Kirish: o‘zbek tilidagi meva nomlari nafaqat leksik birlik, balki madaniy ramz sifatida ham namoyon bo‘ladi. ular til va jamiyat o‘zaro aloqasini aks ettirib, ham bevosita, ham ko‘chma ma’nolarni ifodalaydi. Maqsad: meva nomlarining lingvistik va semantik xususiyatlarini, ularning frazeologik birliklardagi rolini va o‘zbek tilining madaniy hamda kommunikativ boyligiga qo‘shgan hissasini tahlil qilish. Materiallar va metodlar: leksik-semantik tahlil, frazeologik tadqiqot va madaniy-lingvistik izoh metodlari qo‘llanildi. kundalik muloqot va badiiy matnlardan misollar keltirildi. Natijalar va muhokama: tadqiqot natijalari meva nomlari to‘kinlik, go‘zallik va madaniy o‘zlik ramzi sifatida xizmat qilishini ko‘rsatdi. ularning frazeologik birliklardagi ko‘chma ma’nolari tilning ifodaviy imkoniyatlarini boyitadi. fonetik va morfologik moslashuv ularning til tizimiga integratsiyasini ta’minlaydi, baholovchi ma’nolari esa ijtimoiy va madaniy qadriyatlarni yoritadi. Xulosa: o‘zbek tilshunosligida meva nomlari til va madaniyat o‘rtasidagi ko‘prik vazifasini bajaradi. ularning semantik rivojlanishi va ko‘chma ma’noda qo‘llanishi o‘zbek tilining boyligini va murakkab madaniy ma’nolarni ifodalash qobiliyatini ko‘rsatadi.
Introduction: fruit names in the Uzbek language are not only lexical units but also cultural symbols. they reflect the interaction between language and society, embodying both literal and figurative meanings. Purpose: to analyze the linguistic and semantic features of fruit names, their role in phraseological units, and their contribution to the cultural and communicative richness of the Uzbek language. Materials and Methods: the study uses lexical-semantic analysis, phraseological examination, and cultural-linguistic interpretation. examples from everyday communication and artistic texts are included. Results and Discussion: findings show that fruit names function as symbols of abundance, beauty, and cultural identity. their figurative use in phraseological units enriches the expressive capacity of the language. phonetic and morphological adaptation ensures their integration into the linguistic system, while their evaluative meanings highlight social and cultural values. Conclusion: fruit names in Uzbek linguistics serve as a bridge between language and culture. their semantic development and figurative use demonstrate the richness of the Uzbek language and its ability to convey complex cultural meanings.
Falsafa fanlariLingvokultrologiyaLingvomadaniyAssotsiativ
Jurayeva Laylo Zhiyankulovna, Olimova Shakhruza Obidjon qizi
Kirish: taom va ichimlik nomlari faqat leksik birlik emas, balki xalqning kundalik hayoti va an’analarini aks ettiruvchi madaniy belgilar hisoblanadi. Muhokamat ul-lug‘atayn asarida Navoiy bu nomlar orqali o‘zbek tilining boy madaniy merosini ko‘rsatadi. Maqsad: Navoiy asaridagi taom va ichimlik nomlarining semantik va…
KIRISH: maqol va iboralar xalq madaniyati va lingvistik merosining muhim qismidir. Ular xalqning dunyoqarashi, hayot tajribasi, axloqiy qadriyatlari va an'analarini aks ettiradi. Qisqa va majoziy iboralar orqali ijtimoiy normalar, axloqiy munosabatlar va jamiyatning madaniy xususiyatlari ifodalanadi. Maqol va iboralarn…
Falsafa fanlariRahima mazohidovaAskiya san’atiAyollar davrasi
Sardor Tojiboyev
Kirish: ushbu maqolada o‘zbek askiya san’atining yorqin namoyandasi Rahima Mazohidovaning hayoti va ijodiy faoliyati yoritilgan. Rahima Mazohidova ayollar davrasida askiya san’atini rivojlantirgan san’atkorlardan biridir. Maqolada uning sahnadagi o‘ziga xos uslubi, ayol obrazlarini yaratishdagi mahorati hamda ijtimoiy …
Falsafa fanlariO‘zbekistonSamarqand va buxoro viloyatlarMilliy madaniyatida
Tuyev Fazliddin Erkinovich
Kirish: o‘zbekiston xorijiy davlatlar bilan har doim madaniy aloqalar va o‘zaro hamkorlik taraqqiy topishida barcha viloyatlar qatori Samarqand va Buxoro viloyatlarining o‘rni beqiyos albatta. Madaniy aloqalarning rivojlanishida Buxoro musiqa va san’at arboblari, viloyat muzey-qo‘riqxonalari qolaversa Samarqandda yasha…
Kirish: ushbu maqolada Mahmud ibn-Valining “Bahr ul-asror” hamda B.Ahmedovning “Balx tarixi” kabi tadqiqotlarida XVII asr boshlarida Buxoro xonligi tarixiga oid masalalarning yoritilishi. Ushbu davrdagi siyosat, boshqaruv, ilm-fan va madaniyat sohalaridagi ahvolining yortilish masalalari tahlil etiladi. Maqola akademik…