakllantirish, tajriba natijalarini qayd etish va fizik xulosa chiqaris… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
Maqolada raqamli ta’lim muhitida talabalarning tanqidiy va ijodiy fikrlashini rivojlantirishga xizmat qiladigan pedagogik-psixologik omillar tizimlashtirilgan. Ichki motivatsiya, fikr bildirish erkinligi, muammoli topshiriqlar, axborotni tekshirishga yo‘naltirilgan ko‘mak, moslashuvchan yordam va rivojlantiruvchi bahol… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
raqamli ta’limtanqidiy fikrlashijodiy fikrlashichki motivatsiyapsixologik xavfsizlikmoslashuvchan ko‘mak
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi va Xitoy Xalq Respublikasida muzeylar faoliyatini huquqiy tartibga solishning normativ-huquqiy asoslari qiyosiy tahlil qilinadi. Muzeylar faoliyatini tashkil etish, muzey fondlarini shakllantirish va boshqarish, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, shuningdek, muzey ashyo… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
muzeymuzey faoliyatihuquqiy tartibga solishnormativ-huquqiy hujjatlarmadaniy merosmuzey fondi
Inson faoliyatining barcha sohalarida matematika faninning erishgan yutuqlaridan foydalanish katta samara berib kelmoqda. Bu, ayniqsa, iqtisodiyot sohasining barcha jarayonlarida yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Bozor iqtisodiyoti sharoitida turli korxona va tashkilotlar o‘zaro iqtisodiy munosabatlarga kirishganda ular o‘rtas… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
logistikaoptimal logistikasonli usullaritransport masalasimatematik model