ushbu maqolada o‘quvchilarning mustaqil ta’lim faoliyati samaradorligini oshirishda kognitiv va metakognitiv strategiyalarni uyg‘un qo‘llashning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Kognitiv strategiyalarning axborotni qabul qilish, qayta ishlash, tizimlashtirish, mazmunan bog‘lash va uzoq muddatli xotirada saqlashga xizmat qilishi, metakognitiv strategiyalarning esa maqsad qo‘yish, rejalashtirish, o‘z faoliyatini kuzatish, nazorat qilish, baholash va refleksiya qilish jarayonlarini boshqarishi asoslanadi. Mustaqil ta’limda mazkur strategiyalarni bosqichma-bosqich integratsiyalash o‘quvchining o‘z o‘qishini anglashiga, mos strategiyani tanlashiga va natijaga qarab uni o‘zgartirishiga imkon berishi ko‘rsatiladi. Maqolada “maqsad–strategiya–monitoring–refleksiya– korreksiya” sikliga asoslangan amaliy mexanizm taklif etilib, o‘qituvchining yo‘naltiruvchi va qo‘llab-quvvatlovchi roli yoritiladi.
в статье анализируются педагогические возможности согласованного применения когнитивных и метакогнитивных стратегий для повышения эффективности самостоятельной учебной деятельности учащихся. Обосновывается, что когнитивные стратегии обеспечивают восприятие, переработку, систематизацию, смысловое связывание и сохранение информации, тогда как метакогнитивные стратегии регулируют постановку целей, планирование, мониторинг, контроль, оценивание и рефлексию. Показано, что поэтапная интеграция данных стратегий помогает учащемуся осознавать собственный процесс обучения, выбирать адекватные способы работы и корректировать их с учетом полученного результата. Предложен практический механизм, основанный на цикле «цель–стратегия–мониторинг–рефлексия–коррекция», а также раскрыта направляющая и поддерживающая роль педагога.