ushbu maqolada raqamli muhit tomonidan boshqariladigan kognitiv va qadriyatlarga asoslangan o'zgarishlar kontekstida XX asr badiiy adabiyotining kompensator va shakllantiruvchi salohiyati o'rganiladi. S. Ahmadning "Ufq", CH. Aytmatovning "Yuzma-yuz" va V. Rasputinning "Yashang va eslang" asarlariga tayanib, tadqiqot algoritmik diqqat parchalanishi, raqamli amneziya va axloqiy relativizmga qarshi turadigan hikoya mexanizmlarini aniqlaydi. Raqamli mediatsiya sharoitida kognitiv, empatik va mnemonik o'qish funktsiyalarining o'zaro ta'sirini amalga oshiradigan asl ilmiy va metodologik asos - hikoya-axloqiy bog'lash modeli (NEAM) taklif qilingan. Tadqiqot raqamli savodxonlik va axloqiy ta'lim dasturlariga raqamligacha bo'lgan matnlarni integratsiya qilish zarurligini asoslaydi, bu kognitiv adabiy tadqiqotlar va raqamli madaniyat sotsiologiyasining qat'iy dalillari bilan qo'llab-quvvatlanadi.
this article examines the compensatory and formative potential of 20th-century fiction within the context of cognitive and value-based transformations driven by the digital environment. Drawing on S. Ahmad’s Horizon, Ch. Aitmatov’s Face to Face, and V. Rasputin’s Live and Remember, the study identifies narrative mechanisms that counteract algorithmic attention fragmentation, digital amnesia, and ethical relativism. An original scientific and methodological framework is proposed – the Narrative-Ethical Anchoring Model (NEAM) – which operationalizes the interaction of cognitive, empathic, and mnemonic reading functions under conditions of digital mediation. The study substantiates the necessity of integrating pre-digital texts into digital literacy and ethical education programs, supported by rigorous arguments from cognitive literary studies and the sociology of digital culture.
Namaz Mamasolievich Karimov. (2026). XX ASR BADISTIKA ASARINING RAQAMLI DAVRDA SHAXSNI SHAKLLANTIRISHDAGI ROLI: S. AHMAD, CH. AYTMATOV VA V. RASPUTIN ISHLARI ASOSIDA. Inter Education & Global Study, 4(4), 23-29. https://researcher.uz/uz/article/xx-asr-badistika-asarining-raqamli-davrda-shaxsni-shakllantirishdagi-roli-s-ahmad-ch-aytmatov-va-v-rasputin-ishlari-asosida-162331 https://doi.org/10.5281/zenodo.19528846
Ochiq kirish — materiallar CC BY-NC-ND 4.0 litsenziyasi shartlarida tarqatiladi.
Maqolada raqamli ta’lim muhitida talabalarning tanqidiy va ijodiy fikrlashini rivojlantirishga xizmat qiladigan pedagogik-psixologik omillar tizimlashtirilgan. Ichki motivatsiya, fikr bildirish erkinligi, muammoli topshiriqlar, axborotni tekshirishga yo‘naltirilgan ko‘mak, moslashuvchan yordam va rivojlantiruvchi bahol… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
raqamli ta’limtanqidiy fikrlashijodiy fikrlashichki motivatsiyapsixologik xavfsizlikmoslashuvchan ko‘mak
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi va Xitoy Xalq Respublikasida muzeylar faoliyatini huquqiy tartibga solishning normativ-huquqiy asoslari qiyosiy tahlil qilinadi. Muzeylar faoliyatini tashkil etish, muzey fondlarini shakllantirish va boshqarish, madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish, shuningdek, muzey ashyo… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
muzeymuzey faoliyatihuquqiy tartibga solishnormativ-huquqiy hujjatlarmadaniy merosmuzey fondi
Maqolada texnik oliy ta’lim muassasalarida O‘zbekiston tarixini o‘qitish jarayonida tarixiy manbalar va interfaol metodlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tarixiy hujjatlar, davriy matbuot materiallari, statistik ma’lumotlar va vizual manbalar bilan ishlash orqali talabalarda dalillarni taqqo… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
tarixni o‘qitish metodikasitarixiy manbalarinterfaol metodlartahliliy tafakkurtexnik oliy ta’limmanbalar tanqidi
Inson faoliyatining barcha sohalarida matematika faninning erishgan yutuqlaridan foydalanish katta samara berib kelmoqda. Bu, ayniqsa, iqtisodiyot sohasining barcha jarayonlarida yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Bozor iqtisodiyoti sharoitida turli korxona va tashkilotlar o‘zaro iqtisodiy munosabatlarga kirishganda ular o‘rtas… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
logistikaoptimal logistikasonli usullaritransport masalasimatematik model
Maqolada pedagogika yo'nalishi talabalarining tarbiyaviy ish ko'nikmalarini rivojlantirishda STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics) yondashuvining integrativ imkoniyatlari nazariy-metodologik jihatdan tahlil qilingan. O'zbekiston Respublikasining ta'lim, STEAM va uzluksiz ma'naviy tarbiyaga oid olt… Annotatsiyani o‘qish va iqtibos keltirish →
STEAM yondashuvintegratsiyatarbiyaviy ish ko'nikmalaribo'lajak o'qituvchifanlararo aloqaloyihaviy ta'lim
ResearcherUz
